ΟΔΥΣΣΕΙΑ : ε 165 - 310

                    8η Ενότητα

Περιγράψετε την εικόνα του Οδυσσέα. Ο ποιητής δείχνει τη συναισθηματική κατάσταση του ήρωα στο νησί της Καλυψώς. 

                 

ΕΝΟΤΗΤΕΣ

Α. "Η συνάντηση της Καλυψώς με τον Οδυσσέα" (165-220)

Η Καλυψώ μεταφέρει την εντολή του Δία (που της την μετέφερε ο Ερμής) στον Οδυσσέα, παραλλάζοντάς την :  Η Καλυψώ παρουσιάζει (στον Οδυσσέα) ‘τον νόστο του Οδυσσέα’ ως δική της απόφαση και αποσιωπά εντελώς ότι είναι εντολή των θεών (και ειδικότερα του Δία)
Γιατί : - θέλει να δείξει ότι το κάνει από μεγάλη αγάπη για τον Οδ.
           - θέλει να φανεί καλή για να κερδίσει την ευγνωμοσύνη τουλάχιστον του ήρωα.            - Ο Οδυσσέας θα πρέπει να ενεργεί αυτόβουλα στηριζόμενος στις δικές του    δυνάμεις  και δεν πρέπει να γνωρίζει ότι οι θεοί τον ευνοούν, για να θεωρηθεί ο γυρισμός του δικό του κατόρθωμα.

• Πώς αντιδρά ο Οδυσσέας, όταν η Καλυψώ του ανακοινώνει την απόφαση για το γυρισμό του στην πατρίδα; Ενώ γίνεται στον Οδυσσέα η ανακοίνωση της επιστροφής του, κάθε άλλο παρά χαίρεται. Σκέφτεται τα λόγια της Καλυψώς. Ζητάει όρκο για να την πιστέψει. Δεν πανηγυρίζει, φυλάγεται.

• Ποια βασικά στοιχεία του χαρακτήρα του φανερώνει αυτή του η αντίδραση; Δύσπιστος, καχύποπτος, γιατί δεν μπορεί να εξηγήσει την ξαφνική απόφαση της θεάς. Είναι πολυμήχανος και ευφυής, αφού έχει την ικανότητα να αποφασίζει γρήγορα, να απαντά έξυπνα και αστραπιαία, χρησιμοποιώντας την κατάλληλη στιγμή κάποιο τέχνασμα (στην ενότητά μας, χρησιμοποίησε τον όρκο για να δεσμεύσει την Καλυψώ).

• στίχος 190 : Ενώ γίνεται στον Οδυσσέα η ανακοίνωση της επιστροφής του, κάθε άλλο παρά χαίρεται. Έτσι, ο ποιητής εξασφαλίζει δύο πράγματα: α) τη συνέχιση της αγωνίας για την εξέλιξη του μύθου, β) τη διατήρηση του απαραίτητου ψυχολογικού κλίματος για την αφήγηση των προηγούμενων παθών του Οδυσσέα.

Β. "Η τελευταία πρόταση της Καλυψώς και η απάντηση του Οδυσσέα" (221-251)

ΜΕ ΠΟΙΑ ΤΕΧΝΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΟΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΑ Η ΚΑΛΥΨΩ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙ ΝΑ ΜΕΤΑΠΕΙΣΕΙ ΤΟΝ ΟΔΥΣΣΕΑ;

1. Για να φανεί γενναιόδωρη και καλή, παρουσιάζει την απόφαση για τον νόστο του Οδυσσέα ως δική της. (178)

2. Δεν λέει στον Οδυσσέα ότι είναι σίγουρη η επιστροφή του στην Ιθάκη. Αντίθετα μιλά για τα δεινά του ταξιδιού του και για την αμφίβολη επιτυχία του, προκειμένου να τον φοβίσει. (185-187)

3. Είναι τρυφερή με τον Οδυσσέα και δείχνει να κατανοεί την δυσπιστία του χωρίς να εκνευρίζεται. Φθάνει μάλιστα στο σημείο να ορκιστεί, για να τον πείσει για τις καλές προθέσεις της. (199-201)

4. Προσφέρει στον Οδυσσέα πλούσιο δείπνο, για να του δείξει ότι μπορεί να απολαμβάνει δίπλα της όλα τα υλικά αγαθά (212-216)

5. Δείχνει ότι εκτιμά και σέβεται τον Οδυσσέα, προσφωνώντας τον με επίσημους τίτλους (223)

6. Δείχνει να έχει καλό χαρακτήρα και να αγαπά τον Οδυσσέα με το να του εύχεται καλό ταξίδι (224-226)

7. Αντιπαραβάλλει την ευχάριστη και ξέγνοιαστη ζωή στην Ωγυγία με το δύσκολο και ριψοκίνδυνο ταξίδι που τον περιμένει (227-228)

8. Υπόσχεται να χαρίσει αθανασία στον Οδυσσέα (229-230)

9. Συγκρίνει τον εαυτό της με την Πηνελόπη, για να δελεάσει τον Οδυσσέα με την ομορφιά της. (232-2350Τι επιλέγει και τι απορρίπτει ο Οδυσσέας με την απάντησή του στην πρόταση της Καλυψώς; Ποια ιδανικά-αξίες εκφράζει η επιλογή του αυτή; 

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ - ΕΝΟΤΗΤΑ 8η

Β1 ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΑ

1.  Να συμπληρώσετε τον πίνακα με την κατάλληλη λέξη που βρίσκεται μέσα στην παρένθεση.

(ελευθεροτυπία, απελευθερώνω, ελευθερία, ελευθεροστομία)

o   Οι Έλληνες κατά την επανάσταση του 1821 ………………………. από την σκλαβιά των Τούρκων.

o   Στην παρέα μας υπάρχει ………………………… και ο καθένας μπορεί να εκφράσει τη γνώμη του.

o   Στη δημοκρατία υπάρχει ……………………. και οι ειδήσεις διαδίδονται χωρίς εμπόδια.

o   Όλοι οι άνθρωποι έχουν δικαίωμα στην ……………………. .

2. Επιλέξτε το σωστό:

•       Διακρινόταν για τις ………………………. (φιλελεύθερος, απελεύθερος) ιδέες του.

•      Η …………………………. (ελευθεροτυπία, ελευθέρωση) είναι σημαντική για την ενίσχυση  της  δημοκρατίας.

•    Ο …………………………………. (ελευθερόστομος, φιλελεύθερος) εκφράζει ανοιχτά τις απόψεις του, δεν κρύβεται.

•    Ο ………………………………… (απελεύθερος, φιλελευθερισμός) έχει για αρχή του το καθεστώς της ελευθερίας.

Β2 ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΚΑ

1. Να γράψετε τα ουσιαστικά που παράγονται από τα επίθετα:

ἄπιστος:

ἀληθής:

βαθύς:

γλυκύς:

εὐγνώμων:

παχύς:

δύο:

δέκα:

κακός:

ἐπιμελής:

2. Να αντιστοιχίσετε τα επίθετα της στήλης Α  με τα αντίστοιχα ουσιαστικά της στήλης Β.

Α

α. φιλόπονος

β. ἀσεβής

γ. ἀγχίνους

δ. βαρύς

ε. ἀγνώμων

στ. θρασύς

ζ. βάρβαρος

Β

2. ἀγνωμοσύνη

3. θρασύτης

4. φιλοπονία

5. βαρβαρότης

6. ἀγχίνοια

7. ἀσέβεια

Γ.  ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ

1. Να συμπληρώσετε τις προτάσεις που ακολουθούν με τον κατάλληλο τύπο του επιθέτου:

α. Κόσμος τῆς ……………….(ἀγαθός, θηλ. γεν. εν.) ψυχῆς ἀρετή ἐστι.

β. Οἱ διδάσκαλοι τῶν Περσῶν ἦσαν ………………(σοφός, αρσ. ονομ. πληθ.) πολῖται

γ. Οἱ νέοι …………….(πονηρός, ουδ. γεν. πληθ.) ἔργων ἀπέχουσι.

δ. Ἡ φιλία τῶν ………………(δίκαιος, αρς. γεν. πληθ.) ἀνθρώπων ἐστὶ πηγὴ ἀγαθῶν.

ε. Ἡ μέθη …………………(μικρός, θηλ. ονομ. εν.) ἐστὶ μανία.

στ. Ὁ χρηστὸς ἄνθρωπος οὐ βάλλεται ………………..(πονηρός, δοτ. πληθ.) λόγοις.

ζ. Ἡ σοφία ……………….(ἄξιος, θηλ. ονομ. εν.) χρυσοῦ ἐστι.

2. Στην άσκηση που ακολουθεί να συμπληρωθούν τα κενά με τον κατάλληλο τύπο της δεικτικής αντωνυμίας  οὗτος – αὕτη – τοῦτο.

α. οὐκ ἦλθον εἰς………τὴν πόλιν.

β. οἱ τόποι ……….χθαμαλοί εἰσι.

γ. γένοιτο, Κύριε, τῇ ἡμέρᾳ……….ἀναμαρτήτους φυλαχθῆναι ἡμᾶς.

δ. ἐν τῷ σταδίῳ ………ἀγὼν γίγνεται.

ε. ἐν……… ταῖς ὁδοῖς ἐπορεύετο.

στ. ……………………. τῷ τρόπῳ ἐτείχισαν οἱ Ἀθηναῖοι τὴν πόλιν.

ζ. ἐν τῇ χώρᾳ ………………….. ξένοι ἐσμέν.

η. οὐδείς ἐν τῇ πόλει ἐγίγνωσκεν ……………… τὰ παιδία.

θ. ἐπλεύσαμεν τρεῖς ἡμέρας καὶ περὶ …………………. τὰς νήσους.

ι. ἐπειρῶντο (=προσπαθούσαν) …………………. τοῖς δώροις δεκάσαι ἡμᾶς (=να μας δωροδοκήσουν).

ια. ἅπαντες οἱ ἀγαθοὶ πολῖται πράττουσιν κατὰ ……………………. τοὺς νόμους.

ιβ. Ἀλέξανδρος ἐβασίλευε ……………….. τῶν χωρῶν.

ιγ. οὐ γιγνώσκω …………………… τὰ παιδία.

ιδ. ἐν ……………… τῷ τόπῳ ᾤκουν οἱ Ἀχαιοί.

ιε. ……………………. εἰσὶν αἱ οἰκίαι τῶν προγόνων ἡμῶν.

ιστ. κατ’ ἐκεῖνο τὸ θέρος περὶ ………………… ταῖς νήσοις ἐπλέομεν.

3. Να συμπληρώσετε τα γένη που λείπουν από τον παρακάτω πίνακα.

ΑΡΣΕΝΙΚΟ                           ΘΗΛΥΚΟ                        ΟΥΔΕΤΕΡΟ

ὑψηλός                            ………………..                    ……………….

……………..                        .……………….                       ἄθλιον

χλιαρός                            .………………                    ……………….

………………                         ἁγία                             ……………….

………………                         αὐστηρά                       ………………

ἄδικος                             ………………                      ………………

4. Να τοποθετήσετε τα επίθετα της παρένθεσης στην κατάλληλη πτώση ώστε να συμφωνούν με τα ουσιαστικά που προσδιορίζουν.

α. ταῖς …………………… ψυχαῖς (καλός)

β. τῶν …………………… ἀνθρώπων (ἔντιμος)

γ. τῆς …………………… ἡμέρας (ψυχρός)

δ. τούς …………………… νεανίας (ὡραῖος)

ε. τῶν …………………. μετάλλων (πολύτιμος)

στ. τάς …………………… διόδους (ὑπόγειος)

5. Να χρησιμοποιήσετε τις ακόλουθες λέξεις για να ολοκληρώσετε τις προτάσεις:  τούτοις, ταύτης, ταῦτα, ταύταις, οὗτος, τοῦτο

α. Ὁ ἀνὴρ …………. ἐστὶ μεγάλης ἀρετῆς.

β. Ὁ Περικλῆς ………….. εἶπε τοῖς Ἀθηναίοις.

γ. Ἡ μήτηρ…………… καὶ ὁ πατήρ μου ἀδελφοί εἰσι.

δ. Ὁ φιλόσοφος ἔλεγεν δείξειν……………. .

ε. ……………. ταῖς ἀρχαῖς οἱ Ἀθηναῖοι ἐπολιτεύοντο.

στ. Ἡ γῆ παρέχει ………….. τοῖς θηρίοις τὴν καθ’ ἡμέραν τροφήν.

6. Να συνδυάσετε τις λέξεις της Α και της Β στήλης, ώστε να προκύψουν σωστά ονοματικά σύνολα (φράσεις).

       Α                              Β

α. ἰωνικοῦ                  1. τέχνης

β. ποιητικῆς               2. πολιτῶν

γ. ἠρέμῳ                   3. δένδροις

δ. γενναίων               4. ῥυθμοῦ

ε. ἀκάρποις               5. θαλάσσῃ

7. Να συμπληρώσετε τις παρακάτω προτάσεις τοποθετώντας τα επίθετα των παρενθέσεων στον κατάλληλο τύπο.

α) Ἐν ταῖς……………. (ἀρχαίος) Ἀθήναις αἱ μὲν τῶν ἰδιωτῶν οἰκίαι ……………… (μικρός) καὶ ……………. (ταπεινός), οἱ δὲ δημόσιοι οἴκοι …………… (ὑψηλός) τε και ……………. (καλός) ἦσαν.

β) Οἱ τῶν γεωργῶν πόνοι πολλάκις ……………. (μάταιος) εἰσίν, ἐπειδὴ …………….. (βλαβερός) ζῷα τοὺς καρποὺς διαφθείρει.

γ) Ἐν τῇ ………….. (ἀρχαίος) Βαβυλώνι (δοτ. εν. θηλ.) στοαὶ ……….. (περίλαμπρος ) καὶ  κῆποι ……………. (ἀνθηρός) καὶ περίπατοι …………… (τερπνός) ἦσαν.

δ) Ἔλεγον τὴν πόλιν…………. (πλούσιος) καὶ…………… (ἔνδοξος) εἶναι.

ΠΗΓΗ : Επιμέλεια: Γκέκα Βάγια, Φιλόλογος http://laventer.blogspot.gr

ΣΤΡΑΤΗΓΟΥ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗ : "ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ" (ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ)

1.Να αποδώσετε έναν πλαγιότιτλο σε καθεμιά από τις πέντε ενότητες του αποσπάσματος:

2.Γιατί από την εισαγωγή των απομνημονευμάτων του ο Μακρυγιάννης προσδιορίζει ακριβώς το χρόνο σύνθεσης του έργου του;

3.Στην πρώτη ενότητα προβάλλονται οι λόγοι που οδήγησαν το Μακρυγιάννη στη συγγραφή των απομνημονευμάτων του. Να τους εντοπίσετε και να τους καταγράψετε. 

4.Γιατί ο Μακρυγιάννης φέρνει το συγγραφικό του εαυτό σε αντίθεση με τους «μεγάλους άντρες και σοφούς της κοινωνίας»; Τι θέλει να πετύχει;

5.Γιατί η τιμιότητα της διαγωγής και της κοινωνικής συμπεριφοράς του Μακρυγιάννη προτείνεται ως τεκμήριο της αξιοπιστίας του; (2^η ενότ. «Αν είμαι τίμιος άνθρωπος, θέλω γράψει την αλήθεια») 

6.Ποια είναι, σύμφωνα με το συγγραφέα, τα τρία θεμελιώδη ανθρώπινα ιδεώδη; Συμφωνείτε ή όχι με αυτήν την  αντίληψη;

7.Ποιους καταγγέλλει ο στρατηγός Μακρυγιάννης και ποιες κατηγορίες εξαπολύει εναντίον τους; Νιώθετε πως βρισκόμαστε σ’ ένα πεδίο εμφύλιας διαμάχης, όπου καταβάλλονται προσπάθειες για οριστικό ξεκαθάρισμα εκκρεμοτήτων και λογαριασμών;

8.«Ότι κρικέλα δεν έχει η γης να την πάρει κανείς εις την πλάτην του.» Πώς καταλαβαίνετε αυτή τη φράση του Μακρυγιάννη;

9. «Κατοικίσαμεν τους κατοίκους μέσα στα σπήλαια και ζούνε με τα θερία, και ‘ρημώσαμε τους τόπους και εγίναμε η παραλυσία του κόσμου». Σε τι αναφέρεται αυτή η πρόταση;

      10. Να περιγράψετε τη γλώσσα και το ύφος του συγγραφέα. 

Πηγή :  http://mariagrivakou.blogspot.gr

Απομνημονευματα_Μακρυγιαννης

Ο ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ ΣΤΟ ΝΙΚΟ ΓΚΑΤΣΟ

ΙΙΙ. στον Νίκο Γκάτσο

Η γη καθώς τον γέννησε

Τον στόλισε

Πράσινα φύλλα της ιτιάς

Του έλατου και της ελιάς

Μα η σκέψη του τον βύθισε

Στης πολιτείας την άσφαλτο

Κ' έγινε πέτρα αρχαϊκή

Στη μνήμη των εφήβων

        Τρεις προσωπογραφίες, από το βιβλίο Μυθολογία, Εκδόσεις: Ύψιλον 1980

ΠΗΓΗ : http://poem-for-you.blogspot.gr/

Στις 8 Δεκέμβρη 1911 γεννήθηκε ο Ν. Γκάτσος

Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΕΠΟΠΟΙΪΑ. ΕΠΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑΣ (ΙΣΤΟΡΙΑ Β' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ)

Νικηφόρος Φωκάς

α. Αγώνες με τους Άραβες

Ρωμανός Λακαπηνός (920-944) : αντεπίθεση των Βυζαντινών κατά των Αράβων  → ο στρατηγός  Ι. Κουρκούας : κατάληψη της Έδεσσας της Συρίας

Στρατηγοί - Αυτοκράτορες : 1. Νικηφόρος Φωκάς

                                            2. Ιωάννης Τζιμισκής

                                            3. Βασίλειος Β’

→     Στόχος τους : η ανάκτηση όλων των βυζαντινών περιοχών στην Εγγύς     

   Ανατολή → ανάκτηση Κρήτης, Κύπρου, Κιλικίας, Συρίας   και Παλαιστίνης (τμήματα)

β. Αγώνες με τους Βουλγάρους

 Εχθρικές σχέσεις Βουλγάρων - Βυζαντίου (από  το 10^ο αι.).

→     Συμεών : είχε σκοπό να ιδρύσει μια βουλγαροβυζαντινή αυτοκρατορία   και πήρε τον τίτλο : «Βασιλεύς Βουλγάρων και Ρωμαίων» → πολιόρκησε την Κων/λη, αλλά πέθανε.

→     Πέτρος : συνθήκη ειρήνης με το Βυζάντιο και γάμος με τη Μαρία (ανιψιά του Ρωμανού Λακαπηνού)

→     Σαμουήλ : ίδρυσε νέο βουλγαρικό κράτος με κέντρο την Αχρίδα → τον αντιμετώπισε ο Βασίλειος Β’ και τον νίκησε ολοκληρωτικά (μάχες Σπερχειού και Κλειδίου 1014-1018)

→     Βουλγαρία : χωρίστηκε σε δύο θέματα και τα σύνορα του Βυζαντίου  έφτασαν πάλι ως το Δούναβη

γ. Οικονομικές συνέπειες των πολέμων

Οι κατακτήσεις του βυζαντινού στρατού (νέα εδάφη, πληθυσμοί και έσοδα) οδήγησαν την οικονομία σε μεγάλη ανάπτυξη.

Αποτελέσματα :

1. Τέλος των αραβικών επιδρομών → ειρηνική καλλιέργεια της γης.
2. Πολλαπλασιάστηκε η παραγωγή αγαθών και αυξήθηκε ο πλούτος του κράτους.
3. Βελτιώθηκε το επίπεδο της ζωής, αυξήθηκε ο πλούτος και η πολυτέλεια.
4. Ενισχύθηκε το διεθνές κύρος του Βυζαντίου και το αίσθημα περηφάνιας των Βυζαντινών.

ΠΗΓΗ : http://e-rodotus.blogspot.gr/
 

Διαβάστε : "Τον καιρό του Βουλγαροκτόνου" της Πηνελόπης Δέλτα εδώ


ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ : 

1. Ποιοι ήταν οι πρωταγωνιστές της Μακεδονικής Δυναστείας στον αγώνα κατά των Αράβων και ποια η δράση τους ;
2. Να περιγράψετε τους αγώνες των Βυζαντινών κατά των Βουλγάρων και το τελικό αποτέλεσμά τους.
3. Ποια ήταν τα οικονομικά αποτελέσματα των πολέμων ;

5. Η Βυζαντινή Εποποιία. Επικοί αγώνες και επέκταση της Αυτοκρατορίας from Kvarnalis75

 

 

ΙΛΙΑΔΑ - ΡΑΨΩΔΙΑ Γ : ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΣΗΣ - ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

1)  Η παρεμβολή της μονομαχίας του Μενελάου και του Πάρη καθώς και της τειχοσκοπίας πώς λειτουργούν από άποψη αφηγηματικής τεχνικής και πού αποσκοπούν;

2)   Ο Όμηρος γιατί παρουσιάζει την Ελένη να υφαίνει και μάλιστα να κεντάει στο υφαντό της μοτίβα από τον πόλεμο που γίνεται για χάρη της;

3)  Γιατί η εμφάνιση της Ίριδας με τη μορφή της θνητής Λαοδίκης αποτελεί «ενανθρώπιση» του θείου;

4)  Να αναλύσετε το ιδεολογικό στοιχείο στους στίχους 164-165.

5)  Γιατί στους στίχους 181-183 υπάρχει ειρωνεία;

6) Έχει διατυπωθεί η άποψη πως η παρέμβαση του πρωτογέροντα Αντήνορα θεωρείται «ποιητικό εύρημα της ανάμνησης». Να την επισημάνετε και να παρουσιάσετε το σκοπό της.

7)  Ν’ αναλυθούν οι δύο παρομοιώσεις στους στίχους 197-198 και το στίχο 222.

8)  Ποιος είναι ο στόχος του Ομήρου με την παρουσίαση της συνάντησης Πριάμου-Ελένης;

9)  Ο Πρίαμος σ’ αυτήν την ενότητα παρουσιάζεται φιλικός προς την Ελένη, της απευθύνεται με πατρική τρυφερότητα και την απενοχοποιεί από τις συνέπειες που προκάλεσε η άφιξή της στην Τροία. Η πείρα της ζωής τον έχει εφοδιάσει με σοφία και πραότητα ενώ παράλληλα διαθέτει διαίσθηση αναφορικά με τις σημαντικές ηγετικές μορφές του εχθρικού στρατοπέδου. Να αιτιολογήσετε τους παραπάνω χαρακτηρισμούς επικαλούμενοι στίχους ή φράσεις της ραψωδίας.

10)  Η Ελένη στο απόσπασμα αυτό προβάλλεται ως εξής:

· έχει ήπιο χαρακτήρα, είναι ευπροσάρμοστη και καταδεκτική ενώ παράλληλα έχει κερδίσει τη συμπάθεια της βασιλικής οικογένειας των Τρώων (στίχ. 130, 162)

·   προκομμένη, επιδέξια και χρυσοχέρα (στίχ. 125)

· διαθέτει εξαίσια, εκθαμβωτική και απερίγραπτη εξωτερική ομορφιά (στίχ. 157-158)

· θαρραλέα γυναίκα, γεμάτη αυτοπεποίθηση που βγαίνει στα τείχη και εμφανίζεται με άνεση μπροστά στους πρωτογέροντες (στίχ. 141, 145, 154)

·  αισθάνεται ενοχές για τα δεινά που έχει προκαλέσει στα δύο στρατόπεδα, εκφράζει συντριβή και μεταμέλεια. Δεν είναι όμως ένα άβουλο πλάσμα αλλά μια υπεύθυνη γυναίκα που ξέρει ν’ αναγνωρίζει τα λάθη της και συμπεριφέρεται με αξιοπρέπεια και άνεση (στίχ. 172-177)

· πρόθυμη να ικανοποιήσει τη λογική περιέργεια του Πριάμου. Συμπεριφέρεται και μιλά σ’ αυτόν με σεβασμό (στίχ. 177)

· επαινετική προς τους Αχαιούς, γεγονός που καταδεικνύει την υπερηφάνεια για την καταγωγή της (στίχ. 178-180, 200-203, 229-230)

·  στοργική αδερφή (στίχ. 236-242)

Με βάση τα παραπάνω σχόλια να ηθογραφήσετε την Ελένη.

ΠΗΓΗ :http://mariagrivakou.blogspot.gr

 

Ο ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΟΜΗΡΙΚΩΝ ΕΠΩΝ

Ο πολιτισμός τον οποίο περιγράφουν τα ομηρικά έπη είναι κυρίως ο μυκηναϊκός (12ος αι. π.Χ.),με στοιχεία μεταγενέστερα έως την εποχή του ποιητή. Τα παλάτια (δώματα -μέγαρα), πλούσια και μεγάλα, όπου ζουν οι ήρωες, είναι όμοια με αυτά που ανακαλύφθηκαν στις αρχαιολογικές ανασκαφές στα διάφορα μέρη της Ελλάδας (Μυκήνες Τίρυνθα, Πύλο, Κνωσό, Φαιστό κ.α.) και στην Τροία. Πρόκειται κυρίως για πολιτισμό συνδεδεμένο με τον πολιτικό και κοινωνικό κόσμο του μακρινού παρελθόντος, έτσι όπως έφτασε έως την  εποχή του ποιητή (8ος αι. π.Χ.).

Στα έπη αντικατοπτρίζεται η παραδοσιακή εικόνα του κόσμου των ανθρώπων των γεωμετρικών χρόνων (11ος - 8ος αι. π.Χ.) και των αριστοκρατικών ιδεωδών των ηρώων του παρελθόντος (ηρωικές περιπέτειες και αγώνες), αλλά ταυτόχρονα δίνεται και ο ραγδαίος μετασχηματισμός της εικόνας αυτής που προηγήθηκε του αποικισμού και της ακμής του εμπορίου στα μετέπειτα χρόνια.

Ο κόσμος αυτός προβάλλεται σε δύο φάσεις: σε καιρό πολέμου, στην Ιλιάδα, και σε καιρό ειρήνης, στην Οδύσσεια. Η αντίληψη για την ανθρώπινη ζωή αναδύεται μέσα και από τους δύο κόσμους. Σημαντικό συστατικό στοιχείο του κόσμου των επών είναι η κοινωνία των ολύμπιων θεών, ενωμένη με χαλαρό σύνδεσμο κάτω από την κυριαρχία του Δία. Η προσέγγιση ανθρώπων και θεών γίνεται με τρόπο εντυπωσιακό.  

Θρησκεία - Ηθική

Οι δώδεκα θεοί του Ολύμπου και οι άλλες υποδεέστερες θεότητες αποτελούν το θρησκευτικό κύκλο των ομηρικών επών. Ζουν ευτυχισμένοι στον Όλυμπο ή απλούστερα στον ουρανό, είναι αθάνατοι, ωραιότεροι και πολύ ισχυρότεροι από τους ανθρώπους. Έχουν σώμα με θείο αίμα που ονομάζεται ἰχώρ (ὁ), τρέφονται με ἀμβροσία (=αθανασία) και πίνουν νέκταρ (=οίνο ερυθρό).

Η λατρεία των θεών γίνεται στους ναούς και εκδηλώνεται με θυσίες και προσφορές: σπονδές ( < σπένδω =χύνω οίνο) για τους θεούς και χοές ( < χέω) για τους νεκρούς και τις χθόνιες θεότητες. Αναφέρονται επίσης αγάλματα θεών, βωμοί και ιεροί χώροι. Οι θυσίες αποτελούν σταθερό στοιχείο της ευσέβειας. Μεγαλύτερες ήταν οι ἑκατόμβες ( =θυσία εκατό βοδιών), που δήλωναν περισσότερο την πανηγυρική επίσημη θυσία.

Οι ιερείς και οι μάντεις είναι αξιοσέβαστα πρόσωπα, που προβλέπουν τη θέληση των θεών από το πέταγμα των πουλιών ( οἰωνὸς =πτηνό - οἰωνοπόλοι, οἰωνοσκόποι), τις συναντήσεις προσώπων και τα όνειρα ( = ὀνειροπόλοι, ὀνειροσκόποι). Έτσι, για παράδειγμα, ο Θεστορίδης Κάλχας για τους Έλληνες και ο Πριαμίδης Έλενος για τους Τρώες ήταν περίφημοι μάντεις στον Τρωικό πόλεμο.

Οι αγγελιαφόροι και οι κήρυκες (Διὸς ἄγγελοι) είναι, επίσης, ιερά πρόσωπα, προστατευόμενα από το Δία, και με το σύμβολο του αξιώματός τους (σκῆπτρον) μπορούν να πηγαινοέρχονται ελεύθερα στα αντίπαλα στρατόπεδα.

Ο ομηρικός άνθρωπος πιστεύει στην ύπαρξη της ψυχής, στο μεταθανάτιο αποχωρισμό της από το σώμα, καθώς και στην εγκατάστασή της στον Άδη. Οι σκιές των νεκρών (εἴδωλα καμόντων) περιφέρονται άσαρκες στον Κάτω κόσμο, τιμωρούνται στον σκοτεινό Τάρταρο ή ανταμείβονται στα Ἠλύσια πεδία (άλλη ονομασία: Μακάρων νήσοι =ευλογημένα νησιά), ανάλογα με τις πράξεις τους.

Οι θεοί στο έπος

Η παντοδυναμία των θεών είναι εμφανής, αλλά και αυτοί, όπως και οι άνθρωποι, έχουν πάθη και ελαττώματα, που τους φέρνουν συχνά σε επαφή με τους ανθρώπους: άλλοτε με τη δική τους θεϊκή μορφή και άλλοτε με ανθρώπινη (ανθρωπομορφισμός). Η επαφή αυτή είναι φιλική και οικεία, ενίοτε όμως γίνεται εχθρική και σκληρή. Στην Ιλιάδα οι θεοί στους οποίους πιστεύουν και οι δύο αντιμαχόμενες πλευρές είναι οι ίδιοι, αλλά οι προσωπικές τους συμπάθειες διαφορετικές. Άλλοι υποστηρίζουν ολόψυχα τους Αχαιούς (΄Ηρα, Αθηνά, Ποσειδώνας) και άλλοι είναι με το μέρος των Τρώων (Απόλλωνας, Αφροδίτη).   

Οι θεοί μεταμορφώνονται ελεύθερα και μεταμορφώνουν επίσης τους ανθρώπους, κατά βούληση. Μπορούν να θεραπεύουν και να ανανεώνουν, να αποκοιμίζουν και να αφυπνίζουν, να καταστρέφουν και να διασώζουν. Αναμειγνύονται, με τρόπο υπερφυσικό, στην ανθρώπινη δράση, παίρνουν μέρος στην μάχη (θεομαχία) και έτσι το έπος κινείται σ' ένα διπλό επίπεδο, με την εναλλαγή σκηνών μεταξύ ανθρώπων και θεών.

 Δίας

Κάθε θεός έχει τη δική του προσωπικότητα, η υπεροχή όμως του Δία (ὁ Ζεύς, τοῦ Διὸς), είναι αναμφισβήτητη. Κύριος όλων είναι ο υπέρτατος κυβερνήτης, πατὴρ ἀνδρῶν τε θεῶν τε. Θεός του ουρανού και αίτιος των φυσικών φαινομένων (νεφεληγερέτα = αυτός που συναθροίζει τα νέφη - κελαινεφής = μαυροσύννεφος - τερπικέραυνος = αυτός που αγαπάει τον κεραυνό), είναι προστάτης των αρχόντων και των βασιλέων, συγκαλεί και διαλύει τις συνελεύσεις των θεών και των ανθρώπων. Επιστατεί στην τήρηση των όρκων, προστατεύει τους φιλοξενούμενους και τους ικέτες (Ξένιος ή Ξείνιος, Ἱκετήσιος), στέλνει τα καλά και τα κακά σημάδια (οἰωνοί) στους ανθρώπους και φροντίζει για τη διακυβέρνηση και την απονομή της δικαιοσύνης.

Ποσειδώνας

Δεύτερος μεγάλος και δυνατός θεός είναι ο Ποσειδώνας (Ποσειδών, -ῶνος), γιος του Κρόνου και της Ρέας, αδελφός του Δία και σύζυγος της Αμφιτρίτης. Θεός της θάλασσας και όλων των υδάτων, σείει (ἐνοσίχθων) και κρατάει τη γη (γαιήοχος). Όπλο και σύμβολό του είναι η τρίαινα. Κυριαρχεί ιδιαίτερα στην Οδύσσεια και προκαλεί τις περιπέτειες του Οδυσσέα ως ένα σημείο.

Άδης

Ο τρίτος Κρονίδης, ο Άδης (Πλούτων) ορίζει το βασίλειο του Κάτω Κόσμου και είναι ο βασιλιάς των νεκρών.

Λοιποί θεοί

Καθοριστικό ρόλο παίζουν επίσης η Ήρα, αδελφή και γυναίκα του Δία, πρώτη από τις θεές, τα παιδιά της Λητώς, ο Απόλλωνας και η Άρτεμη, η Παλλάδα Αθηνά, κόρη του Δία, ο Άρης, πολεμικός θεός, ο Ερμής, αγγελιαφόρος των θεών, η Αφροδίτη, η πιο όμορφη από τις θεές, και ο χωλός (=κουτσός) σύζυγος της Αφροδίτης Ήφαιστος, η πιο συμπαθητική θεϊκή μορφή.

Αντιλήψεις για το θείο

Η θεία δικαιοσύνη υπάρχει μόνο στο μέτρο όπου ο κυρίαρχος Δίας ενεργεί ως διαιτητής μεταξύ των θεών, εμποδίζοντας την υπερβολική αυθαιρεσία και αδικία. Πέρα όμως από τους θεούς προβάλλει η πίστη σε μιαν απρόσμενη μοίρα, σκοτεινή και ακαθόριστη, που καθορίζει το πεπρωμένο κάθε ανθρώπου στη διάρκεια της ζωής του, θεά ισχυρή (Μοῖρα, Αἶσα >  αἴσιος, αἰσυμνήτης =κυβερνήτης), στη θέληση της οποίας δεν αντιστέκεται ούτε ο ίδιος ο Δίας. Αυτός που παίρνει άδικα κάτι, πάνω απ' ό, τι πρέπει και του αναλογεί (ὑπὲρ μόρον, ὑπὲρ αἶσαν), τιμωρείται. Οι θεοί λοιπόν και η μοίρα κυβερνούν την τύχη των ανθρώπων.

ΠΗΓΗ : http://threekoupis.blogspot.gr

"ΜΕΣ' ΣΤΟΝ ΟΥΡΑΝΙΟ ΔΕΚΕΜΒΡΗ" ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΟΥΖΟΣ

Marc Chagall - "Eραστές με μισό φεγγάρι"

“Βγαίνω περ’ απ’ τα μεσάνυχτα κοιτάζω τη σελήνη

με τ’ αλώνι γύρω της άνθος ανεξήγητο

ένας κύκλος

ο γαλάζιος και πράσινος τα μεγάλα πέταλα του άνθους 

ύστερα ο μικρότερος κύκλος κοκκινωπός ομιχλώδες

άσπρο λερωμένο ταξιδεύει μέσα στο φεγγάρι

σαν έμβρυο στα υγρά των αγγέλων.

Είναι τραγούδι ο στεναγμός που φτερουγά στο στήθος μου

και

μαραίνει την πρασινάδα.”