ΣΤΟ ΦΩΣ Η ΑΡΙΣΤΟΥΡΓΗΜΑΤΙΚΗ ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΑΦΟ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΙΣΤΗ ΤΗΣ ΠΥΛΟΥ

Μέσα σε σχεδόν τέσσερα εκατοστά χωρούν τρεις μορφές και πολλά αναπάντητα ερωτήματα Jeff Vanderpool/University of Cincinnati

Το εύρημα από τον τάφο που κρυβόταν για 35 αιώνες στη γη της Πελοποννήσου αποδείχτηκε ότι αποτελούσε ένα από πιο όμορφα έργα τέχνης της προϊστορικής Ελλάδας, το οποίο συναρπάζει με την εξαιρετική προσοχή στη λεπτομέρεια

Ο τάφος του πολεμιστή στην Πελοπόννησο, στην ευρύτερη περιοχή της Πύλου, ήταν μία από τις μεγαλύτερες -και περισσότερο αναπάντεχες- αρχαιολογικές ανακαλύψεις του 2015.
Μέσα σε ένα χωράφι με ελιές, ελάχιστα κάτω από την επιφάνεια του εδάφους, ο ασύλητος τάφος του πολεμιστή περιείχε, μαζί με τον νεκρό, όπλα, κοσμήματα και άλλα αντικείμενα εξαιρετικής τέχνης.

Από μία πρώτη έρευνα, οι αρχαιολόγοι έστρεψαν το ενδιαφέρον τους στα χρυσά κοσμήματα του τάφου, χωρίς να υποψιάζονται ότι ένα βρώμικο κομμάτι αχάτη μεγέθους μόλις 3,6 εκατοστών έκρυβε ένα από τα ωραιότερα ελληνικά προϊστορικά έργα τέχνης.

Η συντήρηση του ευρήματος έδειξε ότι ήταν ένας σφραγιδόλιθος, μία πέτρα με χάραγμα που σφράγιζε το κερί ή το μολύβι σαν «ταυτότητα» του κατόχου.

Ο σφραγιδόλιθος στην κατάσταση στην οποία βρέθηκε (Alexandros Zokos/University of Cincinnati)

Σιγά-σιγά, όσο αντιλαμβάνονταν ότι είχαν βρει ένα σπουδαίο εύρημα, ο ενθουσιασμός των αρχαιολόγων για το εύρημα μεγάλωνε.

Πάνω του υπήρχε μια εκπληκτικής ακρίβειας σκηνή μάχης, με λεπτομέρειες που μόλις είναι ορατές με γυμνό μάτι. Εικονίζει έναν πολεμιστή να σκοτώνει έναν αντίπαλο, ενώ ένας τρίτος πολεμιστής κείται νεκρός.

«Με δεδομένο το μέγεθος του λίθου, οι λεπτομέρειες είναι εκπληκτικές», λέει στους New York Times ο Τζον Μπένετ, διευθυντής της Βρετανικής Αρχαιολογικής Σχολής στην Αθήνα.

Ακόμη περισσότερο ενθουσιώδης ακούγεται  ο Μάλκολμ Βίνερ, από το Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης της Νέας Υόρκης και ειδικός στο προϊστορικό  Αιγαίο. Το έργο, λέει, «είναι ένα από τα αριστουργήματα της αιγαιακής τέχνης και «μπορεί να συγκριθεί με σκίτσα του Μιχαήλ Αγγελου που εκτίθενται στο Μουσείο».

Μετά το (ευχάριστο) σοκ του εντοπισμού, δύο μεγάλα ερωτήματα ζητούν απάντηση.

Το ένα, γράφουν οι New York Times, είναι πώς και γιατί χαράχτηκε ο λίθος. Το δεύτερο είναι αν η πολεμική σκηνή, που θυμίζει την Ιλιάδα, η οποία είναι αρκετούς αιώνες νεότερη, επηρέασε τελικά τις προφορικές παραδόσεις που «γέννησαν» τα ομηρικά έπη.

Το σχέδιο πάνω στο δαχτυλίδι (Tina Ross/University of Cincinnati)

Για το πρώτο μας δίνει κάποιες απαντήσεις η χρονολόγηση του τάφου, που τοποθετείται στο 1450 π.Χ. Είναι η εποχή που ο μινωικός πολιτισμός μεταφερόταν από την Κρήτη στην ηπειρωτική Ελλάδα, έναν αιώνα πριν αποκτήσουν μεγάλη δύναμη η Πύλος, οι Μυκήνες και τα άλλα μεγάλα κέντρα.

Η κατασκευή ενός τέτοιου κομψοτεχνήματος ήταν αδύνατη για τα δεδομένα της εποχής στην ηπειρωτική Ελλάδα – ήταν όμως δυνατή στην Κρήτη από όπου μάλλον εισήχθη.

Πιθανόν να πρόκειται για αντίγραφο ενός μεγαλύτερου έργου, όπως μιας τοιχογραφίας, και πιθανόν να είχε κατασκευαστεί με τη χρήση μεγεθυντικού φακού, αν και δεν έχουν βρεθεί φακοί στην Κρήτη.

Το θέμα της σφραγίδας είναι και αυτό εξαιρετικά ενδιαφέρον. Οι προφορικές παραδόσεις για την καταστροφή της Τροίας, που τοποθετείται γύρω στο 1200 π.Χ. κυκλοφορούσαν για πέντε αιώνες πριν αποτυπωθούν γραπτά γύρω στο 700 π.Χ. Ωστόσο το δαχτυλίδι είναι φτιαγμένο γύρω στο 1450 π.Χ., περίπου την εποχή που βρίσκουμε τις πρώτες πινακίδες σε Γραμμική Β. Είναι πιθανό ότι οι παραδόσεις των ομηρικών επών κυκλοφορούσαν από τότε και τα έπη δίνουν κάποιες γλωσσικές ενδείξεις ότι απηχούν παμπάλαιες μορφές ελληνικών.

 ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΠΟ : http://www.protagon.gr/epikairotita/44341510081-44341510081 

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΙΑΣ ΟΙΝΟΧΟΗΣ : ΑΠΟ ΤΟ ΔΥΡΡΑΧΙΟ ΣΤΗΝ ΕΟΡΔΑΙΑ ΚΟΖΑΝΗΣ

Ένας... Έρωτας των κλασικών χρόνων (5ος - 4ος π.Χ. αιώνας) ήρθε πάνω σε οινοχόη - πιθανόν από το Δυρράχιο στην Εορδαία της Κοζάνης. 

Το εξαιρετικής ποιότητας και απόδοσης της παράστασης αγγείο παρέδωσε άγνωστο άτομο στην Εφορεία Αρχαιοτήτων Κοζάνης και παρουσιάζεται για πρώτη φορά στο κοινό, στη διάρκεια της 4ης επιστημονικής συνάντησης για «Το Αρχαιολογικό Έργο στην Άνω Μακεδονία», το ερχόμενο Σαββατοκύριακο στην Καστοριά.

Ο αρχαιολόγος Νίκος Ακαμάτης, ακαδημαϊκός συνεργάτης του Διεθνούς Πανεπιστημίου Ελλάδος, μελέτησε 35 αγγεία από ανασκαφές στην Κοζάνη και τα 31 από αυτά (ποσοστό 88,6%) είναι αττική ερυθρόμορφη κεραμική. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον ωστόσο παρουσιάζουν δύο αρυβαλλοειδείς λήκυθοι και μία οινοχόη, που προέρχονται από παράδοση ιδιώτη από την περιοχή της Εορδαίας.

«Τα συγκεκριμένα αγγεία ενδεχομένως προέρχονται από το ίδιο ή από διαφορετικά εργαστήρια της Δυτικής Ελλάδας», είπε στο «Έθνος» ο κ. Ακαμάτης, προσδιορίζοντας τις περιοχές του Αγρινίου, της Ηπείρου ή της Ανατολικής Αδριατικής (σημερινή Αλβανία) και πρόσθεσε: «Τα τρία αγγεία, που ίσως προέρχονται από το ίδιο ταφικό σύνολο, είναι ιδιαίτερα σημαντικά, καθώς δεν έχουν εντοπιστεί, μέχρι σήμερα, άλλα ερυθρόμορφα αγγεία εργαστηρίων της Δυτικής Ελλάδας στον βορειοελλαδικό χώρο».

Ειδικά για την οινοχόη, στην οποία εικονίζεται Ερωτας που πραγματοποιεί σπονδή σε βωμό, η παράσταση μπορεί να συγκριθεί με παρόμοια που βρέθηκε σε αγγείο τύπου χοός από την αρχαία Επίδαμνο (Δυρράχιο) στη σημερινή Αλβανία, ως προς τον τρόπο σχεδίασης της φυτικής διακόσμησης κάτω από τη λαβή και των φτερών της μορφής.

Τα περισσότερα από τα ερυθρόμορφα κεραμικά, που μελετήθηκαν από τον κ. Ακαμάτη, προέρχονται από ανασκαφές στα νεκροταφεία της Αιανής, άλλα και από τις νεκροπόλεις στη Μεταμόρφωση, στην Άνω Κώμη, στην αρχαία Εορδαία, στη Μαυροπηγή, στον Άγιο Χριστόφορο και στους Πύργους, ενώ κάποια προέρχονται από παραδόσεις ανώνυμων πολιτών, συνεπώς δεν είναι γνωστή η ακριβής προέλευσή τους.

Ασκός με γρύπες

Τα σχήματα και τα εικονογραφικά θέματα των αγγείων είναι χαρακτηριστικά της κλασικής εποχής (5ος-4ος π.Χ. αιώνας). Ως προς τα σχήματα, εντοπίστηκαν κυρίως αρωματοδοχεία (αρυβαλλοειδείς λήκυθοι, ασκοί), αγγεία μεταφοράς υγρών (πελίκες, οινοχόες, υδρία) και άλλων χρήσεων (ιχθυοπινάκιο, λεκανίδα). Είναι διακοσμημένα με φυτικά μοτίβα, ζώα και μυθικά όντα, σκηνές ιδιωτικού βίου, παραστάσεις με προτομές, διονυσιακά και άλλα μυθολογικά θέματα. Σε καλή κατάσταση διατηρείται, μεταξύ άλλων, ασκός με γρύπες, οινοχόη με παράσταση αθλητών και προτομή άνδρα με πέτασο (είδος καπέλου), πιθανόν του Ερμή ψυχοπομπού.

Το ενδιαφέρον

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι παραστάσεις του θεού Διονύσου πάνω σε πάνθηρα με τη συνοδεία σατύρου και μωρού που μπουσουλάει. Η εμφάνιση παρόμοιων απεικονίσεων μωρών σε τύπο οινοχοών, έχει οδηγήσει στη σύνδεσή τους με την ανοιξιάτικη διονυσιακή τελετή, τους Χόες, που τελούνταν στην Αθήνα τη δεύτερη μέρα της γιορτής των Ανθεστηρίων. Τα αγγεία στα οποία εικονίζονται μωρά έχουν ερμηνευτεί ως ταφικά δώρα παιδιών που χάνονταν πριν από τα 3 τους χρόνια. Η παραγωγή των συγκεκριμένων αγγείων στο τέλος του 5ου αιώνα π.Χ. σχετίζεται από πολλούς ερευνητές με την αυξημένη παιδική θνησιμότητα στην Αθήνα κατά την τελευταία περίοδο του Πελοποννησιακού Πολέμου. Οι μεγάλες απώλειες των Αθηναίων τούς οδήγησαν στο να στέλνουν συνεχώς το μήνυμα της τεκνοποίησης.

Πηγή: Μ. Ριτζαλέου, Έθνος  http://anaskafi.blogspot.gr

ΑΝΟΙΞΑΝ ΟΙ ΠΥΛΕΣ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΑΙΑΝΗΣ ΚΟΖΑΝΗΣ

Ο αρχαιολογικός χώρος Αιανής Κοζάνης, με τον αρχαίο οικισμό και τη σπουδαία νεκρόπολη, αποκαλύπτεται σε όλο του το μεγαλείο, δίνοντας νέα διάσταση στην Ιστορία της Μακεδονίας. 

Η πολύχρονη ανασκαφική έρευνα αποδεικνύει μια σημαντική, οργανωμένη πόλη, ήδη από τον 6ο αιώνα π.Χ., πολύ πριν δηλαδή από τον Φίλιππο τον Β', που φέρεται από τις γραπτές πηγές ως ο ιδρυτής των πόλεων στην Άνω Μακεδονία.

Η ακμή της πόλης τοποθετείται στους κλασικούς και ελληνιστικούς χρόνους, ενώ το σύνολο των δεδομένων μαρτυρά πως η Αιανή από πολύ νωρίς έπαιξε ρόλο πρωτεύουσας της αρχαίας επαρχίας της Ελίμειας. Την ιδιαίτερη σημασία της θέσης βεβαιώνει και η πολύ πρώιμη και μακρόχρονη κατοίκησή της, η οποία ανάγεται στα νεολιθικά χρόνια, στην 5η π.Χ. χιλιετία, με συνέχεια μέσα στην εποχή του χαλκού και την εποχή του σιδήρου.

Σε ποσοστό μεγαλύτερο από το 90% (πάνω από τις 9 από τις 11 τομές), ο αρχαιολογικός χώρος έχει αποκατασταθεί, αναδειχθεί και είναι επισκέψιμος, ενώ αύριο θα βρίσκεται εκεί η γενική γραμματέας του υπουργείου Πολιτισμού, Μαρία Ανδρεαδάκη-Βλαζάκη, η οποία θα εγκαινιάσει το έργο που έγινε μέσω του ΕΣΠΑ για τη «Στερέωση και μερική αποκατάσταση της Αρχαίας Αιανής Κοζάνης και των Αγροικιών Α΄και Β΄».

Η αρχαία Αιανή ταυτίζεται με τον οικισμό που αποκαλύφθηκε στη θέση Μεγάλη Ράχη, έναν ψηλό και οχυρό λόφο ο οποίος αναπτύσσεται σε πλατώματα, με κατοικίες ακόμη και έξω από αυτόν, σε χαμηλότερα σημεία, δύο από τις οποίες αποκαταστάθηκαν πλήρως στο πλαίσιο του ολοκληρωμένου έργου ΕΣΠΑ.

Η πόλη, από την ύστερη εποχή χαλκού και σε όλη τη διάρκεια κατοίκησής της, είχε άμεσες πολιτιστικές σχέσεις και ανταλλαγές με όλο τον ευρύτερο ελλαδικό χώρο, όπως μαρτυρούν τα μυκηναϊκά αγγεία, τα μελανόμορφα και ερυθρόμορφα αττικά αγγεία, οι κορινθιακοί αρύβαλλοι (τύπος μικρού αγγείου) και τα νομίσματα όλων των μεγάλων γνωστών πόλεων της αρχαιότητας, έχοντας παράλληλα και τοπική παραγωγή, με εργαστήρια μεταλλοτεχνίας, κεραμικής, κοροπλαστικής. Τα αρχιτεκτονικά κατάλοιπα (δωρικά και ιωνικά κιονόκρανα) μαρτυρούν λαμπρά δημόσια κτίρια, με γραπτή διακόσμηση, ενώ οι επιγραφικές μαρτυρίες αποδεικνύουν την πρώιμη χρήση του γραπτού λόγου.

Το σπίτι με τις σκάλες στην αρχαία Αιανή

Στη θέση Λειβάδια, στα βορειοανατολικά του οικισμού, ανασκάφηκε η σημαντική βασιλική νεκρόπολη των αρχαϊκών, κλασικών και ελληνιστικών χρόνων. Αποκαλύφθηκαν δώδεκα μεγάλοι κτιστοί θαλαμωτοί τάφοι και μεγάλος αριθμός κιβωτιόσχημων ή απλών λακκοειδών τάφων.

Οι μεγαλύτεροι βρέθηκαν συλημένοι από την αρχαιότητα. Κάποιοι από τους τάφους έφεραν επιτύμβιες στήλες, κάποιοι ορίζονταν από ταφικούς περιβόλους, ενώ στον χώρο ήταν τοποθετημένα και αγάλματα (βρέθηκε κεφαλή κούρου, λιοντάρι και άλλα).

Οι νεκροί ήταν κτερισμένοι με πήλινα και μεταλλικά αγγεία, κοσμήματα, πήλινα ειδώλια, όπλα, στλεγγίδες (αντικείμενα υγιεινής), αμαξάκια, πήλινα άλογα και διάφορα άλλα αντικείμενα. Η διακόσμηση των μεγάλων κτιστών τάφων και τα πλούσια κτερίσματα τα οποία έφεραν οι νεκροί μαρτυρούν εύρωστη οικονομία της πόλης και υψηλό βιοτικό επίπεδο των κατοίκων. Στην περιοχή της νεκρόπολης αποκαλύφθηκε επίσης αποθέτης που περιείχε μεγάλο αριθμό αγγείων της ύστερης εποχής χαλκού (1600-1100 π.Χ.), με γραπτή αμαυρόχρωμη διακόσμηση, των οποίων η Αιανή υπήρξε σημαντικό κέντρο παραγωγής.

«Η Αιανή αποτελεί τόπο ιδιαίτερης αρχαιολογικής σημασίας και φυσικής ομορφιάς και οι εργασίες στερέωσης και αποκατάστασης ήταν απαραίτητες, καθώς τα πρώτα κατάλοιπα ήρθαν στο φως από το 1983», είπε στο «Έθνος» η προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κοζάνης, Αρετή Χονδρογιάννη-Μετόκη.

Σύμφωνα με την ίδια, ο αρχαίος οικισμός της Μεγάλης Ράχης Αιανής εμφανίζει συνεχή σχεδόν κατοίκηση από την πρώιμη εποχή του χαλκού έως και το τέλος της Ελληνιστικής περιόδου, με έναρξη από τη νεότερη νεολιθική περίοδο, με αποτέλεσμα στους περισσότερους ανασκαφικούς τομείς να έχει συσσωρευτεί μεγάλο ύψος επιχώσεων.

Το έργο εντάχθηκε στο ΕΣΠΑ τον Μάρτιο του 2011 και τα τεχνικά έργα περιλάμβαναν στερέωση των τοιχοποιιών, μικρή ανύψωση των τοίχων με την προσθήκη καινούργιας λιθοδομής, κατασκευή τοιχίων αντιστήριξης, οριοθέτηση των ανασκαφικών τομέων, δημιουργία συστημάτων απορροής των ομβρίων υδάτων.

Μετά τον αρχαιολογικό χώρο η κ. Ανδρεαδάκη-Βλαζάκη θα ξεναγηθεί στο Αρχαιολογικό Μουσείο Αιανής, το οποίο θεμελιώθηκε το 1992 και παραλήφθηκε επίσημα το 2010. Ο εκθεσιακός χώρος περιλαμβάνει έξι αίθουσες για μόνιμη έκθεση ευρημάτων και μία για περιοδικές.

ΠΗΓΗ : http://anaskafi.blogspot.gr/2016/11/blog-post_72.html#more

ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΙΑΝΗΣ :http://www.mouseioaianis.gr/index.php

 

ΣΠΑΝΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΣΚΕΥΗ ΒΡΕΘΗΚΑΝ ΣΤΗΝ ΑΤΤΑΛΕΙΑ

 

 

 

Τούρκοι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν ένα σπάνιο σύνολο αρχαίων σκευών φαγητού στα ανοικτά των ακτών του χωριού Adrasan στην Αττάλεια της Τουρκίας.

Μετά την ανακάλυψή τους, ακολούθησαν εργασίες συντήρησης από τον Mustafa Demirel, διευθυντή του Μουσείου Αττάλειας σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Θαλασσίων Ερευνών του πανεπιστημίου Dokuz Eylül και του τμήματος Ενάλιας Αρχαιολογίας του πανεπιστημίου Selçuk.

Τα σκεύη χρονολογούνται στην ύστερη βυζαντινή περίοδο, και θα εκτεθούν στο Μουσείο της Αττάλειας μετά τις εργασίες συντήρησης που ολοκληρώνονται στα εργαστήρια του μουσείου.

Πολύχρωμα και διακοσμημένα με διάφορα μοτίβα, βρέθηκαν συσσωρευμένα σε βυθισμένο πλοίο ανοικτά των ακτών Adrasan.

Οι αρχαιολόγοι υποστηρίζουν ότι τα σκεύη φορτώθηκαν στο πλοίο από δύο διαφορετικά εργαστήρια κατασκευής κάποια στιγμή κατά τη διάρκεια του 12ου αιώνα, επισημαίνοντας ότι κατασκευάστηκαν χρησιμοποιώντας δύο διαφορετικές τεχνικές.

Η συγκεκριμένη ανακάλυψη είναι άνευ προηγουμένου, καθώς βρέθηκαν 300 σπασμένα και 100 άθικτα σκεύη. Τόνισαν επίσης ότι στο σύνολό τους αντιπροσωπεύουν ένα πλήρες σετ δείπνου, με διαφορετικά μεγέθη σκευών, διακοσμημένων με τα ίδια μοτίβα.

«Αυτό μας δείχνει ότι υπήρχε σερβίτσιο πριν από 900 χρόνια», δηλώνει ο καθηγητής Hakan Öniz και προσθέτει ότι υπάρχουν και άλλα παραδείγματα βυθισμένων σκευών στα ανοικτά των ακτών της Αττάλειας και της Μερσίνας, αλλά βρίσκονται σε πολύ μεγάλο βάθος.

Σύμφωνα με τον Öniz, το έργο αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2017 και τα σκεύη θα εκτεθούν στο Μουσείο της Αττάλειας.

ΠΗΓΗ :http://constantinoupoli.com
 

ΣΤΟ ΦΩΣ 31 ΑΣΥΛΗΤΟΙ ΜΥΚΗΝΑΪΚΟΙ ΤΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΑΤΗ ΚΟΖΑΝΗΣ

 Eνα εντυπωσιακό σε μέγεθος και αριθμό ευρημάτων, μυκηναϊκό νεκροταφείο με 31 ασύλητους τάφους, με πλήθος κοσμημάτων και αρκετούς τύπους αγγείων, ανάμεσά τους και 12 περίτεχνες κύλικες, έφεραν στο φως αρχαιολόγοι στη θέση Λογκάς, στην Ελάτη Κοζάνης, σε μικρή απόσταση από την Αιανή και το φράγμα Ιλαρίωνα της ΔΕΗ.

«Επιβεβαιώνεται πλέον η μυκηναϊκή παρουσία στην Ανω Μακεδονία, με διαφορετικές μορφές εγκατάστασης και εμπλουτίζεται συνεχώς η γνώση μας», λέει στο «Εθνος» η αρχαιολόγος Γεωργία Καραμήτρου-Μεντεσίδη, η οποία θα κάνει τη σχετική ανακοίνωση την Πέμπτη, κατά την πρώτη μέρα των εργασιών της 29ης Επιστημονικής Συνάντησης για το Αρχαιολογικό Εργο στη Μακεδονία και στη Θράκη, που θα γίνει στη Θεσσαλονίκη.

Ο αρχαιολογικός χώρος στη θέση Λογκάς εκτείνεται σε 455 στρ., από τα οποία έχουν ανασκαφεί μόλις τα 12,5 στρ. Το νεκροταφείο βρίσκεται κατά μήκος της ροής του ποταμού Αλιάκμονα και καλύπτει 47 στρ., από τα οποία η ανασκαφή κάλυψε τα 5 στρ.

Οι 31 ταφές χρονολογούνται στην Υστερη Εποχή του Χαλκού (1600-1100 π.Χ.), ενώ έχουν επίσης εντοπιστεί και άλλες της Πρώιμης Εποχής του Χαλκού (3000-2000 π.Χ.), αλλά και της Μέσης Εποχής του Χαλκού (2000-1600 π.Χ.).

Σύμφωνα με την κ. Καραμήτρου-Μεντεσίδη, οι ταφές ήταν κιβωτιόσχημες από λίθινες πλάκες, ασύλητες και περιείχαν κοσμήματα, όπως χάλκινα δαχτυλίδια και χάντρες από κεχριμπάρι, αλλά και πήλινα αγγεία. Στα 47 πήλινα αγγεία πιο προσφιλή είναι το κύπελλο, η πρόχους, ο αμφορέας αλλά και η μυκηναϊκή υψίποδη κύλικα, σχήμα συχνό πλέον στην περιοχή, αφού έχει εντοπιστεί και σε άλλες παραποτάμιες θέσεις. Επτά ταφές περιείχαν σε σύνολο 12 κύλικες, μάλιστα τρεις έφεραν μόνο μυκηναϊκές κύλικες και δύο έφεραν και άλλο ένα μυκηναϊκό αγγείο.

 

 

Οι κύλικες δεν είναι άγνωστος τύπος αγγείων για την περιοχή της δυτικής Μακεδονίας. Στους νομούς Κοζάνης και Γρεβενών έχουν εντοπιστεί στο παρελθόν άλλες 8 κύλικες (ακέραιες και κομμάτια) της Υστερης Εποχής του Χαλκού, ενώ στη νεκρόπολη Κοζάνης είχαν βρεθεί όστρακα δύο πρωιμότερων περιόδων και στην Αιανή άλλες 3.

«Από τα παραπάνω συνάγεται ότι κύλικες, αγγείο αποκλειστικά του μυκηναϊκού ρεπερτορίου, έχουν εντοπιστεί σε αρκετές θέσεις. Οι κύλικες της Ελάτης, όλες υψίποδες με εξαίρεση μία, είναι τροχήλατες και χειροποίητες και ανήκουν στον τύπο με κωνικό σώμα.

Ωστόσο, υπάρχει ποικιλία στο μέγεθος, στη διακόσμηση, ακόμη και κάποιες παραλλαγές στο σχήμα», αναφέρει η κ. Καραμήτρου-Μεντεσίδη και συμπληρώνει: «Ως προς το σώμα μοιάζουν με δείγματα της Η

Οι κύλικες της Ελάτης φέρουν πλούσια διακόσμηση με ποικιλία μοτίβων, όπως τρέχουσα σπείρα, ομόκεντροι κύκλοι, ιχθυάκανθα, ακόμη και οριζόντιες τεθλασμένες.

«Η εξέταση με σύγκριση δειγμάτων κυλίκων από γειτονικές περιοχές -ιδιαίτερα από τη Θεσσαλία, την Ηπειρο και τα Ιόνια Νησιά - καταδεικνύει ομοιότητες και διαφορές. Θεωρούμε δεδομένες τις επιρροές, αλλά δεν μπορούμε να αποκλείουμε και την ανάπτυξη μιας τοπικής παραγωγής», σημειώνει η αρχαιολόγος.

«Ποτήρι» για κρασί, νερό ή γάλα

Οι κύλικες και τα υπόλοιπα μυκηναϊκά αγγεία παράγονται σε μικρά τοπικά εργαστήρια, είναι χρήσιμα για κάθε νοικοκυριό και ως αγαπημένο ποτήρι θεωρείται αναγκαίο να συνοδεύσουν τον κάτοχο στην άλλη ζωή, ακόμη και αν λείπει κάποια λαβή ή και το πόδι. Σχετικά με τη χρήση των κυλίκων εν ζωή, είναι προφανές ότι εντάσσονται στα επιτραπέζια αγγεία πόσης κρασιού ή νερού, ακόμη και γάλατος, τα οποία μαζί με άλλα σχήματα προτιμώνται και διαδίδονται στη βόρεια Ελλάδα κατά την Υστερη Εποχή Χαλκού.

ΜΑΡΙΑ ΡΙΤΖΑΛΕΟΥ
ritzal@pegasus.gr

ΠΗΓΗ : http://www.ethnos.gr/politismos/arthro