ΟΤΑΝ Ο ΜΩΑΜΕΘ Β', Ο ΠΟΡΘΗΤΗΣ, ΜΑΘΑΙΝΕ ... ΕΛΛΗΝΙΚΑ !

Μαθητικό τετράδιο του Μωάμεθ Β'

Γράφει ο Γιάννης Γιγουρτσής,καθηγητής φιλόλογος της Μεγάλης του Γένους Σχολής.

 

Είναι γνωστή η πολυγλωσσία, η υψηλή παιδεία και τα πνευματικά και καλλιτεχνικά ενδιαφέροντα του Πορθητή της Κωνσταντινούπολης Μωάμεθ Β’. Ο ίδιος μιλούσε άπταιστα ελληνικά, αφού μεγάλωσε με Ελληνίδα (Ρωμιά) θετή μητέρα ( η δική του είχε πεθάνει νωρίς και τον μεγάλωσε μια άλλη από τις γυναίκες του πατέρα του Μουράτ Β’, την οποία ο ίδιος θεωρούσε μητέρα του)

Κάποια στιγμή χρειάστηκε να μάθει να διαβάζει και να γράφει. Η σελίδα αυτή είναι από το παιδικό μαθητικό του τετράδιο που φυλάσσεται στα κρατικά οθωμανικά αρχεία στην Κωνσταντινούπολη.

Ο Μωάμεθ Β’ ήταν αναμφισβήτητα μια ξεχωριστή, χαρισματική και πολυτάλαντη προσωπικότητα. Υπήρξε συγχρόνως μεγάλος στρατιωτικός, εμπνευσμένος πολιτικός και σημαντικός διανοούμενος.

Μια φωτισμένη, ξεχωριστή προσωπικότητα από αυτές που εμφανίζονται σπάνια στην ιστορία. Αξίζει να τον γνωρίσουμε καλύτερα. Άλλωστε ο κολοφώνας των επιτυχιών του, και ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά γεγονότα των νεώτερων χρόνων που ήταν η κατάκτηση της Κωνσταντινούπολης δεν έγινε ούτε τυχαία ούτε από έναν τυχαίο άνθρωπο.

Ακόμα και αν δεχτούμε πως “χάσαμε την Πόλη”, αξίζει να γνωρίζουμε πως την “χάσαμε” από έναν πραγματικά άξιο και ικανό άνθρωπο, έναν μεγάλο αντίπαλο.

Ο ίδιος ο Μωάμεθ, φρόντισε μετά την άλωση να καταστήσει την Κωνσταντινούπολη πρωτεύουσα του κράτους του, να την αναπτύξει και να την αναδείξει ως πρωτεύουσα μιας μεγάλης αυτοκρατορίας.

Χρησιμοποίησε για τον σκοπό αυτό και τους παλιούς της κατοίκους (όσους είχαν μείνει) και τους καινούργιους , ανάμεσά τους και πολλούς ακόμα Ρωμιούς που μετεγκατέστησε στην Πόλη από όλη την αυτοκρατορία.

Θα μπορούσα να παραπέμψω σε πολλές μελέτες ειδικών που έχουν μελετήσει την ξεχωριστή αυτή προσωπικότητα που μετέτρεψε το Οθωμανικό κράτος σε αυτοκρατορία , είχε την φιλοδοξία να γίνει συνεχιστής της βυζαντινής αυτοκρατορίας και χρησιμοποίησε όλους τους λαούς της για να χτίσει το κράτος του. Αλλά θα αναφερθώ στο κλασικό έργο, σημείο αναφοράς για τον Φατίχ, που έχει απαντήσει στα βασικά αυτά ζητήματα ήδη από το 1953.

Εννοώ την μνημειώδη μονογραφία του Φρατζ Μπαμπινγκερ:Ο Μωάμεθ ο Πορθητής και η εποχή του (Mehmed der Eroberer und seine Zeit, 1953 που μεταφράστηκε στα τουρκικά μόλις το 2002,, προφανώς όχι τυχαία.(Fatih Sultan Mehmed ve Zamanı),Oğlak Bilimsel Kitaplar, 2002
Κατά τα άλλα το Πατριαρχείο μας και κατά μείζονα λόγο η ρωμέικη κοινότητα της Κωνσταντινούπολης χρωστά την επιβίωση της και την διατήρηση της ακμής της για αιώνες σε μεγάλο βαθμό στις επιλογές του Μωάμεθ του Πορθητή, για την τύχη τους στα πρώτα κρίσιμα χρόνια μετά την άλωση.

Η ίδια η ελληνορθόδοξη κοινότητα της Πόλης σήμερα με τον πιο επίσημο τρόπο διαδηλώνει την σύνδεση της με τον Μωάμεθ τον Πορθητή.
Στην κεντρική είσοδο του Πατριαρχικού οίκου δεσπόζει το ψηφιδωτό με τον Μωάμεθ και τον Γεννάδιο.

  

Μωάμεθ Β' και Γεννάδιος

  

Το ότι ο Πορθητής είναι μια μεγάλη ιστορική προσωπικότητα (με τα συν και τα πλην της ασφαλώς), η οποια σφράγισε την εποχή του και την ιστορία της Πόλης και της αυτοκρατορίας είναι τόσο αυτονόητο για τους ιστορικούς όσο και το ότι ο Μέγας Κωνσταντίνος ίδρυσε την Κωνσταντινούπολη.

Η ελληνορθόδοξη κοινότητα της Πόλης και πρώτα από όλα η ηγεσία της, το Πατριαρχείο, έκανε πάρα πολύ καλά που προέβαλε και προβάλλει, για λόγους συμβολικούς και πολιτικούς, την ιστορική σχέση του Μωάμεθ του Πορθητή με το Πατριαρχείο και την Κοινότητα.

Το ίδιο κάνουμε και εμείς στην Μεγάλη Σχολή και γενικότερα η κοινότητά μας χρησιμοποιεί την σχέση αυτή για να δείξει την σύνδεσή της με το πρώιμο οθωμανικό και άρα και το βυζαντινό παρελθόν της Πόλης και για να ενισχύσει την εικόνα της νομιμοποίησης της παρουσίας της στην σύγχρονη μεταβαλλόμενη Τουρκία.

 

 ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΠΟ : http://constantinoupoli.com/%cf%8c%cf%84%ce%b1%ce%bd-%ce%bf-%ce%bc%cf%89%ce%ac%ce%bc%ce%b5%ce%b8-%ce%bc%ce%ac%ce%b8%ce%b1%ce%b9%ce%bd%ce%b5-%ce%b5%ce%bb%ce%bb%ce%b7%ce%bd%ce%b9%ce%ba%ce%ac/ 

 

BURAK BEKDIL : "ΟΠΟΤΕ, Η ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΕΙΝΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΟΛΗ" ;

Ο αρθρογράφος της Χουριέτ, Burak Bekdil, παραδίδει μέσα από το γραπτό του ένα άριστο μάθημα ιστορίας στον Ταγίπ Ερντογάν (αναφορικά στα σύνορα της χώρας, τη συνθήκη της Λωζάννης και τα σύνορα της «καρδιάς» του Ερντογάν).

Στο σημερινό του άρθρο στην Χουριέτ, που φέρει τον τίτλο “Οπότε, η Κωνσταντινούπολη είναι ελληνική πόλη;”, ο Burak Bekdil καυτηριάζει … και  ούτε λίγο ούτε πολύ λέει στον πρόεδρο της Τουρκίας ότι τα εδάφη που βρίσκεται η χώρα του ήταν κάποτε ελληνικά και εάν ο ίδιος θέλει να ψάξει πίσω στην ιστορία του τουρκικού έθνους δεν θα πρέπει να κοιτάει προς την Δύση αλλά προς τις στέπες της Ανατολής.

Ακολουθεί το πολύ ενδιαφέρον άρθρο του κ. Bekdil, μεταφρασμένο από την αγγλική έκδοση της Χουριέτ.

Ορισμένοι παρατηρητές τον τελευταίο καιρό συμβουλεύουν τις ξένες κυβερνήσεις να μην ανησυχούν και πάρα πολύ για την όλο και πιο επιθετική αλυτρωτική ρητορική της Τουρκίας ( μέσω του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν) γιατί σε ένα μεγάλο βαθμό απευθύνεται για εσωτερική κατανάλωση στην Τουρκία και όχι τόσο για να ακουστεί προς τα έξω. Λοιπόν, και ναι και όχι.

Είναι αλήθεια ότι η ρεβιζιονιστική / εθνικιστική ρητορική πουλάει αρκετά καλά στην ιδεολογική αγορά της Τουρκίας ( και όλο και περισσότερο και σε άλλες χώρες). Είναι επίσης αλήθεια ότι ο λόγος του Ερντογάν στοχεύει κυρίως στον μέσο Τούρκο ψηφοφόρο, τον άνθρωπο που μπορεί πιο εύκολα να πεισθεί από κάθε αλυτρωτική ρητορική, όταν στα αυτιά του φθάνουν ελκυστικές φράσεις με εθνικιστικές αξιώσεις όπως “το ένδοξο παρελθόν μας”, “η μεγάλη αδικία που το μεγάλο μας έθνος αναγκάστηκε να υποστεί έναν αιώνα πριν”, “κάποια ημέρα θα αναβιώσουμε την αυτοκρατορία μας”. Προσθέστε στα παραπάνω την ρητορική “είμαστε οι πιο ευσεβείς μουσουλμάνοι” και δεν κερδίζεις μόνο ψηφοφόρους αλλά αφοσιωμένους οπαδούς οι οποίοι είναι έτοιμοι να πεθάνουν ή να σκοτώσουν για εσένα.

Το γεγονός ότι το target group του κυρίου Ερντογάν είναι ο μέσος Τούρκος ψηφοφόρος δεν αλλάζει το δεδομένο ότι ο ίδιος πιστεύει ολόψυχα σε αυτά που λέει, ή ότι θα μπορούσε να μετατρέψει την ρητορική σε μία παράλογη δράση κάποια μέρα εάν νομίζει, σε μία στιγμή εσφαλμένου υπολογισμού, ότι η Τουρκία είναι αρκετά ισχυρή ώστε να αλλάξει “την λάθος ροή της ιστορίας”, σύμφωνα και με τα λόγια του πρώην πρωθυπουργού Αχμέτ Νταβούτογλου. 

Επιπλέον τροφοδοτώντας με τέτοια συνθήματα μία κοινωνία γνωστή για την ξενοφοβία της, με νοοτροπία αυτο-απομονωτισμού και συλλογική επιθυμία να επιστρέψει στις ημέρες της δόξας  είναι κάτι το οποίο μπορεί να αποβεί πολιτικά επικίνδυνο σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα δεδομένου ότι ένας 18χρονος σημερινός “στρατιώτης” του κ. Ερντογάν πολύ πιθανόν να γίνει σε μερικές δεκαετίες ένας Τούρκος ηγέτης, ένας άλλος και πολύ πιο άγριος Ερντογάν.

Το πλέον σημαντικό όμως έιναι ότι η ρητορική του κυρίου Ερντογάν δεν στερείται μόνο του απλούστερου κανόνα της λογικής, αλλά είναι επίσης και ασυνεπής. Ξεχάστε την τελευταία αλυτρωτική του ομιλία όπου υποτίθεται ότι η Τουρκία θα μπορούσε να είχε σήμερα 3,5 με 4 εκατ. τετραγωνικά χιλιόμετρα γης αντί για τα 780 χιλ. τετραγωνικά χιλιόμετρα που έχει σήμερα. Θα μπορούσε να έχει. Αλλά αυτό δεν γίνεται. Γιατί στο μυαλό των ισλαμιστών, έχει σημασία το μέγεθος; Είναι η Τουρκία, με οποιοδήποτε αξιόπιστο διεθνές κριτήριο, μία καλύτερη χώρα, ας πούμε, από την Ελβετία – η οποία βρίσκεται σε 41.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα, ή το 5% της τουρκικής γης;

Στην ίδια ομιλία, ο κ. Ερντογάν αναφέρθηκε στα ελληνικά νησιά στο Αιγαίο Πέλαγος. “Αυτά τα νησιά κάτω από την μύτη μας ήταν δικά μας” είπε. “Σε αυτά τα νησιά υπάρχουν μνημεία μας, η ιστορία μας, τα τζαμιά μας…”. Αυτό είναι αλήθεια. Αλλά εφαρμόζοντας την ίδια λογική σε αυτό που είναι σήμερα η Τουρκία μπορεί να οδηγήσει σε αξιώσεις που σίγουρα δεν θα ήθελε ο κ. Ερντογάν.

Εάν το “έχουν χώρους λατρείας, ιστορία και μνημεία (σ.σ. από το παρελθόν)” σε χώρες του εξωτερικού μπορεί να δώσει το δικαίωμα σε ξένες χώρες το δικαίωμα να διεκδικούν εδάφη, τότε εμείς οι Τούρκοι θα πρέπει να πακετάρουμε και να υπομείνουμε τις δυσκολίες από ένα εξαντλητικό ταξίδι σε κάποια μακρινή στέπα.

Ξεχάστε τα αμέτρητα μνημειακά και ιστορικά σημάδια στα εδάφη της Ανατολίας που ανήκουν στην προ-τουρκική εποχή, σημειώστε μόνο ότι η πατριαρχική μητρόπολη των ελληνορθόδοξων στην Κωνσταντινούπολη (σ.σ. η Αγιά Σοφιά) που οι οπαδοί του κ. Ερντογάν με τόσο πάθος θέλουν να μετατρέψουν σε τζαμί, χτίστηκε το 537 μ. Χ., ή 816 χρόνια πριν χτιστεί το πρώτο τζαμί στην πόλη. Δεύτερον, επειδή ο κ. Ερντογάν μιλά συχνά για τον “στόχο 2071” , συνδυάζοντας το με το 1071, το έτος που οριοθετείται η έλευση των Τούρκων στις περιοχές της Ανατολίας, παραδέχεται ουσιαστικά ότι υπήρχαν μη τουρκικοί πολιτισμοί, τόποι λατρείας και ιστορίας στα εδάφη που είναι σήμερα η Τουρκία.

Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι αυτοί οι μη τουρκικοί πολιτισμοί θα πρέπει να έχουν μια νόμιμη αξίωση επί τουρκικού εδάφους σήμερα. Ακριβώς όπως η οθωμανική ιστορία και τα τζαμιά σε γειτονικές χώρες δεν θα πρέπει να δώσουν στην Τουρκία μία νόμιμη αξίωση για το τι είναι σήμερα “ξενιτιά”.

Ο κ. Ερντογάν ισχυρίζεται ότι μπορεί να παραδώσει μαθήματα ιστορίας στον καθένα. Θα πρέπει όμως πρώτος από όλους να αναγνωρίσει ότι η ιστορία δεν ξεκινάει το 1071 ή το 1453.

—————————————————————————- 
Πηγή:http://www.hurriyetdailynews.com/ 

via news247
και http://constantinoupoli.com/