ΟΔΥΣΣΕΙΑ - ΙΛΙΑΔΑ : ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΣΩΣΤΗ ΜΕΛΕΤΗ

 

Ξαναδιαβάζω στο σπίτι την ενότητα που διδάχτηκα στην τάξη, για να συγκρατήσω το γενικό νόημα και προσέχω τα σπουδαιότερα στοιχεία της, δηλαδή :

1.   Τους ήρωες : ποιος είναι ο χαρακτήρας  τους, τι σκέφτονται και τι πράττουν, ποιες συνέπειες έχουν οι πράξεις τους. Πρέπει να μπορώ να χαρακτηρίζω τα βασικά πρόσωπα και να γράφω τα συναισθήματά τους.

2.   Τα στοιχεία πολιτισμού : να μπορώ να τα εντοπίζω μέσα στο κείμενο και να σχολιάζω τις αξίες, τα ήθη και τα έθιμα.

3.   Να βρίσκω τα εκφραστικά μέσα ή σχήματα λόγου (παρομοιώσεις, μεταφορές κτλ. ) και τους αφηγηματικούς τρόπους του κειμένου (αφήγηση, διάλογος, περιγραφή).

4.    Να εντοπίζω στο κείμενό μου κάποιες τεχνικές, π.χ. αναχρονισμούς, προοικονομίες.

5.  Συσχετίζω ό,τι επεσήμανα με τη σημερινή εποχή και βρίσκω ομοιότητες και διαφορές. Διαβάζω και τις σημειώσεις που κράτησα στην τάξη στο περιθώριο του βιβλίου μου και κάποια από τα σχόλια του βιβλίου.

6.   Τέλος, κάνω τις εργασίες που έχω για το σπίτι στο τετράδιό μου. Οι ερωτήσεις στην Οδύσσεια και την Ιλιάδα χρειάζονται ανάπτυξη και δεν τις απαντούμε σε δυο – τρεις σειρές. Αναπτύσσουμε τις σκέψεις μας δημιουργώντας μια σωστή παράγραφο.

7.    Αν δυσκολεύομαι και ζητήσω βοήθεια από άλλους ή σχολικά βοηθήματα, φροντίζω αυτό που τελικά θα γράψω να είναι δικό μου δημιούργημα, όσο απλό κι αν είναι.

Καλή μελέτη !

ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΤΗΝ ΙΛΙΑΔΑ ΜΕ ... ΦΑΝΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ !

1. Γυναίκες της Ιλιάδας : Ελένη, Ανδρομάχη, Θέτιδα, Αθηνά … βίοι παράλληλοι ή αντίθετοι

2. Τα αρχαία ελληνικά αγγεία "μιλούν" για την Ιλιάδα  : στίχοι και εικόνες

3. Αχιλλέας – Πάτροκλος : η ιστορία δυο φίλων

4. Με χρώμα και πινέλα : οι ωραιότερες παρομοιώσεις στην Ιλιάδα

5. Έκτορας : ένας άνθρωπος στη δίνη του πολέμου 

6. Έκτορας – Ανδρομάχη : μια τραγική ιστορία αγάπης στη ζωγραφική, ποίηση, μουσική

7. Η ζωή εντός των τειχών της Τροίας : παιδιά, γυναίκες, γέροντες

8. Με τα μάτια / το φακό ενός φωτογράφου : Οι ωραιότερες εικόνες της Ιλιάδας

9. ΑΝ ήμουν η Ελένη ….

10. Η 25η ραψωδία : το δικό μου τέλος για την Ιλιάδα

ΠΩΣ ΕΜΑΘΑΝ ΟΙ ΑΡΧΑΙΟΙ ΤΗΝ ΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΤΡΟΙΑΣ ;

Πώς έμαθαν οι αρχαίοι την πτώση της Τροίας; Το μήνυμα διένυσε 550 χιλιόμετρα μέσα σε μία νύχτα πριν από 3.000 χρόνια. Φρυκτωρίες, η επινόηση των Ελλήνων που «εκμηδένιζε» τις αποστάσεις.

Σταθμός φρυκτωρίας στην Ικαρία και Καμινοβιγλάτορας στην Κύθνο. Φωτο Χρ.Βασιλόπουλος... 

Πριν από 3.000 χρόνια, ένα μήνυμα διένυσε απόσταση 550 χιλιομέτρων μέσα σε μία νύχτα. Η Τροία είχε πέσει και ο Αγαμέμνονας, βασιλιάς των Αχαιών, έστελνε τη χαρμόσυνη είδηση στη γυναίκα του, την Κλυταιμνήστρα, που τον περίμενε πίσω στις Μυκήνες. Πώς όμως θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί αυτός ο άθλος; Ένας άνθρωπος ήταν αδύνατον να καλύψει αυτή την απόσταση μέσα σε λίγες ώρες. Ούτε καν ένα πλοίο δεν θα μπορούσε να διασχίσει το Αιγαίο τόσο γρήγορα. Η μέθοδος που χρησιμοποίησαν οι Αχαιοί για να ανακοινώσουν τον θρίαμβό τους είχε εφευρεθεί από τον Παλαμήδη και ήταν γνωστή με το όνομα «φρυκτωρία», ή μάλλον «φρυκτωρίες» διότι ήταν πολλές. Ο Παλαμήδης ήταν ένας απ’ τους ήρωες της Τρωϊκής εκστρατείας, γιος του βασιλιά Ναύπλιου και μαθητής του σοφού Κένταυρου Χείρωνα απ’ το Πήλιο. Ήταν εξαιρετικά έξυπνος και εφευρετικός και όλοι τον θαύμαζαν για την στρατιωτική του ευφυΐα. Ο Παλαμήδης λοιπόν, έδωσε τη λύση στο πρόβλημα των Αχαιών, επινοώντας τις φρυκτωρίες...

Η λέξη φρυκτωρία είναι σύνθετη και αποτελείται από τη λέξη «φρυκτός» που σημαίνει «πυρσός» και το ρήμα «ορώ». Επρόκειτο για μικρά πυργάκια από ξύλα, τα οποία τοποθετούνταν πάνω σε βουνοκορφές με καλή ορατότητα. Όταν έπρεπε να διαδοθεί ένα μήνυμα, οι φύλακες έβαζαν φωτιά στα ξύλα, ούτως ώστε οι φλόγες να γίνονταν ορατές μέχρι την επόμενη φρυκτωρία, που βρισκόταν σε βουνοκορφή πολλά χιλιόμετρα μακριά. Έτσι, μέσω μια αλυσίδας πυρκαγιών, το μήνυμα έφτανε στον προορισμό του. Ασφαλώς, το μήνυμα που συμβόλιζαν οι πυρκαγιές έπρεπε είναι γνωστό από πριν. Οι κάτοικοι των Μυκηνών γνώριζαν ότι όταν θα έβλεπαν τις φρυκτωρίες να ανάβουν, η Τροία θα είχε πέσει..
Με τον ίδιο τρόπο, η διαδρομή των φρυκτωριών ήταν συγκεκριμένη και απαιτούσε μεγάλη οργάνωση. Έπρεπε να επιλεγούν βουνοκορφές που ήταν ορατές από μεγάλη απόσταση, στις οποίες όμως, να μπορούσαν να σκαρφαλώσουν άνθρωποι για να κατασκευάσουν, να συντηρήσουν και κάποια στιγμή, να ανάψουν τις φωτιές.

Οι φρυκτωρίες του Αγαμέμνονα κάλυψαν 550 χιλιόμετρα και ακολούθησαν την εξής διαδρομή: Τροία – Ίδη – Έρμαιο Λήμνου – Αθως Αγίου Όρους – Μάκιστο Εύβοιας – Μεσσάπιο της Βοιωτίας – Κιθαιρώνας – Αιγίπλαγκτο – Αραχναίο – Παλάτι των Μυκηνών.... 

ΧΟΡΟΣ: Και πότε κούρσεψαν την πόλη;

ΚΛΥΤΑΙΜΝΗΣΤΡΑ: Τη νύχτα, σου είπα, που το φως γέννησε τούτο.

ΧΟΡΟΣ: Τόσο γοργά ποιος θα ‘ρχονταν μαντατοφόρος;

ΚΛΥΤΑΙΜΝΗΣΤΡΑ: Ο Ήφαιστος, λαμπρός στέλντοντας φέγγος από την Ίδη. Συναλλάζοντας οι φλόγες την έτοιμη φωτιά, μια με την άλλη, τη φέραν ως εδώ. (…) Αυτό σου λέω το ξάστερο σημάδι από την Τροία και το μαντάτ’ ο άντρας μου έχει στείλει.

  (ΑΙΣΧΥΛΟΥ, ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ 263-304, ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ, ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΤΑΣΟΥ ΡΟΥΣΣΟΥ, ΚΑΚΤΟΣ 1992)... 

Καμινοβιγλάτορες 

Οι φρυκτωρίες χρησιμοποιούνταν επί αιώνες, μέχρι και τη βυζαντινή αυτοκρατορία, όπου ήταν γνωστές ως «καμινοβιγλάτορες», από το «κάμινος» που σημαίνει φωτιά και τη λέξη «βίγλα», που προέρχεται από τα λατινικά και σημαίνει παρατηρητήριο. Το 532 μ.Χ., η αυτοκράτειρα Θεοδώρα χρησιμοποίησε καμινοβιγλάτορες για να ειδοποιήσει τον στρατηγό Βελισάριο, ο οποίος είχε αναλάβει να καταστείλει τη στάση του Νίκα.
Μία ακόμα αναφορά στον σημαντικό ρόλο των καμινοβιγλατόρων έκανε ο Νικηφόρος Φωκάς στο έργου του, «Περί Παραδρομής», όπου αναφέρει ότι χρησιμοποιούντο για να προειδοποιούν τον άμαχο πληθυσμό ότι πλησίαζαν εχθροί, ώστε να προλάβουν να κρυφτούν.


             
                                        ΠΗΓΗ: www.mixanitouxronou.gr/

                                                 ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΠΟ :

https://ellinondiktyo.blogspot.gr/

ΜΙΚΡΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ... ΓΙΑ ΜΕΓΑΛΟΥΣ ΒΑΘΜΟΥΣ (ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ - ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ)

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ

Πριν πάω να γράψω,  διαδικτυακά μου αστεράκια, φροντίζω να έχω κάνει τα εξής :

1. Ξέρω να απαντώ στις ερωτήσεις κατανόησης των κειμένων του σχολικού βιβλίου (μετάφραση ζητείται μόνο στην Γ' Γυμνασίου).

2. Μαθαίνω τις σημασίες των λέξεων της 2ης και της 3ης στήλης του Λεξιλογικού Πίνακα .

3. Διαβάζω καλά τις ασκήσεις του Λεξιλογικού Πίνακα και των Ετυμολογικών.

4. Ξέρω τη θεωρία της γραμματικής / του συντακτικού, στα οποία εξετάζομαι και μπορώ να λύνω τις ασκήσεις του βιβλίου και άλλες παρόμοιες.

5. Διαβάζω το παράλληλο κείμενο (αν μου το ζητήσει ο καθηγητής / η καθηγήτριά μου) και είμαι σε θέση να απαντώ στις ερωτήσεις. (Δεν απαιτείται η μετάφραση του κειμένου και συνήθως η ερώτηση που μπαίνει αφορά σύγκριση με το κείμενο της ενότητας).

6. Ξαναδιαβάζω το υλικό που έχω κάνει στην τάξη με τον / τη φιλόλογό μου (παρόμοια θα βάλει!!!).

Όταν γράφω στις εξετάσεις, είμαι συγκεντρωμένος/η στο γραπτό μου, διαβάζω καλά τις εκφωνήσεις και απαντώ μόνο σε ό,τι μου ζητείται, δεν αφήνω κανένα ερώτημα αναπάντητο και στο τέλος ξαναελέγχω το γραπτό μου. Προσέχω ιδιαίτερα τους τόνους και τις καταλήξεις (να είναι σωστά) και αυτό που γράφω να είναι κατανοητό από τους άλλους και να βγάζει νόημα!!!

 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ (ΟΔΥΣΣΕΙΑ, ΙΛΙΑΔΑ, ΕΛΕΝΗ)

Πριν πάω να γράψω , πρέπει να έχω κάνει τα εξής :

1. Να έχω διαβάσει την εισαγωγή.

2. Να έχω διαβάσει και να έχω κατανοήσει το κείμενο.

3. Να μπορώ να κάνω την περίληψή του.

4. Να ξέρω να το χωρίζω σε ενότητες και να βάζω πλαγιότιτλους.

5. Να έχω διαβάσει τα σχόλια του βιβλίου.

6. Να μπορώ να χαρακτηρίζω τα βασικά πρόσωπα και να γράφω τα συναισθήματά τους.

7. Να είμαι σε θέση να εντοπίζω τα στοιχεία πολιτισμού και να σχολιάζω τις αξίες, τα ήθη και τα έθιμα.

8. Να βρίσκω τα σχήματα λόγου (παρομοιώσεις, μεταφορές), τις προοικονομίες, τις επιβραδύνσεις, τις αποστροφές, τις ειρωνείες, την αντίθεση είναι / φαίνεσθαι και τις εικόνες.

9. Να ξέρω τους αφηγηματικούς τρόπους του κειμένου (αφήγηση, διάλογος, περιγραφή).

Όταν γράφω , είμαι συγκεντρωμένος/η στο γραπτό μου, διαβάζω καλά τις εκφωνήσεις και απαντώ μόνο σε ό,τι μου ζητείται. Δεν αφήνω κανένα ερώτημα αναπάντητο και στο τέλος ξαναελέγχω το γραπτό μου. Προσέχω αυτό που γράφω να είναι κατανοητό στους άλλους και να βγάζει νόημα!!!

ΠΗΓΗ : http://filologoupoli.blogspot.gr  (Μαρία Αθανασίου) 

ΙΛΙΑΔΑ : ΡΑΨΩΔΙΑ Σ -ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Ραψωδία Σ (στίχ. 478-616) 

Επεξεργασία α’ ενότητας (στίχ. 478-507)

 α) στίχ. 478: «έπλασε» (πρόκειται για έργο τέχνης;)

 β) Γιατί η ασπίδα χαρακτηρίζεται ως «δυνατήν και μεγάλη»; Ο χαρακτηρισμός αυτός σχετίζεται με τον ήρωα για τον οποίο προορίζεται η ασπίδα;

 γ) Οι τέσσερις πρώτοι στίχοι αποτελούν ένα είδος προλόγου και γιατί;

 δ) Οι  εικόνες  και  οι  σκηνές  με  τις οποίες  διακοσμείται η  ασπίδα σε πόσους ομόκεντρους κύκλους προβάλλονται; Ποια πορεία ακολουθεί η περιγραφή της διακόσμησης, από την περιφέρεια στο κέντρο ή από το κέντρο στην περιφέρεια;

 ε) Τι ήταν;

·       Ο Ωρίωνας:  ……………………………………………………………………………

·       Οι Υάδες:  ………………………………………………………………………………

·       Οι Πλειάδες:  …………………………………………………………………………...

·       Η Μ. Άρκτος: …………………………………………………………………………..

       

 στ) στίχ. 490-495: σε μια  πόλη κατά  τη διάρκεια  ειρήνης  πραγματοποιείται  μια γαμήλια πομπή. Να παρουσιάσετε τις επιμέρους εικόνες:

 ζ) στίχ. 496-507: ένας άλλος  θεσμός  της ειρηνικής-κοινωνικής ζωής είναι αυτός της δικαιοσύνης. Να περιγράψετε  το  σκηνικό και τα εμπλεκόμενα πρόσωπα. Γιατί, κατά τη  γνώμη σας, έχει διατυπωθεί η άποψη  πως  αυτοί  οι  στίχοι  αποτελούν  υπαινιγμό  για  την  άρνηση   του   Αχιλλέα   να  δεχθεί  την αποζημίωση του Αγαμέμνονα;

Επεξεργασία β’ ενότητας (στίχ. 508-539)

α) Η πόλη σ’ αυτήν την ενότητα παρουσιάζεται σε καιρό ειρήνης και ηρεμίας ή σε περίοδο πολέμου και πολιορκίας;

β) Να καταγράψετε τις δύο διαφορετικές απόψεις των πολιορκητών:

γ) Να περιγράψετε και να χαρακτηρίσετε τη συμπεριφορά των πολιορκημένων:

δ) Ποια είναι η θέση των γυναικών, των παιδιών και των γερόντων;

ε) Πώς κρίνετε την παρέμβαση και τη λαμπρή παρουσία της Αθηνάς και του Άρη; (Ομηρική θεολογία)

στ) Να αξιολογήσετε το καρτέρι-ενέδρα ως πολεμική τακτική:

ζ) Να διακρίνετε στη συγκεκριμένη ενότητα τις ακόλουθες φάσεις:

·  πολεμικό συμβούλιο για λήψη αποφάσεων

·  διαπραγματεύσεις μεταξύ εμπόλεμων πλευρών

·  τειχοσκοπία

·  ανάμειξη στη μάχη των δαιμόνων του πολέμου (Έρις & Κυδαιμός)καθώς και της Μοίρας του θανάτου

·  αφαίρεση όπλων και ολοκλήρωση ατίμωσης νεκρών

η) Να αιτιολογήσετε γιατί η σκηνή του πολέμου που αποτυπώνεται στην ασπίδα αποτελεί μικρογραφία του Τρωικού πολέμου:

Επεξεργασία γ’ ενότητας (στίχ. 540-571)

α) Στην ενότητα αυτή προβάλλονται οι τρεις βασικότερες σκηνές της γεωργικής ζωής. Να τις εντοπίσετε:

· Όργωμα:………………………………………………………………………………

· Θερισμός:………………………………………………………………………………

· Τρύγος:………………………………………………………………………………… 

β) Ποια είναι τα σχετικά ήθη και έθιμα που συνόδευαν το όργωμα;

γ) Να διερευνήσετε τη δομή της κοινωνίας όπως αυτή παρουσιάζεται μέσω της σκηνής του θερισμού:

δ) Το γεύμα στο χωράφι τι υποδηλώνει; Να γίνει συσχετισμός με τη σύγχρονη εποχή:

ε) Αν ο Λίνος ήταν ένας απ’ τους θεούς της βλάστησης, για ποιο λόγο γίνεται η αναφορά του στη συγκεκριμένη ενότητα;

στ) Ποιες εποχές του χρόνου διατρέχουν την ασπίδα μέσα από τις αγροτικές εργασίες;

ζ) Σε ποια σημεία της ενότητας φαίνεται ότι ο Όμηρος είχε ακριβείς γνώσεις των γεωργικών εργασιών;

Επεξεργασία δ’ ενότητας (στίχ. 572-588)

α) Στην ενότητα αυτή προβάλλονται δύο σκηνές από την ποιμενική ζωή. Αφού τις εντοπίσετε, να σχολιάσετε τη βασική διαφορά τους:

β) Να παρουσιάσετε σκηνές από τη ζωή των κτηνοτρόφων:

γ) Να διακρίνετε δύο οπτικές και δύο ηχητικές εικόνες:

δ) Να σχολιάσετε την υπεροχή του δυνατού ως επιλογή της φύσης.

ε) Η σχέση ανθρώπου και φύσης καθώς και η εργασία ως στοιχείο πολιτισμού πώς προβάλλονται μέσω του συγκεκριμένου αποσπάσματος;

στ) Η σκηνή με το «χωλό» (=κουτσό) βοσκό τι υπονοεί και πού στοχεύει;

ζ) Ποια εικόνα της συγκεκριμένης ενότητας σας προκάλεσε τη μεγαλύτερη εντύπωση και γιατί;

Επεξεργασία ε’ ενότητας (στίχ. 589-612)

α) Γιατί – κατά την άποψή σας - γίνεται αναφορά στην τέχνη του Δαίδαλου, το χορό της Αριάδνης και την Κνωσό;

β) Να παρουσιάσετε τη σκηνή του χορού:

γ) Να αναλύσετε την παρομοίωση (στίχ. 598-601).

δ) Ποια είναι η παρουσία του αοιδού στην ασπίδα και γιατί επιλέγει τη συγκεκριμένη σκηνή;

ε) Στον πέμπτο κύκλο της ασπίδας παριστάνεται ο Ωκεανός. Οι αρχαίοι Έλληνες τον φαντάζονταν ως ένα ποτάμι που περιβάλλει την επίπεδη γη και οριοθετεί τον ορατό κόσμο. Να παρουσιάσετε αυτήν την αντίληψη.

στ) Εκτός από την ασπίδα, για ποια άλλα όπλα γίνεται λόγος; Η αναφορά έχει μεγάλη έκταση και γιατί; Τα όπλα αυτά είναι αμυντικά ή επιθετικά;

 

Επεξεργασία στ’ ενότητας (στίχ. 613-616)

α) Οι τελευταίοι αυτοί στίχοι συγκροτούν τον επίλογο της κατασκευής των όπλων του Αχιλλέα αλλά και την αρχή νέας δράσης. Γιατί;

β) Να αναλύσετε την παρομοίωση (στίχ. 616)

γ) Ο όρος «έκφραση» αποτελεί τεχνικό όρο της αρχαίας ελληνικής γραμματείας. Θεωρείται η περιγραφή ενός ανθρώπου, αντικειμένου, τόπου κ.λ.π. και μπορεί η περιγραφή να αναφέρεται σε κάτι υπαρκτό ή να είναι φανταστική. Η περιγραφή της ασπίδας του Αχιλλέα είναι «έκφραση» κι αν ναι, το περιεχόμενό της είναι πραγματικό ή φανταστικό;

δ) Έχει διατυπωθεί η άποψη ότι η ασπίδα του Αχιλλέα παρουσιάζει έναν πλούτο αντιθέσεων. Να παρουσιάσετε τις σημαντικότερες από αυτές:

ε) Η σχέση ανθρώπου και φύσης καθώς και η εργασία ως στοιχείο πολιτισμού πώς προβάλλονται μέσω του συγκεκριμένου αποσπάσματος;

στ) Από άποψη αφηγηματικής τεχνικής πώς λειτουργεί η περιγραφή της ασπίδας και γιατί;

ζ) Πολλές σκηνές της ασπίδας φανερώνουν ότι οι άνθρωποι της ομηρικής εποχής είχαν αναπτύξει αρκετά αξιόλογο πολιτισμό. Να εντοπίσετε αυτές τις εικόνες και να παρουσιάσετε τα στοιχεία πολιτισμού.

ΠΗΓΗ : http://mariagrivakou.blogspot.gr