ΠΡΩΤΕΣ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΕΣ ΤΩΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΗΜΕΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΓΙΑ ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΚΡΑΤΟΥΣ - (ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ)

ΕΝΟΤΗΤΑ  9.

• Μορφές πολιτικής οργάνωσης με τοπικό χαρακτήρα

  Ανάγκες της επανάστασης : - ανεφοδιασμός των ελληνικών στρατευμάτων

-    πολιτική οργάνωση των περιοχών που απελευθερώνονταν

- ανάγκη διαχείρισης των εθνικών γαιών (εθνικών κτημάτων)

 (ακίνητες  περιουσίες των  Τούρκων)

:  δημιουργούνται τοπικοί οργανισμοί (ένα είδος τοπικών κυβερνήσεων)

 που ελέγχονται από προεστούς, Φαναριώτες και ιεράρχες.

Τοπικοί Οργανισμοί

o    Πελοποννησιακή Γερουσία :δημιουργήθηκε μόνο από προεστούς της Πελοποννήσου

o   Γερουσία της Δυτικής Χέρσου Ελλάδος :επικεφαλής ο Φαναριώτης Μαυροκορδάτος

o   Άρειος Πάγος :στην Αν. Στερεά Ελλάδα,επικεφαλής ο επίσης Φαναριώτης Νέγρης.

:     Αυτοί οι πολιτικοί οργανισμοί δημιούργησαν διαμάχες :

      οπλαρχηγοί και Φιλικοί  ≠ προεστοί, Φαναριώτες και ιεράρχες

   (οι πρώτοι κατηγορούσαν τους δεύτερους ότι μόνο αυτοί θέλουν να ασκούν 

     την εξουσία).

Καλοκαίρι 1821 : οι διαμάχες κορυφώνονται όταν φτάνει ο εκπρόσωπος του

                       Υψηλάντη, Δημήτριος Υψηλάντης, για να αναλάβει την αρχηγία

           του αγώνα  → επεμβαίνει ο Κολοκοτρώνης και αποφεύγεται η σύγκρουση.

• Η  Α’ Εθνοσυνέλευση

Οι τοπικοί οργανισμοί ήταν ανίσχυροι και απαιτούνταν κεντρική διοίκηση → 

γίνονται εκλογές και αναδεικνύονται παραστάτες (εκπρόσωποι του λαού).

Α’ Εθνοσυνέλευση (Επίδαυρος, Δεκ. 1821-Ιαν. 1822) :

o       Ψήφισε το πρώτο ελληνικό Σύνταγμα, το «Σύνταγμα της Επιδαύρου».

o       Ήταν επηρεασμένο από τα συντάγματα της γαλλικής επανάστασης

o     Ανακήρυσσε την ανεξαρτησία και ως πολίτευμα την αβασίλευτη 

    δημοκρατία (πρωτοπορία στην Ευρώπη της εποχής).

o       Η επανάσταση προβλήθηκε ως εθνική και όχι ως κοινωνικοανατρεπτική. 
o    Θέσπισε 2 σώματα με ετήσια θητεία : α) Εκτελεστικό (5 μέλη με πρόεδρο 

   τον Αλ. Μαυροκορδάτο) β) Βουλευτικό (70 μέλη με πρόεδρο τον Υψηλάντη).

 

• Η  Β’ Εθνοσυνέλευση

Β’ Εθνοσυνέλευση (Άστρος Κυνουρίας, Μάρ. -Απρ. 1823) :

• Εγκρίθηκε νέο Σύνταγμα, «ο Νόμος της Επιδαύρου».
• Καταργήθηκαν όλοι οι τοπικοί οργανισμοί.
• Καταργήθηκε το αξίωμα του αρχιστράτηγου, που είχε ο Κολοκοτρώνης.
• Πρόεδρος του Εκτελεστικού ο Π. Μαυρομιχάλης, του Βουλευτικού ο Μαυροκορδάτος.

• Ο Εμφύλιος πόλεμος

Ξεκίνησε ως πολιτική σύγκρουση το φθινόπωρο του 1823 και  

κατέληξε σε ένοπλη αναμέτρηση.

Αίτια :     - οι αντιθέσεις ανάμεσα στους Έλληνες που είχαν πριν εξουσία (πρόκριτοι, 

                 ιεράρχες, Φαναριώτες) και σ’ αυτούς που αναδείχτηκαν στα πεδία 

                 των μαχών (οπλαρχηγοί, Φιλικοί).

-     οι τοπικιστικές αντιθέσεις

-   οι διαφωνίες για τη διαχείριση των χρημάτων του δανείου που 

  είχε συναφθεί στην Αγγλία.

-          οι προσωπικές αντιπαλότητες και φιλοδοξίες

Συγκρούσεις :

Φθινόπωρο 1823 - καλοκαίρι 1824 : Θ. Κολοκοτρώνης ≠ Αλ. Μαυροκορδάτος 

                                                        → τελικά υποχώρησε ο Κολοκοτρώνης.

Ιούλιος 1824 - Ιανουάριος 1825 : ο Μαυροκορδάτος και οι Υδραίοι συμμάχησαν με τον 

Κωλέττη και τους οπλαρχηγούς της Στερεάς, αποκλείοντας από την 

εξουσία τους Πελοποννήσιους → οι τελευταίοι υποχώρησαν ύστερα από 

λεηλασία της Β. Πελοποννήσου από τους Στερεοελλαδίτες. 

Ο Κολοκοτρώνης και ο Ανδρούτσος φυλακίστηκαν.

• Η  Γ’ Εθνοσυνέλευση

Γ’ Εθνοσυνέλευση (Επίδαυρος, 1826) : διαλύθηκε αμέσως 

μόλις έπεσε  το Μεσολόγγι. Συγκαλείται  ξανά το

 1827 στην Τροιζήνα :

    -      εκλέγει Κυβερνήτη της Ελλάδας τον Ι. Καποδίστρια για

        7 χρόνια.

     -      ψηφίζει το «Πολιτικό Σύνταγμα της Ελλάδος», 

       που βασίζονταν στη διάκριση των εξουσιών,  

       ήταν το πιο δημοκρατικό σύνταγμα της εποχής του.

 

                       

Ε Ν Ο Τ Η Τ Α 9 Πρώτες προσπάθειες των επαναστατημένων Ελλήνων για συγκρότηση κράτους from Kvarnalis75

 

ΙΛΙΑΔΑ : ΡΑΨΩΔΙΑ Α 350 - 431β - Η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΑΧΙΛΛΕΑ - ΘΕΤΙΔΑΣ

Τόπος : Το στρατόπεδο των Αχαιών στην Τροία

Χρόνος : 10^η μέρα της Ιλιάδας

Πρόσωπα : Αχιλλέας, Θέτιδα

Αφηγηματικές τεχνικές - Εκφραστικά μέσα

• Στους δύο μονολόγους υπάρχει συνδυασμός αφήγησης και διαλόγου

•  Εγκιβωτισμός (ένθετη αναδρομική αφήγηση)  : όταν ήδη γνωστά γεγονότα παρουσιάζονται ξανά (στ. 366β - 393), για να ενδυναμώσουν την πειθώ του Αχιλλέα, που ζητά τη βοήθεια της μητέρας του.

• Προοικονομία : στους στίχους 395, 408, 420-421 και  424-429

•  Επιβράδυνση στην πλοκή του μύθου : στους στ. 424-427 ο ποιητής επινοεί το ταξίδι των θεών στους Αιθίοπες και καθυστερεί τη μεταφορά στο Δία του αιτήματος του Αχιλλέα, για να μεγαλώσει την αγωνία των ακροατών.

Ιδεολογικά στοιχεία

·         Στ. 350 : στα ομηρικά έπη οι ήρωες κλαίνε και θρηνούν χωρίς να ντρέπονται και χωρίς να νιώθουν την ανάγκη να δικαιολογηθούν γι’ αυτό, δεν είναι κάτι το υποτιμητικό.

·         Στ. 353-357 : η τιμή προβάλλεται στα ομηρικά έπη ως η ύψιστη αξία, τιμή από τους θεούς και από τους ανθρώπους. Ο Αχιλλέας παρουσιάζει την τιμή ως κάτι που του οφείλουν οι θεοί (Δίας) ως αντιστάθμισμα για τη σύντομη ζωή του.

·         Στ. 363-364 & 415-419 : η Θέτιδα αν και θεά παρουσιάζεται ως μια κοινή θνητή, μια μητέρα ανήσυχη για το παιδί της. (ανθρωπομορφισμός)

Χαρακτηρισμός προσώπων (Ηθογράφηση)

                       Αχιλλέας :    παρουσιάζεται στη σκηνή αυτή ως ένα μικρό     παιδί, αδύναμο να αντιμετωπίσει την αδικία που του έγινε, γι’ αυτό ζητά τη βοήθεια της μητέρας του. Είναι ευαίσθητος και τρυφερός κατά τη διάρκεια του διαλόγου με τη Θέτιδα, όπου και εκδηλώνει τα παράπονά του. Εμφανίζεται ωστόσο να παραμένει σταθερός στο πείσμα του να μείνει μακριά από τον πόλεμο και εκδικητικός, αφού θέτει ως μόνο στόχο την τιμωρία των αντιπάλων του.

Θέτιδα  :         είναι η τραγική μητέρα - θεά που ξέρει ότι ο γιος της θα πεθάνει νέος, χωρίς να μπορεί να κάνει κάτι γι’ αυτό. Είναι στοργική και τρυφερή μητέρα, συμπαραστέκεται στον Αχιλλέα και υπόσχεται να ικανοποιήσει το αίτημά του. Απλή και πονεμένη, πρόθυμη να κάνει τα πάντα για ν’ απαλύνει τον πόνο του γιου της.

(Επιλογή σχολίων από το βοήθημα Βολονάκη)

                            

Η ΚΟΖΑΝΗ ΤΟΥ 1912 - ΑΠΟ ΤΗ ΘΑΛΕΙΑ ΦΛΩΡΑ - ΚΑΡΑΒΙΑ

1912 : Πόσο δύσκολο να ήταν για μια γυναίκα της εποχής εκείνης να εγκαταλείψει την ησυχία και την άνεση του σπιτιού της στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου και να ακολουθήσει τον ελληνικό στρατό στη νικηφόρα πορεία του για την απελευθέρωση της Μακεδονίας και της Ηπείρου ;

 Σίγουρα καθόλου εύκολο, ακόμη κι αν η γυναίκα αυτή ήταν η Θάλεια Φλωρά-Καραβία μια από τις  σημαντικότερες και παραγωγικότερες Ελληνίδες ζωγράφους. 

Τις εμπειρίες της από τα γεγονότα του Α'  Βαλκανικού Πολέμου τις περιέγραψε αργότερα στο βιβλίο της  "Εντυπώσεις από τον πόλεμο του 1912-1913: Μακεδονία-Ήπειρος , Αθήνα 1936". 

Το Νοέμβριο του 1912, ένα μόλις μήνα μετά την απελευθέρωση της Κοζάνης, η Θάλεια Φλωρά-Καραβία πέρασε από την πόλη, στο δρόμο της προς το μέτωπο της Ηπείρου. Να πώς περιγράφει την Κοζάνη της εποχής εκείνης :

       ΚΟΖΑΝΗ

10 Νοεμβρίου 1912

"Και η Κοζάνη έχει τον τύπον επαρχιακής, τουρκικής πόλεως με τους στενούς δρόμους, τ' ανώμαλα λιθόστρωτα και τις λάσπες. Αλλά ο καθαρός ελληνικός πληθυσμός της δίδει άλλον ρυθμό. Ούτε τζαμιά, ούτε καφάσια, όπως στη Βέρροια. Χαμηλά και προς τους δρόμους τα παράθυρα των σπιτιών και αυλόθυρες ανοιχτές, όλα μαζί έχουν κάτι το ανοιχτόκαρδο, το πρόσχαρο, πλαισιωμένα με ωραίαν βλάστησιν και γύρω με την κατάφυτη και εύφορη περιφέρειάν της. [...] 

Μητρόπολις, Διοικητήριο, Φρουραρχείο γεμίζουν διαρκώς από στρατιώτες για διάφορες υπηρεσίες, από κόσμον που λέγει τα παράπονά του και ζητεί δικαιοσύνην και προστασίαν. Στην αυλή της Μητροπόλεως περιμένουν τον Δεσπότην δύο χανούμισσες να εκλιπαρήσουν δι' έναν νέον, το μόνον στήριγμα της οικογενείας των, τον οποίον κατά λάθος έστειλαν με άλλους ενόχους αιχμαλώτους, ενώ αυτός ήταν  "προσκυνισμένος". Ομιλούν ελληνικά, και ο θερμός, ικετευτικός τόνος από την πονεμένη τους καρδιά δίνει κάτι το μελωδικό και συγκινητικό στη φωνή των."


(Απόσπασμα από το βιβλίο : "Εντυπώσεις από τον πόλεμο του 1912-1913: Μακεδονία-Ήπειρος, έκδοση του Ιδρύματος της Βουλής των Ελλήνων).

   

Σχέδια της ζωγράφου μπορείτε να βρείτε εδώ :

 

https://www.nationalgallery.gr/el/zographikh-monimi-ekthesi/painter/phlora-karabia-thaleia.html

               

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ (1821-1827) - (ΙΣΤΟΡΙΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ)

ΕΝΟΤΗΤΑ  8.

Η  εξέλιξη  της  ελληνικής  επανάστασης  (1821 -1827)

·         Η  ευνοϊκή  συγκυρία

Ευνοϊκοί παράγοντες για την επιτυχία της επανάστασης στη νότια Ελλάδα :

• Οι ελληνικοί πληθυσμοί ήταν πυκνότεροι και η παρουσία οθωμανικού στρατού δεν ήταν ιδιαίτερα ισχυρή.
• Μεγάλο μέρος των οθωμανικών δυνάμεων ήταν απασχολημένο στην Ήπειρο (Αλή Πασάς)
• Υπήρχαν εδώ πολυάριθμοι Φιλικοί που προετοίμαζαν και περίμεναν τον ξεσηκωμό.
• Υπήρχαν οι κλέφτες και ελληνικά εμπορικά σκάφη με κανόνια
• Πολλοί Έλληνες διέθεταν σημαντική εμπειρία ένοπλων συγκρούσεων στη στεριά και στη θάλασσα.
• Τα ορεινά εδάφη της Πελοποννήσου και Στερεάς διευκόλυναν τον κλεφτοπόλεμο.

·         Επαναστατικές εστίες

Μάρτιος 1821 : ξεσπούν επαναστάσεις σχεδόν σε όλη την Ελλάδα, αλλά καταπνίγονται, εκτός από την Πελοπόννησο, τη Στερεά και ορισμένα νησιά του Αιγαίου.

• Πρωταγωνιστές :

Κολοκοτρώνης, Καραϊσκάκης, Ανδρούτσος, Μπότσαρης, Κανάρης, Μιαούλης, Μπουμπουλίνα, Μαντώ Μαυρογένους.

• Η φάση των επιτυχιών (1821-1824) :

• Οι Τούρκοι περιορίζονται στα φρούρια.
• Οι Έλληνες καταλαμβάνουν την Καλαμάτα και την Πάτρα.
• Οι Τούρκοι απαντούν με αντίποινα σκοτώνοντας άμαχο πληθυσμό (Κων/λη, Σμύρνη, Θράκη, Κύπρος) και απαγχονίζουν τον Πατριάρχη Γρηγόριο Ε’.
• Ο αγώνας συνεχίζεται με νίκες : Αλαμάνα, Γραβιά, Βασιλικά και τέλος καταλαμβάνεται η Τριπολιτσά, το τουρκικό διοικητικό κέντρο στην Πελοπόννησο.
• Στη θάλασσα : τα ελληνικά πλοία εμποδίζουν τον τουρκικό στόλο (Κανάρης - πυρπολικά) .
• Πάσχα 1822 : σφαγή της Χίου
• Ιούλιος 1822 : νίκη του Κολοκοτρώνη στα Δερβενάκια εναντίον του Δράμαλη.
• 1824 : ο Σουλτάνος συμμαχεί με τον Αιγύπτιο Μοχάμετ Άλυ (του προσφέρει Κρήτη και Πελοπόννησο) → ο αιγυπτιακός στρατός καταπνίγει την επανάσταση στην Κρήτη, καταστρέφονται τα Ψαρά.
• Η ναυμαχία του Γέροντα : ο Μιαούλης νικά τον τουρκοαιγυπτιακό στόλο.

• Η φάση της κάμψης (1825-1827) :

• 1825 : ο Ιμπραήμ αποβιβάζεται στην Πελοπόννησο → του αντιστέκεται μόνο ο Παπαφλέσσας στο Μανιάκι → ο Ιμπραήμ ανακαταλαμβάνει χωρίς ουσιαστική αντίσταση το μεγαλύτερο μέρος της Πελοποννήσου.(εκτός από τη μάχη στους Μύλους).
• Απρίλης 1825-Απρίλης 1826 : πολιορκία του Μεσολογγίου που καταλήγει σε σφαγή όλου του πληθυσμού.

o       1827 : θάνατος του Καραϊσκάκη, κατάληψη από τους Τούρκους της Ακρόπολης της Αθήνας.

o       6 Ιουλίου 1827 : Συνθήκη του Λονδίνου → οι Δυνάμεις (Αγγλία, Γαλλία, Ρωσία) αποφασίζουν την ειρήνευση και την ίδρυση ελληνικού κράτους, για να εξυπηρετήσουν δικά τους συμφέροντα.

      


                     

Ε Ν Ο Τ Η Τ Α 8 Η εξέλιξη της ελληνικής επανάστασης (1821-1827) from Kvarnalis75

Το παιχνίδι εκατομμυριούχος για την ελληνική επανάσταση

1 5 10 20 50 100 200 500 1000 2000 5000 10000 50000 100000 1000000 Ποιος έγραψε το Θούριο; Ο Διονύσιος Σολωμός Ο Ρήγας Φεραίος Ο Βασίλης Μιχαηλίδης Ο Γιώργος.

  Διαδραστικός χάρτης ελληνικής επανάστασης :

Η ΦΙΛΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΑΙ Η ΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΙΣ ΠΑΡΑΔΟΥΝΑΒΙΕΣ ΗΓΕΜΟΝΙΕΣ - (ΙΣΤΟΡΙΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ)

ΕΝΟΤΗΤΑ 7. 

Η ίδρυση και η ανάπτυξη της Φιλικής Εταιρείας

Τόπος  : Οδησσός (Ρωσία)

Χρόνος :1814

Ιδρυτές : Σκουφάς, Τσακάλωφ, Ξάνθος, Αναγνωστόπουλος

Σκοπός : η προετοιμασία του ένοπλου αγώνα των Ελλήνων για ανεξαρτησία

Δυσκολίες οργάνωσης :

• Ο Ελληνισμός ήταν διάσπαρτος σε έναν μεγάλο γεωγραφικό χώρο
• Έπρεπε  να δράσουν  με απόλυτη μυστικότητα
• Να ξεπεράσουν τους δισταγμούς των Ελλήνων που ήταν επιφυλακτικοί απέναντι σε μια νέα επανάσταση
• Να απευθυνθούν σε ανθρώπους από διάφορες κοινωνικές ομάδες

 

Ευνοϊκοί παράγοντες :

• Σοβαρά εσωτερικά προβλήματα στην Οθωμανική αυτοκρατορία
• Διάδοση των ιδεών της γαλλικής επανάστασης
• Αρκετοί πια Έλληνες πίστευαν ότι είχε φτάσει η ώρα του ξεσηκωμού

Τρόπος οργάνωσης : όπως άλλες μυστικές εταιρείες (π.χ. Καρμπονάροι), με δοκιμασίες, όρκους, ψευδώνυμα

Ηγεσία της Φιλικής Εταιρείας  (Αόρατη Αρχή): αρχικά προτάθηκε στον Καποδίστρια (Υπ. Εξωτερικών της Ρωσίας) → αρνήθηκε

Αλ. Υψηλάντης (αξιωματικός του ρωσικού στρατού): τελικά ανατέθηκε σ’ αυτόν η αρχηγία με τον τίτλο : Γενικός Επίτροπος της Αρχής

·         Η κήρυξη της ελληνικής επανάστασης:

Τόπος  : στις  Παραδουνάβιες  Ηγεμονίες (Βλαχία, Μολδαβία) ,γιατί :

α) εκεί δεν υπήρχε τουρκικός στρατός

β) κοντά βρισκόταν ο ρωσικός στρατός που περίμεναν ότι  θα τους βοηθήσει

Χρόνος : 24 Φεβρουαρίου 1821 (Ιάσιο)

Προβλήματα :   - Οι πλούσιοι Έλληνες της περιοχής δε βοήθησαν με χρήματα

                         - Ο Τσάρος της Ρωσίας αποκήρυξε (αρνήθηκε) τον Υψηλάντη και επέτρεψε   στο Σουλτάνο να στείλει στρατό στις Ηγεμονίες.

                         - Ο Πατριάρχης Γρηγόριος ο Ε’ πιέστηκε από το Σουλτάνο να αφορίσει τους επαναστάτες.

               - Διάφοροι βαλκάνιοι ηγέτες (Καραγεώργεβιτς, Βλαντιμηρέσκου)  δεν πρόσφεραν βοήθεια.

Έκβαση  (κατάληξη) του Αγώνα στις Ηγεμονίες :

                                 Μάχη στο Δραγατσάνι : αν και νικήθηκε ο Υψηλάντης, διακρίθηκε ο Ιερός Λόχος (από εθελοντές σπουδαστές) - Ιούνιος 1821

                                 Αλ. Υψηλάντης : κατέφυγε στην Αυστρία, όπου οι αρχές τον συνέλαβαν

Ένα τελευταίο τμήμα Ελλήνων (Γεωργάκης Ολύμπιος  και Ιωάννης Φαρμάκης)  σκοτώθηκαν στο μοναστήρι Σέκκου .

Ε Ν Ο Τ Η Τ Α 7. Η Φιλική Εταιρεία και η κήρυξη της ελληνικής επανάστασης στις παραδουνάβιες ηγεμονίες from Kvarnalis75