ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΠΗΓΗΣ ΣΤΗ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ - ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ VS ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ

 

Αφού μελετήσετε την ακόλουθη πηγή και με βάση όσα γνωρίζετε να συγκρίνετε το πρόγραμμα του Χαρίλαου Τρικούπη με τις  θέσεις του αντιπάλου του Θεόδωρου Δηλιγιάννη.

 

Τρικούπης και Δηλιγιάννης

 «Η αντίθεση ανάμεσα σ’ αυτούς τους δύο πολιτικούς δε μπορούσε να γίνει μεγαλύτερη. Ο Τρικούπης ήταν ένας δυτικόφιλος μεταρρυθμιστής, ανυπόμονος να στερεώσει και να αναπτύξει την Ελλάδα οικονομικά και πολιτικά, πριν εμπλακεί σε αλυτρωτικές περιπέτειες. Ο Δηλιγιάννης όμως, απόγονος μιας εξέχουσας οικογένειας της Πελοποννήσου, ήταν ένας αποφασισμένος υποστηρικτής της «Μεγάλης Ιδέας».

 

                               R. Clogg, Σύντομη Ιστορία της Νεότερης Ελλάδας

 

Ο συγγραφέας της παραπάνω πηγής αντιδιαστέλλει το πολιτικό πρόγραμμα του Χαρίλαου Τρικούπη με εκείνο του αντιπάλου του Θεόδωρου Δηλιγιάννη. Κατά τη δεκαετία 1885 - 1895 οι δύο αυτοί πολιτικοί εναλλάσσονταν στην εξουσία στο πλαίσιο του συστήματος που ονομάστηκε δικομματισμός. Αρχικά, τονίζεται ότι οι διαφορές μεταξύ τους  ήταν μεγάλες. Ο Τρικούπης είχε ως στόχο τη δημιουργία ενός σύγχρονου και οικονομικά ανεπτυγμένου κράτους, σε μια εποχή που η βιομηχανική επανάσταση είχε επικρατήσει στις δυτικοευρωπαϊκές χώρες. Πράγματι, επί πρωθυπουργίας του κατασκευάστηκαν σημαντικά έργα υποδομής, όπως η διώρυγα της Κορίνθου και η επέκταση του σιδηροδρομικού δικτύου, με βαρύτατες ωστόσο οικονομικές συνέπειες. Στον στρατιωτικό τομέα υποστήριζε ότι η Ελλάδα έπρεπε να θωρακιστεί αποτελεσματικά, πριν εμπλακεί σε αλυτρωτικές περιπέτειες. Γι' αυτό το λόγο ανασυγκρότησε τις ένοπλες δυνάμεις και επιδίωξε την ειρηνική συνύπαρξη με την Οθωμανική αυτοκρατορία. 

 Από την άλλη πλευρά, ο συγγραφέας παρουσιάζει τον Δηλιγιάννη ως θερμό υποστηρικτής της «Μεγάλης Ιδέας». Ο πελοποννήσιος πολιτικός στρεφόταν ενάντια στην πολιτική του Τρικούπη, καθώς θεωρούσε ότι πλήττει τα μεσαία και κατώτερα κοινωνικά στρώματα με την υπερβολική φορολόγηση. Επιπλέον, όταν το 1896 ξέσπασε επανάσταση στην Κρήτη, ο Δηλιγιάννης πιεζόμενος από την κοινή γνώμη, που εμπνεόταν από αλυτρωτικά αισθήματα, έστειλε στρατό στο νησί. Η ενέργεια αυτή όμως θεωρήθηκε από τους Οθωμανούς ως αφορμή για την κήρυξη του πολέμου του 1897, στον οποίο η Ελλάδα υπέστη ταπεινωτική ήττα. 

Συμπερασματικά, και οι δύο πολιτικοί άνδρες ήρθαν αντιμέτωποι με τα φλέγοντα προβλήματα της εποχής τους , οικονομικά και πολιτικά. Δεν κατάφεραν ωστόσο να αποτρέψουν την οικονομική κατάρρευση του κράτους (πτώχευση, ΔΟΕ), ούτε να διαχειριστούν αποτελεσματικά τις εθνικές διεκδικήσεις.

 

 

"ΑΠΟΙΚΙΟΚΡΑΤΙΑ" - ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΠΗΓΗΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΡΩΤΗΣΗ :

Με βάση την ακόλουθη πηγή και τις ιστορικές σας γνώσεις να παρουσιάσετε τα αποτελέσματα της αποικιοκρατίας, τόσο για τις ευρωπαϊκές κοινωνίες  όσο και για τους λαούς της Ασίας και της Αφρικής.

 

Οι ευρωπαϊκές δυνάμεις σε όλη την περίοδο της αποικιοκρατίας εφάρμοσαν απάνθρωπες συνθήκες εργασίας, βασανιστήρια και δουλεία απέναντι στους λαούς των αποικιών τους. Στο πλαίσιο αυτής της εκμετάλλευσης, οι Ευρωπαίοι κέρδισαν σημαντικά οφέλη από το μεγάλο ορυκτό πλούτο των χωρών αυτών. Επίσης, οι αποικιοκρατικές δυνάμεις συμπεριφέρονταν στους γηγενείς σαν να επρόκειτο για κατώτερα όντα και τους στερούσαν βασικά αγαθά. Το πιο τρανταχτό παράδειγμα είναι ο βασιλιάς Λεοπόλδος του Βελγίου, ο οποίος απέκτησε μέσω της διάσκεψης του Βερολίνου, το 1885, το Κονγκό ως ατομική ιδιοκτησία. Από το 1885 μέχρι το 1908 που αποχώρησε, συνολικά σκότωσε 10 εκατομμύρια ιθαγενείς καθώς δεν συγκέντρωναν αρκετές ποσότητες καουτσούκ.

Η αποικιοκρατία και οι συνέπειες της στην Αφρική,  Κύριλλος Παρθενίδης

ΑΠΑΝΤΗΣΗ :

Η πηγή έχει ως θέμα την αποικιοκρατία και τις συνέπειές της τόσο για τις ευρωπαϊκές κοινωνίες  όσο και για τους λαούς της Ασίας και της Αφρικής. Το αποικιοκρατικό φαινόμενο, δηλαδή η  προσπάθεια απόκτησης αποικιών από τις ισχυρές ευρωπαϊκές δυνάμεις,  εκδηλώθηκε με ένταση την περίοδο 1870-1914. Αρχικά, ο συγγραφέας τονίζει την απάνθρωπη συμπεριφορά των Ευρωπαίων απέναντι στους λαούς των αποικιών τους, οι οποίοι αντιμετωπίστηκαν σαν να ήταν κατώτεροι και μετατράπηκαν, σχεδόν, σε δούλους. Θεωρήθηκαν άγριοι και οι πολιτισμοί τους υποτιμήθηκαν. Αντίθετα επισημαίνεται ότι τα αποικιοκρατικά κράτη και οι λαοί τους είδαν τη θέση τους να ενισχύεται με την κατάκτηση αποικιών. Οι Ευρωπαίοι απομύζησαν τις αποικίες και πολλοί στις ευρωπαϊκές κοινωνίες καρπώθηκαν μέρος αυτού του πλούτου. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα που αναφέρει η πηγή για το βασιλιά του Βελγίου, ο οποίος δε δίστασε να σκοτώσει εκατομμύρια ιθαγενείς, καθώς θεωρούσε ότι δεν απέδιδαν οικονομικά . Πράγματι, λοιπόν, οι αποικίες σφραγίστηκαν από την αποικιοκρατία, ενώ οι Ευρωπαίοι έφτασαν στην πολιτισμική αλαζονεία. 

 

 

 

ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ !

Του Γενάρη το φεγγάρι μοιάζει σαν μαργαριτάρι !

 

"Moon Madness" - Andrew Wyeth

 

 

 

 

 

ΑΝΤΟΝ ΤΣΕΧΩΦ - " ΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ "

 

 

 

Η "ΕΛΕΝΗ" ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΙΔΗ ΣΕ ΚΩΜΙΚΟΓΡΑΦΗΜΑ

 Από το Μουσικό Σχολείο Πρέβεζας

 

 

ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΠΗΓΗΣ ΣΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ : "ΓΕΝΕΣΗ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ"

 

 ΠΗΓΗ : «Γένεση των θεμάτων και επικράτηση της ελληνικής»

 Όταν ήταν αυτοκράτορας ο Ηράκλειος [610-641] που καταγόταν από τη Λιβύη, η επικράτεια του Ρωμαϊκού Κράτους περιορίστηκε και ακρωτηριάστηκε τόσο στην Ανατολή όσο και στη Δύση. Τότε οι διάδοχοι του, που δεν ήξεραν πού και πώς να ασκήσουν την εξουσία τους, κατέτμησαν σε μικρά τμήματα τη διοίκηση τους και τα μεγάλα στρατιωτικά σώματα και εγκατέλειψαν την προγονική τους λατινική, υιοθετώντας την ελληνική γλώσσα [...]. Γιατί (παλιότερα) ονόμαζαν τους χιλίαρχους λογγίνους και τους εκατόνταρχους κεντουρίωνες και τους τωρινούς στρατηγούς κόμητες. Αλλά και η ονομασία θέμα είναι ελληνική και όχι ρωμαϊκή και προέρχεται από τη θέση.

 

Κωνσταντίνος Πορφυρογέννητος, Περί θεμάτων, έκδ. A. Pertusi, Πόλη του Βατικανού 1952, 60.

 

Ερώτηση :  Αφού μελετήσετε την παραπάνω πηγή και με βάση όσα γνωρίζετε, να αναφέρετε τις δύο σημαντικότερες αλλαγές στη διοίκηση του κράτους στα τελευταία χρόνια της βασιλείας του Ηρακλείου και των διαδόχων του.

 

Απάντηση :

Η πηγή αναφέρεται σε δύο σημαντικές αλλαγές στη διοίκηση του βυζαντινού κράτους στο τέλος του 7^ου αιώνα. Αρχικά μας πληροφορεί ότι στα χρόνια του Ηράκλειου το Βυζάντιο έχασε πολλά εδάφη και στη Δύση και στην Ανατολή. Ειδικά στην Ανατολή οι διάδοχοι του Ηράκλειου έπρεπε να αντιμετωπίσουν τους  Άραβες, γι΄αυτό και δημιούργησαν ένα νέο διοικητικό σύστημα, τα θέματα. Αυτά ήταν διοικητικές περιφέρειες με δικό τους στρατό και είχαν επικεφαλής τον στρατηγό. Ο θεματικός στρατός αποδείχθηκε εξαιρετικά αποτελεσματικός για την άμυνα της αυτοκρατορίας. Στη συνέχεια η πηγή αναφέρεται στον εξελληνισμό της διοίκησης και παρουσιάζει με παραδείγματα πώς οι ρωμαϊκοί τίτλοι αντικαταστάθηκαν από ελληνικούς, π.χ. οι λογγίνοι ονομάστηκαν τώρα χιλίαρχοι. Τονίζει επίσης ότι και η λέξη θέμα είναι ελληνική. Πράγματι, τα ελληνικά γίνονται η επίσημη γλώσσα του κράτους και είναι χαρακτηριστικό ότι πρώτος ο Ηράκλειος υιοθέτησε τον τίτλο βασιλεύς με τη χριστιανική προσθήκη «πιστός έν Χριστώ». Επομένως, με τις δύο αυτές εξελίξεις σηματοδοτείται το οριστικό τέλος της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και η αρχή της μεσαιωνικής ελληνικής Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.

 

ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΨΗ ΣΟΥ " ΚΑΚΟΣ ΜΑΘΗΤΗΣ " ;

 

Με αφορμή το κείμενο του Ανδρέα Λασκαράτου, "Ο κακός μαθητής"  στη Νεοελληνική Λογοτεχνία της Γ΄ Γυμνασίου οι μαθητές τοποθετήθηκαν ! 

 Να ποιον θεωρούν "κακό μαθητή" :

 

• Αυτόν που δεν διαβάζει και δεν θέλει να κάνει μάθημα.

• Αυτόν που δεν συμπεριφέρεται σωστά στην τάξη και δε λογαριάζει τους άλλους γύρω του.

• Αυτόν που έχει ικανότητες, αλλά δεν θέλει να μάθει. 

• Αυτόν που ενοχλεί στο μάθημα, όχι αυτόν που δε διαβάζει.

• Αυτόν που δεν ενδιαφέρεται για τη γνώση και δε σέβεται ούτε τους καθηγητές ούτε τους συμμαθητές του.

• Αυτόν που θέλει να δείχνει μάγκας, ενώ δεν είναι.