ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ : ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΡΗΤΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 

Η λογοτεχνική παραγωγή της Κρήτης κατά τη διάρκεια της Βενετοκρατίας είναι πλούσια ποσοτικά και ποιοτικά και σημαντική για την μετέπειτα πορεία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας. Η λογοτεχνική άνθηση οφείλεται στην οικονομική και πνευματική ανάπτυξη που παρατηρήθηκε στην Κρήτη κατά την περίοδο της Βενετοκρατίας: η ειρηνική διαβίωση και η επαφή με έναν ανεπτυγμένο πνευματικά και πολιτιστικά λαό ήταν οι παράγοντες που συνετέλεσαν στην καλλιέργεια της παιδείας κατων γραμμάτων και στην εμφάνιση αξιόλογης λογοτεχνικής παραγωγής. 

 
Η λογοτεχνική παραγωγή χωρίζεται σε δύο περιόδους. 

α) Η πρώτη ξεκινά από τα μέσα του 14ου αι. και καταλήγει στο 1580 περίπου. Ονομάζεται περίοδος της προετοιμασίας, γιατί η λογοτεχνία ακόμα δεν διαφοροποιείται αισθητά από τη βυζαντινή παράδοση και τη δυτική λογοτεχνία του Μεσαίωνα. 

 β) Η δεύτερη, 1580-1669 (άλωση της Κρήτης από τους Οθωμανούς), είναι η περίοδος της ακμής, με φανερή την επίδραση της λογοτεχνίας της ιταλικής αναγέννησης. Αρκετοί νέοι Κρήτες φοιτούσαν σε ιταλικές σχολές και μετέφεραν στο νησί τους το πνεύμα της Αναγέννησης. Έτσι στις ντόπιες κρητικές παραδόσεις, όπως αυτή των περίφημων «ριζίτικων» τραγουδιών (είδος δημοτικού τραγουδιού σε ανομοιοκατάληκτους δεκαπεντασύλλαβους), αφομοιώθηκαν επιδράσεις από τη λογοτεχνική δημιουργία της Δύσης.

               Βασικά γνωρίσματα των έργων της Κρητικής Λογοτεχνίας είναι:

- Η καλλιέργεια της γλώσσας του λαού: είναι γραμμένα όλα στην κρητική διάλεκτο
- Είναι θεατρικά
- Η ηρωική αντίληψη της ζωής
- Η αίσθηση χρέους απέναντι στην πατρίδα και τη θρησκεία
- Η αγάπη για ελευθερία
- Είναι γραμμένα σε ιαμβικό δεκαπεντασύλλαβο στίχο με ζευγαρωτή ομοιοκαταληξία (κρητικός δεκαπεντασύλλαβος).
- το ιπποτικό πνεύμα – η εξιδανίκευση του έρωτα και της γυναίκας
- Είναι διασκευές ξένου δυτικού προτύπου, αλλά συχνά υπερέχουν από άποψη ποιότητας.
- Έχουν δεχτεί επιρροές και από την λαϊκή παράδοση (γνωμικά και παροιμίες) 

Η κρητική λογοτεχνία έδωσε έργα υψηλής αισθητικής αξίας και συνέβαλε στη διαμόρφωση της νεοελληνικής εθνικής συνείδησης. 

Οι ποιητές που δέσποσαν κατά την περίοδο αυτή: είναι ο Γεώργιος Χορτάτσης κι ο Βιτσέντζος Κορνάρος. Ο πρώτος θεωρείται εισηγητής του θεάτρου στην Κρήτη· ο δεύτερος με τον Ερωτόκριτο οδηγεί την κρητική λογοτεχνία στην πιο κορυφαία στιγμή της. Καρπός της συγγραφικής τους δράσης κι άλλων ομοτέχνων τους είναι τα εξής θεατρικά είδη: τραγωδίες, κωμωδίες, κι από ένα θρησκευτικό και ποιμενικό δράμα.



ΠΗΓΗ :http://mavrigata2010.blogspot.gr/2013/10/blog-post_20.html

κρητική λογοτεχνία για το γυμνάσιο from Angeliki Chroni

 

ΟΔΥΣΣΕΙΑ : α 361 - 497

5η διδακτική ενότητα:α 361-497

5η διδακτική ενότητα from evageliapatera

 

"ΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΙΣΛΑΜ" (ΙΣΤΟΡΙΑ Β' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ)

α. Η ανάπτυξη του εμπορίου :

Μέσα 8^ου αι. : Άραβες και Εβραίοι → μεταπράτες του διεθνούς εμπορίου  (αγοράζουν προϊόντα και τα πουλούν σε άλλους, για να κερδίσουν)

Παράγοντες που ευνόησαν το εμπόριο των Αράβων :

1)      Γεωγραφική θέση του Χαλιφάτου (μεταξύ Ανατολής - Δύσης)

2)      Εκμετάλλευση ορυχείων χρυσού και αργύρου της Αφρικής

Δείτε στον ακόλουθο σύνδεσμο διαδραστικό χάρτη για την άνοδο του Ισλάμ

http://explorethemed.com/RiseIslamEl.asp

Μέσα 9^ου αι : ίδρυση εμπορικών αποικιών στην Ινδία και Κίνα → οι Άραβες μεταφέρουν μπαχαρικά και άλλα είδη πολυτελείας προς τις αραβικές και τις βυζαντινές αγορές.

Καινοτομίες (νέες ιδέες) των εμπόρων του Ισλάμ που διευκόλυναν τις συναλλαγές

o       εμπορικές εταιρείες

o       εμπορικές επιταγές (τσεκ)

o       ανάπτυξη τραπεζικού συστήματος

β. Γράμματα, επιστήμη και τέχνες  :

Άραβες : ανέπτυξαν τα γράμματα και τις τέχνες (Κόρδοβα, Βαγδάτη)

• Βιβλιοθήκες
• Πανεπιστήμια
• Διάδοση αραβικής λογοτεχνίας
• Μεταφράσεις έργων Ινδών, Περσών και Ελλήνων

Τέχνη : ανεικονική τεχνοτροπία (τεμένη, μωσαϊκά, μικροτεχνία)

γ. Επίδραση του αραβικού πολιτισμού  :

Οι Άραβες διακρίθηκαν : στα μαθηματικά, τη γεωγραφία, την αστρονομία, τη χημεία και την ιατρική.

Έφεραν στο Βυζάντιο και τη Δύση : το χαρτί (από την Κίνα) και πολλές αγροτικές καλλιέργειες.

 

Το εμπόριο και ο πολιτισμός του Ισλάμ from ergasma

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ :

1. α) Σε ποιο είδος εμπορίου επιδόθηκαν κυρίως οι Άραβεςκαι γιατί ; β) Πώς εξελίχθηκε η εμπορική τους δραστηριότητα κατά τον 9ο και 10ο αιώνα ;
2. Ποιες καινοτομίες υιοθέτησαν οι Άραβες έμποροι ;
3.  Πώς φαίνεται το ενδιαφέρον των Αράβων για τα γράμματα ;
4. Ποια είναι τα χαρακτηριστικά της αραβικής τέχνης ;
5. Ποιους επιστημονικούς τομείς ανέπτυξαν οι Άραβες και ποια ήταν η προσφορά τους στο Βυζάντιο και τη Δύση ;
   

 

ΙΛΙΑΔΑ : ΤΡΩΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ : ΒΛΕΠΟΝΤΑΣ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΟ ΜΥΘΟ

Τρωικός πόλεμος from Angeliki Chroni

 

"ΓΙΑΤΙ ΑΓΑΠΩ ΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ... "

"Afternoon reading" C. Sherry

  

"…Όταν αναρωτιέμαι σήμερα γιατί αγαπώ τη λογοτεχνία, μου έρχεται αυθόρμητα η απάντηση: γιατί με βοηθάει να ζω. Δεν ζητώ πια από αυτή, όπως κατά την εφηβεία μου, να με γλιτώσει από τα τραύματα που θα μπορούσα να υποστώ κατά τις συναντήσεις μου με πρόσωπα. Αντί να με ανακουφίζει από τις βιωμένες εμπειρίες μου, με κάνει να ανακαλύπτω κόσμους συνεχόμενους με αυτές και μου επιτρέπει να τις κατανοήσω καλύτερα. Δεν νομίζω ότι είμαι ο μόνος που βλέπει τα πράγματα με αυτόν τον τρόπο. Πιο πυκνή, πιο εύγλωττη από την καθημερινή ζωή, αλλά όχι ριζικά διαφορετική, η λογοτεχνία διευρύνει τον κόσμο μας, μας παροτρύνει να φανταστούμε άλλους τρόπους για να τον προσλαμβάνουμε και να τον οργανώσουμε. 
Είμαστε όλοι φτιαγμένοι από αυτά που μας δίνουν οι άλλες ανθρώπινες υπάρξεις: πρώτα οι γονείς μας, ύστερα αυτοί που μας περιβάλλουν. Η λογοτεχνία ανοίγει στο άπειρο αυτή τη δυνατότητα αμοιβαίας επικοινωνίας με τους άλλους, και έτσι μας εμπλουτίζει απεριόριστα. Μας παρέχει αναντικατάστατες εμπειρίες που κάνουν ώστε ο πραγματικός κόσμος να αποκτά βαθύτερο νόημα και να γίνεται ομορφότερος. Πέρα από το να παρέχει μια απλή τέρψη, μια ψυχαγωγία για τα μορφωμένα άτομα, επιτρέπει στον καθένα να ανταποκριθεί καλύτερα στην κλίση του να είναι ανθρώπινος…".

Τσβέταν Τοντόροφ, Η λογοτεχνία σε κίνδυνο, μτφ. Χρύσα Βαγενά-εισαγωγή Νάσος Βαγενάς, εκδ. Πόλις, Αθήνα 2013, σ. 29-30.

 ΠΗΓΗ : http://annagelopoulou.blogspot.gr/ 

ΟΔΥΣΣΕΙΑ : α 174 - 360

Τηλέμαχος - Μέντης

4η ΔIΔAKTIKH ENOTHTA:α 174-360

ΣΤΙΧΟΙ  174-244

στίχ.189-194: Βλέπουμε ότι μόνο αφού τελείωσε το τραπέζι, ο Τηλέμαχος κάνει ερωτήσεις στην Αθηνά-Μέντη: ποιος είναι; από πού; πώς ήρθε στην Ιθάκη; έρχεται πρώτη φορά ή είναι παλιός γνώριμος;

στίχ.203: γυρεύω ν’ανταλλάξω σίδηρο γυαλιστερό με χαλκό

α) Η Αθηνά-Μέντης παρουσιάζεται σαν έμπορος που ανταλλάσσει μέταλλα. Στην ομηρική εποχή δεν είχαν ακόμη εφευρεθεί τα νομίσματα και το εμπόριο γινόταν με ανταλλαγή προϊόντων. Ήταν το γνωστό ως ανταλλακτικό εμπόριο, ένας βασικός οικονομικός θεσμός της προνομισματικής εποχής.

β) Εδώ αναφέρεται ο σίδηρος. Όμως, η χρήση του σιδήρου θεωρείται εξαιρετικά αμφίβολη την εποχή του τρωικού πολέμου. Το πιθανότερο είναι ότι ο Όμηρος μεταφέρει ένα στοιχείο πολιτισμού της δικής του εποχής σε προγενέστερους χρόνους (αναχρονισμός)  

Επιβράδυνση: είναι η τεχνική παρεμβολής διηγήσεων σε κρίσιμες στιγμές, έτσι ώστε ο ποιητής να αποσπά την προσοχή του ακροατή από το κύριο θέμα. Οι επιβραδύνσεις στα έπη είναι πάρα πολλές. Δίνουν άνεση και εκτόνωση στη φορτισμένη ατμόσφαιρα. Επίσης, ήταν και ευχάριστες γιατί έδιναν πληροφορίες για σημαντικά πρόσωπα.

στίχ.208-211: η διεξοδική αναφορά στη ζωή του γερο-Λαέρτη αποτελεί επιβράδυνση.

στίχ.224: μάντης: Οι μάντεις ήταν μια ξεχωριστή ομάδα επαγγελματιών που είχαν το χάρισμα να προμαντεύουν τα μέλλοντα. Γνώριζαν τη θέληση των θεών είτε γιατί τους την αποκάλυπταν άμεσα οι θεοί είτε γιατί μπορούσαν να ερμηνεύσουν θεϊκά σημάδια. Ένα τέτοιο σημάδι ήταν και το πέταγμα των πουλιών (οιωνοσκοπία → οιωνός(πουλί)+σκοπώ(παρατηρώ)). Άλλα είδη μαντικής ήταν η σπλαγχνομαντεία, η πυρομαντεία, κ.ά. 

στίχ.228: οι θεοί ήδη έχουν αποφασίσει ότι θα επιτρέψουν την επιστροφή του Οδυσσέα. Το αν θα γίνει όμως πράγματι, εξαρτάται από τον ίδιο τον Οδυσσέα (ανθρωποκεντρικός χαρακτήρας Οδύσσειας)

στίχ.241-2: Εδώ έχουμε το ιδανικό της ευτυχισμένης ζωής ως τα γηρατειά.

Χαρακτηρισμός προσώπων

Τηλέμαχος: Έχει ευγένεια και συστολή. Δε μιλάει βαριά και προσβλητικά για τους μνηστήρες αλλά συγκρατημένα. Είναι απαισιόδοξος για την τύχη του πατέρα του.

Αθηνά-Μέντης: Φέρει δύο προσωπικότητες: από τη μια είναι ο τολμηρός ηγέτης-έμπορος, από την άλλη η πανέξυπνη θεά που αφήνει να διαρρέουν οι πληροφορίες με μέτρο. Δημιουργεί κλίμα εμπιστοσύνης και φιλίας.

Η Αθηνά κατεβαίνει στην Ιθάκη

ΣΤΙΧΟΙ  245-360

Χαρακτηρισμός προσώπων

Τηλέμαχος: Νοιώθει απογοήτευση για την κατάσταση στην οποία βρίσκεται το σπιτικό του, είναι πεσμένος ψυχολογικά, έχει έλλειψη σιγουριάς για την κοινωνική του υπόσταση.

Αθηνά-Μέντης: Σκοπός της Αθηνάς-Μέντη είναι να ανεβάσει το ηθικό του Τηλέμαχου ώστε να αναλάβει πρωτοβουλίες. Αυτό το πετυχαίνει με τα εξής βήματα:

α) αναφέρεται στο μεγαλείο του Οδυσσέα για να δώσει αισιοδοξία στον Τηλέμαχο

β) του απαριθμεί τα καθήκοντά του

γ) του κάνει κολακευτικά σχόλια (ψηλός, λεβέντης).

Συνδυάζει την εξυπνάδα, την ευστροφία και την πονηριά της Παλλάδας, με την αγάπη και την καλοσύνη του Οδυσσέα. Φροντίζει για το καλό του Τηλέμαχου. Δεν παίρνει το δώρο της φιλοξενίας για να μην του το στερήσει. Φεύγει ικανοποιημένος ότι πέτυχε το σκοπό της-του.

στίχ.263-266: Εδώ προβάλλει το ηρωικό ιδανικό του τιμημένου θανάτου του ήρωα, που αφήνει δόξα και στο γιο του. Καλός θάνατος θεωρείται είτε πάνω στη μάχη είτε στα χέρια της οικογένειάς του.

στίχ.301: Σύμφωνα με τη συμβουλή της Αθηνάς-Μέντη, ο Τηλέμαχος έπρεπε να καλέσει συνέλευση και να έχει τη σύμφωνη γνώμη των Αχαιών για να διώξει τους μνηστήρες από το σπίτι του. Αυτό αντανακλά την πολιτική κατάσταση την εποχή του Ομήρου (κι όχι του Τρωικού πολέμου). Δεν υπήρχε απόλυτη βασιλεία. Είναι μια εποχή όπου γίνεται μετάβαση από τη βασιλεία στην αριστοκρατία. Υπάρχουν συμβούλια που περιορίζουν την εξουσία του βασιλιά. Το ότι αυτό συνέβαινε την εποχή του Ομήρου και όχι του Τρωικού πολέμου σημαίνει ότι εδώ έχουμε αναχρονισμό.

στίχ.310: τα πλοία της εποχής κινούνταν τόσο με πανιά όσο και με κωπηλάτες. Τα επιβατικά πλοία είχαν 20 κωπηλάτες, ενώ τα πολεμικά 50.

στίχ.324: κτερίσματα: ήταν νεκρικές τιμές και αγαπημένα αντικείμενα του νεκρού, που τοποθετούνταν στον τάφο του. Συνήθως ήταν ανάλογα με το φύλο, την ηλικία και την ιδιότητα του νεκρού (όπλα, κοσμήματα, παιχνίδια, αγαπημένα αντικείμενα).

στίχ.328: Η Αθηνά-Μέντης συμβουλεύει τον Τηλέμαχο να σκοτώσει τους μνηστήρες του, δηλαδή να επιχειρήσει να βρει μόνος του το δίκιο του. Αυτή η απόδοση δικαιοσύνης λέγεται αυτοδικία. Την ξαναείδαμε όταν ο Ορέστης σκότωσε μόνος το δολοφόνο του πατέρα του, τον Αίγισθο. Ίσχυε σε εποχές που δεν υπήρχε γραπτό δίκαιο (νόμοι), γι’ αυτό ήταν αποδεκτό από την κοινωνία και από τους θεούς. Σήμερα, δεν αποδεχόμαστε την αυτοδικία γιατί υπάρχουν γραπτοί νόμοι για την απόδοση της δικαιοσύνης, όμως αυτή επιβιώνει σε μερικές περιοχές (π.χ. μανιάτικες βεντέτες, κρητικές, κ.ά.)

στίχ.355: Πάνω από την εστία, στη στέγη, υπήρχε άνοιγμα, για να φεύγει ο καπνός. Από εκεί έφυγε η θεά όχι μεταμορφωμένη σε πουλί, αλλά χάθηκε ξαφνικά με την ταχύτητα ενός πουλιού.

Όταν αποκαλύπτεται η θεϊκή ταυτότητα μιλάμε για επιφάνεια του θεού.

Δεν πειράζει που στο τέλος η Αθηνά αποκάλυψε την ταυτότητά της γιατί ήδη είχε πετύχει το σκοπό της, δηλαδή να εμψυχώσει τον Τηλέμαχο.

ΠΗΓΗ : http://filolologikamathhmata.blogspot.gr

 

ΤΑ ΧΡΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΟΚΤΩΒΡΗ !

 Διάσημοι πίνακες ζωγραφικής με θέμα τον μήνα Οκτώβρη

October Sunlight από τον ιμπρεσιονιστή Robert Julian Onderdonk -1911

Τοπίο του Οκτώβρη του Robert Julian Onderdonk

Οκτώβρης - Efim Volkov 1883

Late October -Eyvind Earle

                                                 James Tissot 1878

Πρωινό Οκτωβρίου - Guy Rose

Pavel Filonov 1921

Franklin Carmichael 1922

Οκτώβριος (Οι κολοκύθες) - Ο Carl Larsson

Καρυδιές, ηλιοβασίλεμα πρώτες ημέρες του Οκτωβρίου- Alfred Sisley 1882

Μηλιές τον Οκτώβριο - Gustave Loiseau 1898

Willard Metcalf 1908

Robert Julian Onderdonk 1908

J. E. H. MacDonald 1922

October Gold - John Atkinson Grimshaw 1889

______

by Αντικλείδι , http://antikleidi.com