Σάββατο, 17 Οκτωβρίου 2020

"Ο ΠΑΠΠΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΓΓΟΝΑΚΙ" - ΛΕΩΝ ΤΟΛΣΤΟΪ

 

Albert Anker 



ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

 

1. Πώς συμπεριφέρονται οι γονείς του Μίσα στον παππού και πώς αυτός αντιδρά ;

 

2.α) Ο συγγραφέας χρησιμοποιεί διάφορους αφηγηματικούς τρόπους, π.χ. αφήγηση, διάλογο, περιγραφή. Να επιλέξεις δύο από αυτούς τους αφηγηματικούς τρόπους και να βρεις ένα αντίστοιχο χωρίο του κειμένου όπου χρησιμοποιούνται.


   β) Να δώσεις έναν διαφορετικό τίτλο στο απόσπασμα.
 
3. Υπάρχει στην οικογένειά σου παππούς ή γιαγιά ; Περίγραψε τη σχέση σου μαζί τους σε μια παράγραφο.

 


Τετάρτη, 15 Απριλίου 2020

Η ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ - ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ




ΤΑ ΔΕΛΦΙΝΙΑ


   Είναι μια ευχάριστη διασκέδαση στο μονότονο ταξίδι, στο μονότονο πέλαγος, η εμφάνιση των δελφινιών. Καθώς το πλοίο διασχίζει το πέλαγος, παρουσιάζονται ξαφνικά στην επιφάνεια και προχωρούν με κυματοειδείς κινήσεις ακολουθώντας την πορεία του καραβιού, φαίνονται, χάνονται, ξαναφαίνονται, ανεβοκατεβαίνουν, ψηλώνουν, χαμηλώνουν, όσο που εξαφανίζονται ολότελα. Οι επιβάτες δεν χορταίνουν το θέαμα.
   Το δελφίνι είναι κήτος, δηλαδή ζώο θηλαστικό με αίμα θερμό και πνευμονική αναπνοή. Έχει σώμα παχουλό, μαύρη ράχη και λευκή κοιλιά. Δυο ματάκια μικρά, που μόλις φαίνονται. Μια ουρά μεγάλη και δυνατή, που μοιάζει σα μισοφέγγαρο. Ρύγχος μακρύ και μεγάλο, που μοιάζει σα ράμφος, με σαγόνια γερά οπλισμένα με αμέτρητα δόντια μικρά και πολύ κοφτερά.
   Στη γρηγοράδα έρχεται πρώτο. Κανένα ψάρι δεν αποφασίζει να παραβγεί μαζί του στο τρέξιμο. Το δελφίνι έρχεται επίσης πρώτο και στην εξυπνάδα. Σε διάφορα ενυδρεία διατηρούνται δελφίνια σχεδόν ημερωμένα, που γνωρίζουν το φύλακά τους και τροφοδότη τους και δέχονται τροφή από τα χέρια του και παίζουν μαζί του κι εκτελούν διάφορα νούμερα.
   Από τα παλιά χρόνια οι ναυτικοί θαυμάζουν και αγαπούν το δελφίνι. Είναι γι’ αυτούς μια ζωντανή παρουσία, μια συντροφιά στο απέραντο πέλαγος κι ένα πλάσμα ξένοιαστο κι ελεύθερο, που καλπάζει στα κύματα σαν άλογο και χαίρεται τη θάλασσα. Ταξιδεύει κι αυτό όπως το καράβι τους κι έρχεται κοντά τους και πλέει στο πλευρό του καραβιού, σαν να παραβγαίνει μαζί του στο τρέξιμο, ή προχωρεί κάνοντας γύρους, πλάι, μπροστά, δεξιά, αριστερά και φαίνεται και χάνεται και φεύγει και ξαναέρχεται. Τώρα το βλέπεις μπροστά σου να προσπερνάει το καράβι, σε λίγο το έχεις στο πλευρό σου ή το αφήνεις πίσω, σε λίγο πάλι να το μπροστά να διασταυρώνεται με την πλώρη ή να βραδυπορεί σαν να σε περιμένει. Και δεν είναι ένα, είναι πολλά, μια θάλασσα γεμάτη από ράχες μαυροπράσινες που αναδύονται και βυθίζονται κάθε στιγμή.
   Οι θαλασσινοί τα καμαρώνουν. Περνούν την ώρα τους μαζί τους. Τους αρέσει πολύ αυτό το παιχνιδιάρικο θαλασσινό θηρίο, που δεν πειράζει άνθρωπο ποτέ, που κολυμπάει σαν γοργόνα και ταξιδεύει με χάρη και με λεβεντιά. Το βλέπουν σα στοιχειό, που βγαίνει μέσα από τα κύματα κι έχει πάνω του όλη τη δύναμη και όλη την ομορφιά της θάλασσας. Ξέρουν πως είναι ένα πλάσμα δυνατό κι ελεύθερο κι έχουν ακούσει πως αγαπά τη μουσική και πως δίνει βοήθεια στους ναυαγούς, πως τους παίρνει στην πλάτη του και τους βγάζει έξω στην ξηρά.
   Από εδώ ακριβώς ξεφυτρώνει ο μύθος του Αρίωνα. Μουσικός ήταν ο Αρίωνας και μάγευε με τη μουσική του ανθρώπους και ζώα και πουλιά, και τα δελφίνια πήγαιναν κοντά του, όταν τον άκουγαν να παίζει άρπα ή κάποιο άλλο όργανο μουσικό. Και μια μέρα τον έπιασαν οι πειρατές, καθώς ταξίδευε, και τον απογύμνωσαν και τον πέταξαν στο πέλαγος. Κι ένα δελφίνι έτρεξε αμέσως και τον πήρε στην πλάτη του και τον έβγαλε στο Ταίναρο.


Θέμος Ποταμιάνος, «Τα δελφίνια», Ανθολόγιο Νεοελληνικών Κειμένων, Ζωή Σπυροπούλου & Αντώνης Δελώνης, εκδ. Ελληνικά Γράμματα, 2000


ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ :

  1. α) Ποιος είναι ο σκοπός του κειμένου ;
      β) Ποιο είναι το ύφος του (οικείο, επίσημο, φιλικό, απόμακρο, απότομο, τυπικό);

  2. α) Υπογραμμίστε τα ρήματα στη  δεύτερη παράγραφο του κειμένου.
      β) Σε ποιο χρόνο βρίσκονται; 
      γ) Τι προσδίδει αυτός ο χρόνος στην περιγραφή;

  3. Να δώσετε έναν πλαγιότιτλο σε κάθε μια από τις παραγράφους του κειμένου.

  4. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε μια παράγραφο.

  5. Στις ακόλουθες ονοματικές φράσεις να υπογραμμίσετε τα επίθετα και να γράψετε τα   αντίθετά τους, όπως στο παράδειγμα :

Ευχάριστη δραστηριότητα
δυσάρεστη
Μονότονο πέλαγος

Αίμα θερμό

Ουρά δυνατή

Γεμάτη θάλασσα

Πλάσμα δυνατό





Τρίτη, 17 Μαρτίου 2020

ΜΙΑ ΒΑΛΚΑΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ - A BALKAN TALE



H πραγματικότητα της καθημερινής ζωής στην Οθωμανική Αυτοκρατορία: σε ποιο βαθμό οι διαφορετικές εθνοτικές και θρησκευτικές ομάδες συμβίωναν στα χωριά και τις πόλεις των Βαλκανίων.




Δευτέρα, 17 Φεβρουαρίου 2020

" ΔΥΟ ΑΝΤΙΘΕΤΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΓΑΛΗ ΙΔΕΑ " - ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΠΗΓΗΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ







α. Ο Ιωάννης Κωλέττης για τη Μεγάλη Ιδέα 

Διά την γεωγραφικήν της θέσιν η Ελλάς είναι το κέντρον της Ευρώπης˙ ισταμένη και έχουσα, εκ μεν δεξιών την Ανατολήν, εξ αριστερών δε την Δύσιν, προώρισται, ώστε διά μεν της πτώσεως αυτής να φωτίση την Δύσιν, διά δε της αναγεννήσεως την Ανατολήν. Το μεν πρώτον εξεπλήρωσαν οι προπάτορες ημών, το δε δεύτερον είναι εις ημάς ανατεθειμένον˙ εν τω πνεύματι του όρκου τούτου και της μεγάλης ταύτης ιδέας είδον πάντοτε τους πληρεξουσίους του έθνους να συνέρχωνται διά να αποφασίσωσιν ουχί πλέον περί της τύχης της Ελλάδος, αλλά της ελληνικής φυλής. Πόσον επεθύμουν να ήτο[ν] παρόντες σήμερον Γερμανοί, Ζαΐμαι, Κολοκοτρώναι, οι άλλοτε της Εθνικής Συνελεύσεως πληρεξούσιοι, και αυτοί οι δραξάμενοι τα όπλα επί τω γενικώ τούτω σκοπώ, διά να συνομολογήσωσι μετ’ εμού πόσον εμακρύνθημεν της μεγάλης εκείνης της πατρίδος ιδέας, την οποίαν εις αυτό του Ρήγα το τραγούδι είδομεν κατά πρώτον εκπεφρασμένην. Εν ενί πνεύματι τότε ηνωμένοι, όσοι είχομεν το επώνυμον Έλληνες, εκερδίσαμεν μέρος του όλου σκοπού.

 Ι. Κωλέττης, Λόγος στην Εθνοσυνέλευση, 14 Ιανουαρίου 1844.
Πηγή: Κ.Θ. Δημαράς, Ελληνικός Ρωμαντισμός, Ερμής, Αθήνα 1982, σ. 405-406.



 β. Ο αντιμοναρχικός πολιτικός και συγγραφέας Γ. Φιλάρετος για τη Μεγάλη Ιδέα

Εις ποίαν εποχήν κατεγίναμεν ειλικρινώς και ειργάσθημεν επιμόνως υπέρ της υλικής προαγωγής ημών, ήτις είναι ο στύλος τής καλώς εννοουμένης ηθικής αναπτύξεως; Εάν ύπαρξη στιγμή, καθ’ ην δεν μας διαιρούσι πάθη πολιτικά εσωτερικώς ή δεν συρόμεθα από το δέλεαρ πολιτικού ταχυδακτυλουργού εις υψηλάς, συνταγματικάς θεωρίας εξαντλούμενοι, αναμφισβητήτως απασχολούμεθα εις την Μεγάλην Ιδέαν, εξασθενούμενοι με το όνειρον τού να ίδωμεν την ελληνική σημαίαν, κυματίζουσαν εις την Αγίαν Σοφίαν.
Γ. Φιλάρετος, εφημ. Εύβοια, 22.1.1876.

Πηγή: Ε. Σκοπετέα, Το «Πρότυπο Βασίλειο» και η Μεγάλη Ιδέα, Πολύτυπο, Αθήνα 1988, σ. 360.


ΕΡΩΤΗΣΗ : 

Αφού μελετήσετε τις πηγές α και β και τις συνδυάσετε με τις γνώσεις σας να  παρουσιάσετε τις απόψεις που υιοθετούν οι συντάκτες τους απέναντι στη Μεγάλη Ιδέα.

 
 ΑΠΑΝΤΗΣΗ :


Η πρώτη πηγή αποτελεί απόσπασμα από το λόγο του πρωθυπουργού Ι. Κωλέττη στην Εθνοσυνέλευση το 1844. Ο ομιλητής παρουσιάζει αρχικά τη σημαντική γεωγραφική θέση της Ελλάδας ανάμεσα στην Δύση, που αντιπροσωπεύουν οι ευρωπαϊκές δυνάμεις και στην Ανατολή , όπου κυριαρχεί η Οθωμανική Αυτοκρατορία. Τονίζει την ιδιαίτερη συνεισφορά του Βυζαντίου, το οποίο με την πτώση του έδωσε τα φώτα στην Ευρώπη, καθώς οι βυζαντινοί λόγιοι που κατέφυγαν εκεί συνέβαλαν αποφασιστικά στην ανάπτυξη των γραμμάτων και του πολιτισμού. Όπως οι πρόγονοί τους έτσι και οι τωρινοί Έλληνες θεωρεί ο Κωλέττης ότι έχουν ένα νέο καθήκον, να δραστηριοποιηθούν για την αναγέννηση των υπόδουλων αδελφών τους. Χρησιμοποιεί για πρώτη φορά τον όρο Μεγάλη Ιδέα (ιδέα για την οποία αξίζει να αγωνιστεί κανείς), επισημαίνοντας ότι οι αντιπρόσωποι του Έθνους δεν πρέπει να ενδιαφέρονται μόνο για το ελληνικό κράτος, αλλά και για τους ελληνικούς πληθυσμούς που ήταν αλύτρωτοι, δηλαδή ακόμη υπόδουλοι κυρίως στους Οθωμανούς. Άλλωστε πιστεύει πως όλοι όσοι αγωνίστηκαν για την ελευθερία των Ελλήνων, ξεκινώντας ακόμη από το Ρήγα, θα συμφωνούσαν μαζί του ότι μόνο ένα μέρος από τον αρχικό τους σκοπό έχει υλοποιηθεί. Πράγματι το πρώτο ελληνικό κράτος ήταν περιορισμένο εδαφικά, ενώ έξω από τα σύνορά του ζούσαν και ευημερούσαν πολλαπλάσιοι ελληνικοί πληθυσμοί. 

Η δεύτερη άποψη εκφράζεται σε άρθρο του αντιμοναρχικού πολιτικού και συγγραφέα Γ. Φιλάρετου. Ο συντάκτης υποστηρίζει ότι οι Έλληνες ποτέ στην ουσία δεν ασχολήθηκαν ειλικρινά με την οικονομική ανάπτυξη της χώρας, την οποία θεωρεί βάση για τη γενικότερη αναγέννησή της. Επισημαίνει τα αρνητικά φαινόμενα στην πολιτική ζωή της Ελλάδας, όπως τα κομματικά πάθη και τους ανάξιους πολιτικούς, που πιστεύει ότι παρασύρουν τους Έλληνες σε φαντασιώσεις. Θεωρεί ότι δεν πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα για το έθνος η επίτευξη της Μεγάλης Ιδέας, αλλά η οικονομική ανάπτυξη που θα φέρει την Ελλάδα  στην τροχιά των βιομηχανικών χωρών της Δύσης. Υποστηρικτής της ίδιας άποψης ήταν και ο αρχηγός του αγγλικού κόμματος, Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος. Ωστόσο η ελληνική κοινωνία στο σύνολό της σχεδόν, υιοθέτησε τη Μεγάλη Ιδέα, η οποία αποτέλεσε και την επίσημη κρατική πολιτική μέχρι τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα.



Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...