Τετάρτη 11 Μαρτίου 2015

ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΜΕΣΗΣ ΦΩΝΗΣ - ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΑ ( ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ : ΕΝΟΤΗΤΑ 13η )

 



   1. Όταν πριν από το -ω της κατάληξης του ρήματος υπάρχει φωνήεν, ο αόριστος της μέσης υποτακτικής τελειώνει σε -σωμαι : παιδεύω → παιδεύσωμαι, δουλεύω →  δουλεύσωμαι και ο παρακείμενος σε -μένος ὦ : πεπαιδευμένος ὦ,  δεδουλευμένος ὦ.


    2. Όταν το ρήμα τελειώνει σε -κω (= διώκω) , -γω (= λήγω) , -χω (= ἐλέγχω) , -ττω ή -σσω (= πράττω, πυρέσσω), ο αόριστος μέσης υποτακτικής τελειώνει σε -ξωμαι : διώξωμαι /λήξωμαι / ἐλέγξωμαι / πράξωμαι /πυρέξωμαι,  ενώ ο μέσος παρακείμενος τελειώνει σε -γμένος (θηλ. -γμένη / ουδ. -γμένον) ὦ : δεδιωγμένος ὦ / λεληγμένος ὦ / ἠλεγμένος ὦ / πεπραγμένος ὦ, κλπ.

    3. Όταν το ρήμα τελειώνει σε - πω (= λείπω),- βω (= τρίβω), -φω (= γράφω),          -πτω (= κρύπτω),  ο αόριστος μέσης υποτακτικής τελειώνει σε - ψωμαι : λείψωμαι -  τρίψωμαι - γράψωμαι - κρύψωμαι και ο παρακείμενος μέσης φωνής -μμένος ὦ : λελειμμένος ὦ - τετριμμένος ὦ - γεγραμμένος ὦ - κεκρυμμένος ὦ.

    4.  Όταν το ρήμα τελειώνει σε -τω (= ἀνύτω) ,-δω (= σπεύδω), -θω (= πείθω),-ζω (= σχίζω), ο αόριστος μέσης φωνής τελειώνει σε –σωμαι : πείσωμαι – σχίσωμαι, κλπ. και ο παρακείμενος μέσης φωνής σε -σμένος ὦ (θηλ. -σμένη ὦ, ουδ. -σμένον ὦ) : ἠνυσμένος ὦ - ἐσπευσμένος ὦ - πεπεισμένος ὦ - ἐσχισμένος ὦ.



                                                           ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ :

     
ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ
ΑΟΡΙΣΤΟΣ
ΠΑΡΑΚΕΙΜΕΝΟΣ
(ἐγώ)  
διώκωμαι   
διώξωμαι      
δεδιωγμένος  ὦ
(σύ)   
διώκῃ
διώξῃ
δεδιωγμένος  ᾖς
(οὗτος)
διώκηται   
διώξηται          
δεδιωγμένος  ᾖ
(ἡμεῖς)
διωκώμεθα  
διωξώμεθα     
δεδιωγμένοι  ὦμεν
(ὑμεῖς)
διώκησθε   
διώξησθε          
δεδιωγμένοι  ἦτε
(οὗτοι)
διώκωνται  
διώξωνται         
δεδιωγμένοι ὦσι(ν) 


ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ
ΑΟΡΙΣΤΟΣ
ΠΑΡΑΚΕΙΜΕΝΟΣ
(ἐγώ)  
γράφωμαι
γράψωμαι
γεγραμμένος ὦ
(σύ)   
γράφῃ
γράψῃ
γεγραμμένος ᾖς
(οὗτος)
γράφηται
γράψηται
γεγραμμένος ᾖ
(ἡμεῖς)
γραφώμεθα
γραψώμεθα
γεγραμμένοι ὦμεν
(ὑμεῖς)
γράφησθε
γράψησθε
γεγραμμένοι ἦτε
(οὗτοι)
γράφωνται
γράψωνται
γεγραμμένοι ὦσι(ν)


ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ
ΑΟΡΙΣΤΟΣ
ΠΑΡΑΚΕΙΜΕΝΟΣ
(ἐγώ)  
πείθωμαι
πείσωμαι
πεπεισμένος ὦ
(σύ)   
πείθῃ
πείσῃ
πεπεισμένος ᾖς
(οὗτος)
πείθηται
πείσηται
πεπεισμένος ᾖ
(ἡμεῖς)
πειθώμεθα
πεισώμεθα
πεπεισμένοι ὦμεν
(ὑμεῖς)
πείθησθε
πείσησθε
πεπεισμένοι ἦτε
(οὗτοι)
πείθωνται
πείσωνται
πεπεισμένοι ὦσι(ν)



A.   Αφού συμπληρώσετε το επόμενο (οριζόντιο) σταυρόλεξο με τους ζητούμενους τύπους μέσης υποτακτικής, να γράψετε το όνομα ιστορικού προσώπου των Περσικών πολέμων, το οποίο σχηματίζεται στην κατακόρυφη στήλη που δείχνει το βέλος :
                                                          ↓
1.










2.










3.










4.










5.










6.











1.      δέχομαι : γ’ ενικό αορίστου
2.      τρέπομαι : γ’ πληθυντικό αορίστου
3.      πυρέττομαι : β’ ενικό αορίστου
4.      τάττομαι : α’ πληθυντικό αορίστου
5.      λύομαι : β’ πληθυντικό ενεστώτα
6.      θύομαι : α’ πληθυντικό αορίστου


  •      Το όνομα που σχηματίζεται : …………………………………


B.   Να συμπληρώσετε τα κενά των επόμενων προτάσεων με τους σωστούς τύπους  μέσης υποτακτικής :

- Ξενοφῶν προέτρεπεν αὐτούς , ἵνα …………………………(ψηφίζομαι, γ’ πληθ. αορ.) κατακαῦσαι τάς ἁμάξας.
                    
- Εἰρήνην μή ποιήσησθε, ἐάν ……………………….(λογίζομαι, β’ πληθ. ενεστ.) συμφέρειν ὑμῖν πολεμεῖν.

- Πράξομεν ταῦτα, ἤν ὑπό τῶν θεῶν …………………………………………………. (τάττομαι, α’ πληθ. παρακ., αρσεν.) οὕτω πράττειν.

- Ὀρθῶς ποιήσετε , ἤν μή ………………………..(δέχομαι, β’ πληθ. αορ. ) Ἀγησίλαον.

- Ἐν ταῖς οἰκίαις οἱ ἄνθρωποι ξύλα καίουσιν· ὅταν δ’ ………………………………… (ἀναγκάζομαι, γ’ πληθ. ενεστ.)  ἔξω τῶν οἴκων εἶναι, πυκνούς χιτῶνας καί χλαίνας ἐνδύονται  , τάς δέ κεφαλάς διφθέραις ἐγκαλύπτουσι.

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : LAKON






Τρίτη 10 Μαρτίου 2015

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ : ΔΕΚΑΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΑΡΘΡΟΥ ΣΕ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ


1) Όταν μας ζητείται να γράψουμε άρθρο σε εφημερίδα δεν ξεχνάμε ποτέ να βάλουμε έναν ΤΙΤΛΟ.

2) Όταν το θέμα είναι σοβαρό, όπως για παράδειγμα η αξία της γλωσσομάθειας ή τα υπέρ και τα κατά της τουριστικής δραστηριότητας, χρησιμοποιούμε επίσημο, όσο το δυνατόν πιο επιστημονικό και ουδέτερο ύφος. Αποφεύγουμε τους συναισθηματισμούς και το φιλικό ύφος.

3) Γι’ αυτό επίσης αποφεύγουμε να χρησιμοποιήσουμε το Εγώ, Εσύ, Εσείς και τα αντίστοιχα ρηματικά πρόσωπα. Π.χ. αποφεύγουμε την έκφραση «με τη γλωσσομάθεια μπορείτε να βρείτε μια καλή δουλειά» και προτιμούμε το ουδέτερο ύφος «με τη γλωσσομάθεια είναι δυνατή η εύρεση μιας καλής θέσης εργασίας».

4) Αποφεύγουμε σημεία στίξης όπως τα θαυμαστικά (!), τα αποσιωπητικά (...) και τις ρητορικές ερωτήσεις (;), γιατί υποδηλώνουν συναίσθημα, το οποίο θέλουμε να αποφύγουμε σε τέτοιου είδους κείμενα.

5) Αποφεύγουμε την αναφορά σε προσωπικές ιστορίες ή ιστορίες φίλων μας ως επιχειρήματα για τις απόψεις μας. Η αυτοβιογραφία μας και οι λεπτομέρειες της προσωπικής μας ζωής δεν ενδιαφέρουν τον αναγνώστη της εφημερίδας.

6) Παρόμοια επιχειρήματα τα τακτοποιούμε μαζί (τα οικονομικά με τα οικονομικά, τα πολιτιστικά με τα πολιτιστικά, τα κοινωνικά με τα κοινωνικά). Δεν τα ανακατεύουμε, ούτε πάμε μπρος πίσω από το ένα είδος επιχειρήματος στο άλλο.

7) Χρησιμοποιούμε συνδετικές λέξεις, για να δείξουμε ότι ο λόγος μας έχει δομή και ροή: καταρχήν, έπειτα, επιπλέον, επιπρόσθετα, ακόμη, τέλος κ.ο.κ.

8) Αποφεύγουμε τύπους του προφορικού λόγου: εάν όχι άμα, ξέρεις όχι ξες, βοηθά όχι βοηθάει κ.ο.κ.

9) Αποφεύγουμε να αλλάζουμε πρόσωπο στην πορεία του λόγου μας. Δεν ξεκινάμε π.χ. με το Εμείς, για να περάσουμε στο Εσείς κ.τ.λ. Για παράδειγμα: ΟΧΙ «Στις μέρες μας (α΄ προσ.) η γλωσσομάθεια είναι απαραίτητη. Είναι πλεονέκτημα να γνωρίζετε (β΄ προσ.) ξένες γλώσσες». ΤΟ ΣΩΣΤΟ: «Στις μέρες μας (α΄ προσ.) η γλωσσομάθεια είναι απαραίτητη, γι’ αυτό είναι πλεονέκτημα να γνωρίζουμε (α΄ προσ.) ξένες γλώσσες». ΑΚΟΜΗ ΚΑΛΥΤΕΡΑ: «Στη σύγχρονη εποχή η γλωσσομάθεια είναι απαραίτητη και αποτελεί πλεονέκτημα η γνώση ξένων γλωσσών», όπου αποφεύγουμε εντελώς το α΄ ή β΄ πρόσωπο και έχουμε ένα ουδέτερο γ΄ πρόσωπο.

10) Και μια γενική οδηγία για όλα τα κείμενά σας: αποφεύγετε να γράφετε μεγάλες προτάσεις και περιόδους λόγου, γιατί αν δεν κατέχουμε σωστά την τέχνη του λόγου, αυτό οδηγεί στην ασυνταξία, τη φλυαρία και την ασάφεια. Προτιμάτε τις σύντομες προτάσεις με μεστό περιεχόμενο.

 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Σταύρος Γκιργκένης  Εδώ