Τετάρτη 13 Απριλίου 2016

ΟΔΥΣΣΕΙΑ : ΡΑΨΩΔΙΑ ψ 89-381

27η ΕΝΟΤΗΤΑ ψ 89-381





ΕΝΟΤΗΤΕΣ
1. «Η Ευρύκλεια μαζί με την Πηνελόπη κατεβαίνουν στο μέγαρο» (89-111)
2. «Ανταλλαγή λόγων Τηλέμαχου-Πηνελόπης-Οδυσσέα» (112-135)
3. «Διάλογος Οδυσσέα-Πηνελόπης και αναγνώριση» (176-270)
4. «Διάλογος Οδυσσέα-Πηνελόπης για τα παθήματά τους» (335-381)

Η ΤΥΠΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗΣ
Όπως και στην περίπτωση της αναγνώρισης του Οδυσσέα από τον Τηλέμαχο, έτσι κι εδώ, εφαρμόζεται η τυπική διαδικασία που έχει τα εξής στάδια :
 
Α. ΑΠΟΥΣΙΑ (πολυετής απουσία Οδυσσέα)
Β. ΑΠΟΜΟΝΩΣΗ (απομόνωση των δύο συζύγων)
Γ. ΣΥΓΚΑΛΥΨΗ (συγκάλυψη του Οδυσσέα, καθώς αρχικά έχει τη μορφή ζητιάνου)
Δ. ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ (αποκάλυψη της ταυτότητας από την Ευρύκλεια και τον Τηλέμαχο και αποκατάσταση της εξωτερικής εμφάνισης του Οδυσσέα)
Ε. ΔΥΣΠΙΣΤΙΑ (δυσπιστία της Πηνελόπης)
Στ. ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ (δοκιμασία του Οδυσσέα με σημάδια που είναι μόνο στο ζευγάρι γνωστά π.χ. κλίνη)
Ζ. ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ και ΕΚΦΡΑΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ

Η αναγνώριση του Οδυσσέα από την Πηνελόπη γίνεται σε 3 στάδια :
 
1ο στάδιο (89-111) : Αποκάλυψη από την Ευρύκλεια της ταυτότητας του Οδυσσέα – Δυσπιστία Πηνελόπης.
2ο στάδιο (112-135) : Συγκάλυψη Οδυσσέα, καθώς είναι ακόμα μεταμορφωμένος σε ζητιάνο – Αποκάλυψη από τον Τηλέμαχο της ταυτότητας του Οδυσσέα – Δυσπιστία Πηνελόπης.
3ο στάδιο (176-270) : Απομόνωση των δύο συζύγων – Αποκάλυψη Οδυσσέα με την αποκατάσταση της εξωτερικής του εμφάνισης – Δυσπιστία Πηνελόπης – Δοκιμασία με το συζυγικό κρεβάτι – Αναγνώριση και έκφραση συναισθημάτων.
 

ΤΑ ΝΕΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΟΔΥΣΣΕΑ ΚΑΙ Ο ΤΡΟΠΟΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥΣ
Μετά τη μνηστηροφονία ο Οδυσσέας αντιμετωπίζει ένα νέο μεγάλο πρόβλημα. Γνωρίζει ότι σύμφωνα με τους θεσμούς της κοινωνίας θα έπρεπε να αυτοεξοριστεί για να αποφύγει την αντεκδίκηση των συγγενών των μνηστήρων. Φυσικά όμως δεν έχει καμιά διάθεση να ξαναφύγει από την πατρίδα του τη στιγμή που μόλις νόστησε έπειτα από την εικοσαετή του περιπέτεια. Μηχανεύεται λοιπόν ένα νέο σχέδιο : α) στήνει μια γαμήλια γιορτή για να νομίζουν ότι η Πηνελόπη παντρεύτηκε κάποιον από τους μνηστήρες και να κερδίσει χρόνο και β) σχεδιάζει να βρει καταφύγιο στο κτήμα του Λαέρτη.

Ο «ΜΙΚΡΟΣ ΑΠΟΛΟΓΟΣ» ΤΟΥ ΟΔΥΣΣΕΑ
Μετά την αναγνώριση του Οδυσσέα από την Πηνελόπη και το ξανασμίξιμό τους, οι σύζυγοι αναφέρονται στα παθήματά τους όσο καιρό ο ένας ζούσε μακριά από τον άλλο. Η Πηνελόπη αφηγείται τις ανόσιες πράξεις των μνηστήρων που ρήμαζαν τα αγαθά του παλατιού και ο Οδυσσέας (μέσω του ποιητή, σε πλάγιο λόγο και με λίγους στίχους) μιλά για τις περιπέτειές του από την χώρα των Κικόνων ως την Ωγυγία. Η αφήγηση του Οδυσσέα είναι περιληπτική μιας και οι ακροατές έχουν ενημερωθεί για τις περιπέτειές του σε προηγούμενα σημεία του έπους. Ο Οδυσσέας δεν λέει τίποτα για τις ερωτικές του περιπέτειες με την Κίρκη, την Καλυψώ και τη Ναυσικά για ευνόητους λόγους…

ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ-ΑΞΙΕΣ ΟΜΗΡΙΚΗΣ ΕΠΟΧΗΣ
 
Α. Οι θεοί είναι δυσνόητοι (93-94) : Οι θεοί λέει η Πηνελόπη μπορούν να παραπλανούν τους ανθρώπους και να τους δοκιμάζουν ανάλογα με τη συμπάθεια ή την αντιπάθειά που τρέφουν γι’ αυτούς. Έτσι πιστεύει ότι το έργο της μνηστηροφονίας πρέπει να αποδοθεί στους θεούς και όχι στον Οδυσσέα., αμφισβητώντας τα λεγόμενα της Ευρύκλειας.
Β. Οι θεοί λαμβάνουν διαμεσολαβητικό ρόλο στη ζωή των ανθρώπων (178-179) : η Αθηνά παρεμβαίνει όχι για να οδηγήσει αυτόματα στην αναγνώριση, αλλά για να τη διευκολύνει, ξαναδίνοντας στον Οδυσσέα την πραγματική του μορφή.
Γ. Η Μοίρα παίζει τον πιο σημαντικό ρόλο στη ζωή των ανθρώπων (352) : η αναβολή του νόστου του Οδυσσέα παρά τη φιλοξενία και τις διευκολύνσεις του Αίολου ήταν αποτέλεσμα της διαφορετικής άποψης που είχε η Μοίρα του Οδυσσέα, η οποία του επιφύλασσε κι άλλα βάσανα.

ΕΠΙΚΗ ΕΙΡΩΝΕΙΑ
Η Πηνελόπη είναι δύσπιστη απέναντι στον Οδυσσέα, παρά τα λεγόμενα της Ευρύκλειας, του Τηλέμαχου, αλλά και του ίδιου του συζύγου της. Εμείς βέβαια, γνωρίζουμε ότι ο άνθρωπος που έχει απέναντί της είναι πράγματι ο Οδυσσέας.

ΠΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
1. Το σχέδιο του Οδυσσέα για την αντιμετώπιση της αντεκδίκησης των συγγενών των μνηστήρων προοικονομεί τη σύγκρουση με αυτούς.
2. Η προθυμία του Οδυσσέα να υποβληθεί στη δοκιμασία της Πηνελόπης (132-135), η παρέμβαση της Αθηνάς που χαρίζει στον Οδυσσέα νεότητα και ομορφιά (178-179), καθώς και η δοκιμασία στην οποία τελικά υποβάλλεται ο Οδυσσέας προετοιμάζουν τους ακροατές για την αναγνώριση.

ΕΠΙΒΡΑΔΥΝΣΗ
Η δυσπιστία της Πηνελόπης (93-94, 122-128, 199-201) και η προτεραιότητα που δίνει ο Οδυσσέας στο σχέδιο για την αντιμετώπιση των συγγενών των μνηστήρων (130-135) επιβραδύνουν την αναγνώριση του ήρωα από τη σύζυγό του.

ΠΑΡΕΚΒΑΣΗ
Η διήγηση των περιπετειών του Οδυσσέα, ο «Μικρός Απόλογος» αποτελεί παρέκβαση στην εξέλιξη του μύθου.

ΕΙΚΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΓΚΑΙΟΝ
Είναι αναγκαίο η διήγηση των περιπετειών του Οδυσσέα προς την Πηνελόπη να είναι σύντομη, μιας και οι ακροατές έχουν ήδη ενημερωθεί αναλυτικά για όλες τις περιπέτειες. Μας φαίνεται λογικό (εικός) ότι η διήγηση κρατάει λίγο μιας και γίνεται στο τέλος μιας ιδιαίτερα εξαντλητικής για τον Οδυσσέα μέρας (είχε προηγηθεί η μνηστηροφονία)

ΤΥΠΙΚΑ ΕΠΙΘΕΤΑ ΚΑΙ ΤΥΠΙΚΕΣ ΕΚΦΡΑΣΕΙΣ
πήρε ξανά το λόγο η Πηνελόπη, λογική και φρόνιμη (97) : τυπική έκφραση
άθλια ρούχα (111, 134) : τυπικό επίθετο
τότε ο Τηλέμαχος, επιτιμώντας, μίλησε άσχημα στη μάνα του (112) : τυπική έκφραση
Του αντιμίλησε με τη δική της λογική η Πηνελόπη (121) : τυπική έκφραση
βασανισμένος ο Οδυσσέας και θείος (129-130) : τυπικά επίθετα
τα λόγια του πετούσαν σαν πουλιά (131) : τυπική έκφραση
τον μεγαλόψυχο Οδυσσέα (176) : τυπικό επίθετο
χλαμύδα ωραία (178) : τυπικό επίθετο
στην πατρική του γη (193,378) : τυπικό επίθετο
του αντιμίλησε με λογική και φρόνηση η Πηνελόπη (198) : τυπική έκφραση
μακρόκουπο καράβι (201) : τυπικό επίθετο
σημάδι(α) απαραγνώριστο(α) (213-214, 233, 253) : τυπικό επίθετο
μακρόφυλλης ελιάς (221) : τυπικό επίθετο
θεία γυναίκα (337) : τυπικό επίθετο
θείος Οδυσσέας (342) : τυπικό επίθετο
γενναίους συντρόφους (349) : τυπικό επίθετο
γρήγορο καράβι (368) : τυπικό επίθετο
νύμφη Καλυψώ (370) : τυπική έκφραση
θολωτές σπηλιές (372) : τυπικό επίθετο


ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΙ
Οδυσσέας : Είναι πρόθυμος να υποστεί τη δοκιμασία της Πηνελόπης και υπομονετικός με τη δυσπιστία της (129-130). Δεν φαίνεται να βιάζεται για την αναγνώριση, καθώς είναι βέβαιος ότι η Πηνελόπη θα ξεπεράσει τις αναστολές της. Για άλλη μια φορά φαίνεται προνοητικός και εύστροφος μιας και καταστρώνει άμεσα ένα σχέδιο αντιμετώπισης της αντεκδίκησης των συγγενών των μνηστήρων (132-135). Στη συνέχεια η δυσπιστία της Πηνελόπης και η απόμακρη στάση της τον κάνει να χάσει τη ψυχραιμία του και να αγανακτήσει (189-194). Όταν η γυναίκα του αποφασίζει να τον δοκιμάσει, παγιδεύεται στο τέχνασμά της και αναγκάζεται να αναφέρει χαρακτηριστικά σημάδια που πείθουν τελικά την Πηνελόπη και οδηγούν στην αναγνώριση (206-231). Στη συνέχεια είναι τρυφερός και εκδηλώνει τα συναισθήματά του προς τη σύζυγό του (259-260). Με ιδιαίτερη προσοχή και διακριτικότητα αφηγείται τις περιπέτειές του στην Πηνελόπη, αποφεύγοντας να κάνει αναφορά σε γεγονότα που θα μπορούσαν να την κάνουν να ζηλέψει ή να στεναχωρηθεί (Κίρκη, Καλυψώ, Ναυσικά)
 
Πηνελόπη : παρουσιάζεται αρχικά επιφυλακτική και δύσπιστη. Αδυνατεί να πιστέψει τους ισχυρισμούς της Ευρύκλειας ότι επέστρεψε ο Οδυσσέας στο παλάτι και γι’ αυτό κατεβαίνει κάτω να διαπιστώσει με τα μάτια της (92-101). Συνεχίζει να είναι διστακτική ακόμα κι όταν βλέπει τους νεκρούς μνηστήρες και τον Οδυσσέα (έστω και ως ζητιάνο). Παραμένει λοιπόν σιωπηλή και συμπεριφέρεται με ψυχρότητα, αφού φοβάται μήπως έχει απέναντί της κάποιον που προσπαθεί να την εξαπατήσει (108-11, 122-128). Ακόμα και όταν ο Οδυσσέας παρουσιάζεται μπροστά της λουσμένος, καθαρός και όμορφος είναι διστακτική, κάτι που εκνευρίζει το σύζυγό της (189-197). Στη συνέχεια διακρίνεται για την ευστροφία και την επινοητικότητά της, παγιδεύοντας τον Οδυσσέα με τη «δοκιμασία της κλίνης» (202-206). Έτσι, αποδεικνύεται αντάξια σύζυγος ενός πολυμήχανου ηγέτη. Στο τέλος όταν αναγνωρίζει τον Οδυσσέα εκδηλώνεται με τρυφερότητα και αγάπη προς τον άνδρα της (232-245)
 
Τηλέμαχος : είναι παρών στην 1η συνάντηση του ζευγαριού μετά τη μνηστηροφονία. Θυμώνει με τη ψυχρή στάση της μητέρας του και είναι ιδιαίτερα επικριτικός μαζί της (112-120). Έχει σημαντικό ρόλο γιατί με τη στάση του και τα επικριτικά σχόλια προς την Πηνελόπη την αναγκάζει να αιτιολογήσει τη στάση της και βοηθά τους γονείς του να επικοινωνήσουν.

 Επιμέλεια : Νίκος Μελιγκώνης : http://skapanefs.blogspot.gr 
 


Δευτέρα 11 Απριλίου 2016

ΟΙ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ - (ΙΣΤΟΡΙΑ Β' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ)



 
α. Τα  κίνητρα  και  οι  προϋποθέσεις  



Τέλος Μεσαίωνα : Ευρωπαίοι έμποροι (Μάρκο Πόλο) αναζητούν πολύτιμα προϊόντα της Ασίας μέσω του δρόμου του μεταξιού, αλλά το 15ο αι. οι Οθωμανοί αποκόβουν το δρόμο αυτό 

       Τα κίνητρα των ανακαλύψεων :



 - οικονομικά : κέρδη εμπορίου ,πολιτικά :φιλοδοξίες ηγεμόνων, ανταγωνισμοί

 - θρησκευτικά : η διάδοση του Χριστιανισμού, επιστημονικά : το ενδιαφέρον του ανθρώπου για τη γνώση



Οι  προϋποθέσεις  των ανακαλύψεων :



- Νέα τεχνικά μέσα : πυξίδα, αστρολάβος, πορτολάνοι, καραβέλες, αντίληψη για τη σφαιρικότητα της γης




β. Τα  εξερευνητικά  ταξίδια  



-   Πορτογάλοι : πολλές αποστολές προς την Αφρική, Βάσκο ντε Γκάμα  : φτάνει   στις Ινδίες

-   Χριστόφορος Κολόμβος : ανακάλυψε την κεντρική Αμερική, αν και πίστευε ότι είχε φτάσει στις Ινδίες

-   Μαγγελάνος : πρώτος περίπλους της γης




γ. Η  γέννηση  ενός  νέου  κόσμου  



Ισπανοί - Πορτογάλοι : -   κατέκτησαν με τη βία τις περιοχές που ανακάλυψαν



-   εξαφάνισαν τους προκολομβιανούς πολιτισμούς (Αζτέκοι, Μάγια, Ίνκας)  

-   μετέτρεψαν τις περιοχές αυτές σε αποικίες και τις μοίρασαν μεταξύ τους (συνθήκη της Τορντεζίλας)    



Αγγλία, Γαλλία, Ολλανδία :  διεκδικούσαν και αυτές αποικίες → ανταγωνισμοί και συγκρούσεις μεταξύ τους




δ. Η  Ευρώπη  και  ο  Νέος  Κόσμος  



Ριζικές μεταβολές σε όλο τον κόσμο :



-   μετατόπιση κέντρου εμπορίου από τη Μεσόγειο στον Ατλαντικό και τη  Βόρεια Θάλασσα

-   νέα λιμάνια με μεγάλη οικονομική σημασία(Σεβίλλη,Λισσαβόνα, Αμβέρσα)

-  εισαγωγή χρυσού και αργύρου στην Ευρώπη → νέες οικονομικές δραστηριότητες : εμπορικές, τραπεζικές)

-   κερδισμένη βγήκε η αστική τάξη

-   γνωριμία με νέους πολιτισμούς, κλονισμός των παλιών αξιών

-  ανάπτυξη πολλών επιστημονικών κλάδων : γεωγραφία, αστρονομία, ζωολογία, βοτανική, εθνολογία




Επιπτώσεις  των ανακαλύψεων για τις νέες χώρες : αρνητικές



-   οι Ευρωπαίοι : εκμεταλλεύτηκαν τις πλουτοπαραγωγικές πηγές των αποικιών

-   θεώρησαν τους νέους λαούς κατώτερους : δουλεία, αποικιοκρατία, φτώχεια






ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ :
 
  1.   )    Ποια ήταν τα κίνητρα και ποιες προϋποθέσεις που ευνόησαν τις ανακαλύψεις;
    2)  Ποιοι ήταν οι τρεις μεγάλοι θαλασσοπόροι; Για λογαριασμό ποιων χωρών έκαναν τα  εξερευνητικά τους ταξίδια;  Ποια ήταν η εποχή των μεγάλων ανακαλύψεων;
    3)  Πώς διαμορφώθηκαν οι σχέσεις ανάμεσα στις μεγάλες ευρωπαϊκές αποικιακές δυνάμεις μετά την ανακάλυψη του νέου κόσμου (κατά τον 15ο και 16ο αιώνα) ;
    4)  Ποια ήταν τα οικονομικά και κοινωνικά αποτελέσματα των ανακαλύψεων για  τις  αποικιακές ευρωπαϊκές δυνάμεις;
    5)  Ποιες ήταν οι συνέπειες των ανακαλύψεων για τους λαούς των νέων χωρών;

 

Παρασκευή 8 Απριλίου 2016

" Η ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΛΕΥΚΙΠΠΟΥ" - ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ : ΕΝΟΤΗΤΑ 15η

Μετάφραση :


Η Γαλάτεια, η κόρη του Ευριτίου του Σπάρτωνα, παντρεύτηκε στην Φαιστό της Κρήτης τον Λάμπρο, το γιο του Πανδίωνα, άντρα ευγενικής καταγωγής αλλά φτωχό.Αυτός, όταν ήταν έγκυος η Γαλάτεια, ευχήθηκε να αποκτήσει αρσενικό παιδί και προειδοποίησε τη γυναίκα του ότι, αν γεννήσει κορίτσι, θα το σκοτώσει. Η Γαλάτεια γέννησε κορίτσι. Επειδή λυπήθηκε το βρέφος και επειδή σκέφτηκε την ερήμωση του σπιτιού, ξεγέλασε τον Λάμπρο, λέγοντάς του ότι γέννησε αγόρι, και το ανέτρεφε σαν αγόρι, ονομάζοντάς το Λεύκιππο. Επειδή όμως το κορίτσι μεγάλωνε και η ομορφιά της ήταν ανώτερη από κάθε περιγραφή, η Γαλάτεια, επειδή φοβήθηκε τον Λάμπρο, πήγε στο ιερό της Λητώς και παρακαλούσε θερμά τη θεά, μήπως με κάποιο τρόπο το κορίτσι μπορούσε να γίνει γι` αυτήν αγόρι. Η Λητώ, επειδή η Γαλάτεια συνεχώς έκλαιγε και παρακαλούσε, την λυπήθηκε και άλλαξε το φύλο του κοριτσιού σε αγόρι. Αυτή την αλλαγή την θυμούνται ακόμα οι κάτοικοι της Φαιστού κα ονομάζουν τη γιορτή Εκδύσια, επειδή το κορίτσι έβγαλε τον πέπλο.




Αρχαία Α΄ Γυμνασίου, ενότητα 15 from despifor 


ΑΣΚΗΣΕΙΣ : 


Α.   Να συμπληρώσετε τις προτάσεις τοποθετώντας το ρήμα της παρένθεσης στον κατάλληλο τύπο  παρατατικού και αορίστου :

  1. Οἱ  Λακεδαιμόνιοι ἐν τῷ στρατοπέδω πρό τῆς μάχης  ……………………    ……………………… (γυμνάζομαι)
  2. Οὗτοι βωμούς τε καί ἀγάλματα θεῶν  ……………………    ………………………  (ἱδρύομαι)
  3. Ξέρξης …………………….  ……………………… Δημάρατον τόν Λακεδαιμόνιον  (μεταπέμπομαι)
  4. Ὑμεῖς ὑπό τῶν Ἑλλήνων  ………………………………    ………………………………..  (διώκομαι)
  5. Ἀλέξανδρος ὁ Φιλίππου στράτευμα ……………………    ………………………  (παρασκευάζομαι)
  6. Ἡμεῖς οὐδέποτε  …………………………    ………………………. πολιτευόμενοι δικαίως  (παύομαι)
Β.   Να υπογραμμίσετε και να αναγνωρίσετε τους τύπους του παρατατικού και του αορίστου στις  παρακάτω προτάσεις :

  1. Στρατιάν  ἄλλην  ἐψηφίζοντο  πέμπειν  καί  ναυτικήν  καί  πεζήν.
  2. Εὐδαίμων  μοι  ὁ  ἀνήρ  ἐφαίνετο  τοῦ  τρόπου  και  τῶν  λόγων.
  3. Ἡμεῖς  ἔξω  τοῦ  ἄστεως  παρά  τόν  ποταμόν  ἐπορευσάμεθα.
  4. Οἱ  ἐπιλήσμονες  τῶν  Λυκούργου  θεσμῶν  νέοι  ἐκολάζοντο.
  5. Ὑμεῖς  πρό  ὀλίγων  ἡμερῶν  ἀντετάξασθε  τοῖς  πολεμίοις.
Γ.   Να μετατρέψετε τον παρατατικό σε αόριστο και τον αόριστο σε παρατατικό στις παρακάτω προτάσεις :

  • Ὑμεῖς  ἐψηφίζεσθε  βοηθεῖν  μετ’  Ἀγησιλάου.
…………………………………………………………….
  • Ἐκεῖνοι ἀπηλλάττοντο τῶν δεινῶν.
……………………………………………………
  • Ἀσμένως  οἱ  Μύριοι  ὑπεδέξαντο  αὐτούς.
…………………………………………………………
  • Ἁπάντων  ἀνδρειότατα  οἱ   ὁπλῖται  ἐμαχήσαντο.
……………………………………………………………………

Δ.   Να μεταφέρετε τις προτάσεις στον άλλο αριθμό :

  1. Ὁ δοῦλος ἐδέχετο τόν ξένον ἐπί ταῖς θύραις τῆς οἰκίας.
……………………………………………………………………..
  1. Σύ  κατηγωνίσω  ἄρχοντας  καί  τυράννοις.
……………………………………………………….
Ε.   Να συμπληρώσετε τον πίνακα με τους κατάλληλους ρηματικούς τύπους παρατατικού και αορίστου :

ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ
ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ
ΑΟΡΙΣΤΟΣ
σώζομαι


ἀθροίζεσθε


βλάπτεσθαι


συγγράφη (ει)


πράττεσθε


θυόμενος


ἁλιεύεται


δέχονται



ΠΗΓΗ : https://sites.google.com/site/archaiaagymnasiou/home/askeseis-diagonismata/a-13 


 

Τετάρτη 6 Απριλίου 2016

ΑΝΘΟΛΟΓΙΟ Β' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ : "Η ΚΟΡΙΝΘΟΣ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ"


ΣΥΝΤΟΜΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΟΡΙΝΘΟΥ (ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ)


·Η αρχαία Κόρινθος, σύμφωνα με τις πιο έγκυρες ανασκαφικές έρευνες, έχει κατοικηθεί από το 5.000 π.Χ.
·Για την κυριαρχία της Κορίνθου ανταγωνίζονταν δύο θεοί: Ο Ήλιος (Απόλλωνας) και ο Ποσειδώνας. Με τη μεσολάβηση του Βριάρεως συμβιβάστηκαν, παίρνοντας ο Απόλλωνας τον Ακροκόρινθο και ο Ποσειδώνας τον Ισθμό. Κατόπιν ο Απόλλωνας παραχώρησε τα δικαιώματά του στην Αφροδίτη.
·Πρώτοι κάτοικοι της περιοχής θεωρούνται οι Πελασγοί.
·Πρώτη ονομασία της πόλεως ήταν «Εφύρα», από το όνομα της κόρης του Ωκεανού, που ήταν η πρώτη μυθική βασίλισσα της Κορίνθου. Το όνομα είναι ενδεικτικό της τοποθεσίας όπου ευρίσκεται η Αρχαία Κόρινθος, από όπου τα πάντα «εφορά» (=βλέπει).
·Κόρινθος ονομάστηκε αργότερα από το ομώνυμο όνομα του υιού του Δία (ο Κόρινθος).

·Ο Όμηρος αποκαλεί την ΚόρινθοΕφύραν» και «Αφνειόν» (= πλούσια, εύφορη).
·Η προϊστορική μυθολογική περίοδος της Κορίνθου συνδέεται με πολλούς πανελλήνιους μύθους και ήρωες.
·Ανάμεσα στους βασιλείς αυτής της περιόδου ξεχωρίζουν:

ο πολύς Σίσυφος (ο οποίος θεωρείται πρώτος ιδρυτής της Εφύρας),
ο Αιήτης (γιος του Ήλιου και από τους πρώτους βασιλείς της Κορίνθου, μετέπειτα βασιλιάς της Κολχίδας και πατέρας της Μήδειας),
ο Βούνος, ο Οιδίποδας,
η Μήδεια, ο Ιάσονας,
ο Γλαύκος, ο Πόλυβος,
και ο ξακουστός μυθικός ήρωας Βελερεφόντης, ο οποίος με τη βοήθεια της θεάς Αθηνάς (Χαλινίτισσας) χαλιναγώγησε το φτερωτό άλογο, τον Πήγασο.



·Πρώτος βασιλιάς των ιστορικών χρόνων της Κορίνθου θεωρείται ο απόγονος του Ηρακλή, ο Αλήτης, που ως βασιλιάς των Δωριέων κατέλαβε την πόλη γύρω στο 1110-1075 π.Χ., όταν την κατοικούσαν οι Αιολείς απόγονοι του Σίσυφου.
·Τη δυναστεία των απογόνων του Αλήτη διαδέχτηκε η δυναστεία των Βακχιαδών το 850 π.Χ. με πρώτο το βασιλιά Βάκχη.
·Τους Βακχιάδες εξεθρόνισε ο Κύψελος (657-629 π.Χ.).
·Ακολούθησε ο διάδοχός του, ο σοφός Περίανδρος (629-585 π.Χ.), ένας από τους επτά σοφούς του αρχαίου κόσμου.
Επί των ημερών του η Κόρινθος σημειώνει τη μεγαλύτερη ακμή της, που παρατείνεται μέχρι τους Περσικούς πολέμους. Τα γράμματα και οι τέχνες ανθούν, η ναυσιπλοϊα και το εμπόριο αναπτύσσονται. Η Κόρινθος αναδεικνύεται σε θαλασσοκράτειρα δύναμη με δύο λιμάνια (των Κεγχραιών και του Λεχαίου) και ιδρύει αποικίες στην Ιταλία, στην Ιλλυρία (Απολλωνία), στη Σικελία και στην Κέρκυρα.
·Τότε διαδόθηκε η παροιμιώδης φράση: «Ου παντός πλειν εις Κόρινθον», (δεν είναι εύκολο στον καθένα να πιάσει στα λιμάνια της Κορίνθου), που φανερώνει το πολυδάπανο της συμμετοχής στην τρυφηλή, πολυτελή και γεμάτη διασκεδάσεις κοινωνική ζωή της πόλης.




·Οι Κορίνθιοι έλαβαν μέρος στους Περσικούς πολέμους. Στη ναυμαχία της Σαλαμίνας είχαν 16 τριήρεις με ναύαρχο τον Αδείμαντο. Στις Πλαταιές παρέταξαν 5.000 μαχητές.
·Μετά τον Πελοποννησιακό πόλεμο (του οποίου υπήρξε μια από τις κύριες αιτίες), η Κόρινθος ως σύμμαχος των Σπαρτιατών, κάμπτεται από την ισχυροποιημένη Αθήνα και παρακμάζει.
·Η παρακμή της γίνεται οριστική ιδιαίτερα μετά από τη μάχη της Χαιρώνειας (338 π.Χ.), οπότε στην ελληνική σκηνή κυριαρχούν οι Μακεδόνες με τον Φίλιππο και τον Αλέξανδρο. Και οι δύο βασιλείς συγκαλούν πανελλήνιες συναντήσεις αρχηγών των ελληνικών πόλεων στην Κόρινθο.
·Το έτος 196 π.Χ. γίνεται έδρα της Αχαϊκής Συμπολιτείας και ορθώνεται ως εμπόδιο στα συμφέροντα της Ρώμης. Το 146 π.Χ. μετά την ήττα των Ελλήνων στη Λευκόπετρα (δίπλα στον Ισθμό), η Κόρινθος καταστρέφεται ολοσχερώς από τον Ρωμαίο στρατηγό Λεύκιο Μόμμιο. Για έναν περίπου αιώνα απαγορεύεται η εγκατάσταση ανθρώπων στα ερείπιά της. Έτσι έσβησε κατά τον Κικέρωνα το «Lumen totius Graeciae» (το φως όλης της Ελλάδας).
·Το 44 π.Χ. ο Ιούλιος Καίσαρας ίδρυσε στο ίδιο μέρος μια νέα αποικία, με Ρωμαίους απελεύθερους ως πρώτους κατοίκους. Tην ονόμασε: Colonia Laus Julia Corinthus. H πόλη αναπτύχθηκε ταχέως και στολίστηκε με ναούς, μέγαρα και μνημεία. Ο Αδριανός, αργότερα, έφτιαξε υδραγωγείο φέροντάς της νερό από τη Στυμφαλία. Ο Ηρώδης ο Αττικός ανακαίνισε την αρχαία Κρήνη Πειρήνη. Η Κόρινθος έγινε έδρα του ανθύπατου της Αχαϊας και γνώρισε μεγάλη ακμή αλλά και διαφθορά, όπως αναφέρουν οι περιηγητές Στράβωνας και Παυσανίας.
·Ο Απόστολος Παύλος ήρθε στην Κόρινθο πρώτα το 52 μ.Χ. και κήρυξε τη νέα θρησκεία του Χριστού. Είναι ο ιδρυτής της εκκλησίας της Κορίνθου, προς τους πιστούς της οποίας έχει γράψει δύο από τις επιστολές του.
·Η ακμή της Κορίνθου συνεχίζεται ως το 267 μ.Χ., οπότε καταστρέφεται από τους Ερούλους. Ανοικοδομείται εκ νέου, αλλά καταστρέφεται το 375 μ.Χ. από σεισμούς. Πριν προλάβει να ανακτήσει δυνάμεις, δέχεται επιδρομή από τους Γότθους του Αλάριχου (395 μ.Χ.).



Μυθολογική και Ιστορική έρευνα:Γιάννης Δ. Μπάρτζης




ΨΗΦΙΑΚΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΚΟΡΙΝΘΟΥ ΣΤΑ ΡΩΜΑΪΚΑ ΧΡΟΝΙΑ






Δευτέρα 4 Απριλίου 2016

"ΕΝΑ ΑΔΙΚΟ ΠΑΡΑΠΟΝΟ" - ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ : ΕΝΟΤΗΤΑ 14η

Μετάφραση : 

Το λιοντάρι κατηγορούσε τον Προμηθέα πολλές φορές, επειδή τον έπλασε μεγαλόσωμο και όμορφο και πιο δυνατό από τα άλλα ζώα. Παρόλο που είμαι τέτοιος έλεγε, φοβάμαι τον πετεινό. Και ο Προμηθέας του έλεγε: ˝ γιατί με κατηγορείς άδικα; Γιατί έχεις όλα τα δικά μου, όσα μπορούσα να δημιουργήσω· η ψυχή σου όμως σε αυτό μόνο δειλιάζει ˝. Το λιοντάρι λοιπόν έκλαιγε τον εαυτό του, τον κατηγορούσε για τη δειλία του και τελικά ήθελε να πεθάνει .Κι ενώ βρισκόταν σ` αυτή την κατάσταση,συναντάει έναν ελέφαντα και βλέποντάς τον να κουνάει συνεχώς τα αυτιά του, ˝ τι έπαθες ˝ , λέει, γιατί επιτέλους δε μένει ακίνητο ούτε για λίγο το αυτί σου; ˝ Και ο ελέφαντας, καθώς ένα κουνούπι πέταξε τυχαία γύρω του, ˝ βλέπεις ˝ ,είπε, ˝ αυτό το μικρό που βουίζει; ˝ Αν μπει στο αυτί μου, υποφέρω ˝. Και το λιοντάρι είπε: ˝ γιατί, λοιπόν να πεθάνω, αφού είμαι τόσο μεγάλος και πιο τυχερός από τον ελέφαντα, όσο δυνατότερος είναι ο πετεινός από το κουνούπι; ˝




ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΟΝ ΕΝΕΣΤΩΤΑ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝΤΑ ΜΕΣΗΣ ΦΩΝΗΣ

Α.   Να συμπληρώσετε τις προτάσεις τοποθετώντας το ρήμα της παρένθεσης στον κατάλληλο τύπο ενεστώτα και μέλλοντα :


  1. Ἡμεῖς  …………………………..  / ……………………………  ἐν ὀνόματι Κυρίου.   (πορεύομαι)
  2. Μετά τήν μάχην οἱ Ἕλληνες     ……………………………..   / ……………………………  τῆς μανίας καί τῆς πλεονεξίας. (παύομαι)
  3. Ἡ χώρα ὑπό τῶν ποταμῶν πολλάκις ……………………………  / .…...…….………………….       (κατακλύζομαι)
  4. Οὐ  ……………………………  / …………………………….  οἱ Πλαταῖεις δῶρα παρά Θηβαίων.  (δέχομαι)
  5. Οὐδείς μετ’ ὀργῆς ἀσφαλῶς   ……………………......... /…………………………..  (βουλεύομαι)



Β.   Να υπογραμμίσετε και να αναγνωρίσετε τους τύπους του ενεστώτα και του μέλλοντα στις παρακάτω προτάσεις :


1.      Ἐν  τῷ  χρόνῳ  τούτῳ  οἱ  Ἀθηναῖοι  κομίζονται  ἐντός  τῶν  τειχῶν.

2.       Πορευσόμεθα  διά  πολεμίας  χώρας, ἀλλ’  ἀσφαλεῖς  ἐσόμεθα.

3.      Ἀναπαύσεται  ἕκαστος  ὑποκάτω  ἀμπέλου.

4.      Ὑμεῖς πορεύσεσθε εἰς ὁδόν ἀληθείας.

5.      Ὑπό τῶν διδασκάλων τήν  ἀλήθειαν διδασκόμεθα



Γ.   Να μεταφέρετε τις προτάσεις στον άλλο αριθμό :

         Οἱ άνθρωποι οὐ πείθονται τοῖς κακοῖς μάντεσιν.
……………………………………………………………………………
         Διώκεται  ἐκ  τοῦ  βωμοῦ  ὁ  μέλλων  θύσειν.

……………………………………………………………………………


Δ.   Να συμπληρώσετε του κατάλληλους τύπους μέλλοντα του εἰμί :


  1. Τῶν  κατοίκων  τῆς  Ἑλλάδος  πολλοί  γεωργοί …………………………..
  2. Ὑμεῖς ………………………….. τό  ἅλας  τῆς  γῆς.
  3. Σύ  εὑρετής  τῶν  ἐθίμων ……………………….



Ε.   Να συμπληρώσετε τις προτάσεις με το απαρέμφατο του χρόνου που ζητείται :


  1. Δεινόν  ἐστι  ………………………. (μάχομαι, ενεστ.)
  2. Χρή  τόν  ἄνδρα ……………………………….. (βουλεύομαι, μέλ.)   πρό  ἔργου.
  3. Ἀθηναῖοι  ἤλπιζον  τό  αὐτό  καί  τότε ………………………………. (γίγνομαι, ενεστ.)
  4. Οἱ πολέμιοι ἀπειλοῦσι ……………………………… (βλάπτομαι, μέλ.)  τήν χώραν ἡμῶν.
  5. Σόλων  συμβουλεύει  τοῖς  Ἀθηναίοις ……………………………….. (πείθομαι, μέλ.)



ΣΤ. Να συμπληρώσετε τις προτάσεις με τη μετοχή  του χρόνου που ζητείται :


  1. Οἱ  ἄλλοι  πάντες ……………………….. (ἐκπλήττομαι, ενεστ.)  ἡσύχαζον.
  2. Μακάριοι οἱ πεινῶντες καί διψῶντες τήν δικαιοσύνην καί οἱ ……………………….. (διώκομαι, ενεστ.) ἕνεκεν αὐτῆς.
  3. Ἐξέπεμπεν  αὐτούς   ἡ   πόλις ………………………………… (ἱδρύομαι, μέλ.) ἀποικίαν.
4.    Οἱ Λακεδαιμόνιοι παρεσκευάζοντο ὡς …………………………(πορεύομαι, μέλ.) εἰς τόν  Ἰσθμόν.



Ζ.  Να αντιστοιχίσετε τους ρηματικούς τύπους της στήλης Α΄  με τη γραμματική αναγνώριση της στήλης Β΄ :



                                    Α΄                                                                            Β΄

1.      κηρύξεσθε                                  α.   απαρέμφατο μέλλοντα

2.       βλάπτεσθαι                                β.   γ΄ ενικό  ενεστώτα

3.      γραφομένη                                 γ.   απαρέμφατο ενεστώτα

4.      διώξεσθαι                                   δ.   μετοχή ενεστώτα

5.      τρεψόμενον                                 ε.   β΄ πληθυντικό μέλλοντα

6.      φείδεται                                      στ. μετοχή μέλλοντα



 

Παρασκευή 1 Απριλίου 2016

Ο ΚΑΡΛΟΜΑΓΝΟΣ ΚΑΙ Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ (ΙΣΤΟΡΙΑ Β' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ)



α. Η  αυτοκρατορία

Καρλομάγνος : επέκτεινε το φραγκικό βασίλειο και δημιούργησε ένα πανίσχυρο χριστιανικό κράτος

800: «αυτοκράτορας του Ρωμαϊκού κράτους» (στέψη από τον Πάπα στη Ρώμη)

→ η στέψη αυτή δημιούργησε διαμάχη μεταξύ της Δύσης και του Βυζαντίου, γιατί : οι Βυζαντινοί θεωρούσαν το δικό τους αυτοκράτορα ως μοναδικό κληρονόμο και συνεχιστή της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας

Αιξ Λα Σαπέλ (Άαχεν) : έδρα του Καρλομάγνου, διοικητικό και πολιτιστικό κέντρο.

Καρλομάγνος : οργάνωσε το κράτος αξιοποιώντας τη ρωμαϊκή παράδοση και γερμανικά έθιμα → αύξηση της παραγωγής και του εμπορίου

Μετά το θάνατό του : -  η αυτοκρατορία μοιράζεται στους 3 γιους του με τη Συνθήκη του Βερντέν (843)
                                 -  η Ευρώπη δέχεται εισβολές (Σαρακηνοί, Μαγυάροι, Βίκινγκς)


β. Η  Καρολίδεια  Αναγέννηση (ανάπτυξη γραμμάτων και τεχνών)

ΓΡΑΜΜΑΤΑ : 
Καρλομάγνος : - φρόντισε για τη μόρφωση των διοικητικών υπαλλήλων και του  κλήρου
-         έκανε εκκλησιαστικές μεταρρυθμίσεις
-         δημιούργησε την Ανακτορική Ακαδημία
-         διέταξε σε κάθε επισκοπή και μοναστήρι να λειτουργούν σχολεία
-    καθιερώθηκε η Καρολίδεια γραφή με πεζά γράμματα, για την αντιγραφή των βιβλίων

ΤΕΧΝΕΣ :
-      δέχτηκαν βυζαντινές επιδράσεις
-      γνώρισαν μεγάλη ανάπτυξη η αρχιτεκτονική, η γλυπτική, η ζωγραφική και η μικροτεχνία





Περιηγηθείτε στην Carcassonne , μεσαιωνική πόλη της Γαλλίας, μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO







ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ :


  1. Πώς δημιούργησε ο Καρλομάγνος το κράτος του και ποια ενέργειά του τον οδήγησε σε σύγκρουση με το Βυζάντιο ;
  2. Πώς οργάνωσε ο Καρλομάγνος το κράτος του και τι συνέβη με το θάνατό του ;
  3. Τι ονομάζεται "Καρολίδεια Αναγέννηση" και πώς εκφράστηκε ;