Τρίτη, 30 Σεπτεμβρίου 2014

"Ο ΜΙΝΩΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ" - (ΙΣΤΟΡΙΑ Α' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ)




  •       Ο μινωικός πολιτισμός αναπτύχθηκε την 3η και 2η χιλιετία π.Χ. στην Κρήτη.
  •       Ονομάστηκε μινωικός από το μυθικό βασιλιά της Κνωσού, Μίνωα.
  •       Ανακαλύφθηκε από το Βρετανό αρχαιολόγο Άρθουρ  Έβανς.

Οι  Μινωίτες :
  •       Ασχολούνται με τη γεωργία ,την κτηνοτροφία και το εμπόριο, κυριαρχούν σε όλο το Αιγαίο.
  •      Χτίζουν εντυπωσιακά ανάκτορα (παλάτια) , το πιο σημαντικό από αυτά βρίσκεται στην Κνωσό.

Τα  μινωικά  ανάκτορα :

             Τα ανάκτορα  έχουν τα ακόλουθα  κοινά χαρακτηριστικά :

1.   Είναι  χτισμένα με τον ίδιο τρόπο γύρω από μια κεντρική αυλή και δεν έχουν τείχη.
2. Έχουν πολλούς ορόφους και πολλά δωμάτια, σε αρκετά από αυτά υπάρχουν τοιχογραφίες.
3. Είναι κέντρα διοικητικά (κατοικία του άρχοντα), οικονομικά (εδώ συγκεντρώνεται η παραγωγή και τα εμπορεύματα), θρησκευτικά (γίνονται διάφορες ιερές τελετές) και καλλιτεχνικά (υπάρχουν εδώ εργαστήρια και τεχνίτες).

Η  μινωική  γραφή :
  •       Αρχικά χρησιμοποιούσαν ένα είδος ιερογλυφικής γραφής (δίσκος της Φαιστού).
  •    Αργότερα ένα νέο σύστημα, τη Γραμμική Α, μια συλλαβική γραφή που βρέθηκε χαραγμένη πάνω σε πινακίδες εμπορευμάτων και δεν έχει αποκρυπτογραφηθεί (δεν ξέρουμε τι λέει)
Εξασθένιση  των  Μινωιτών :
  •  Γύρω στο 1450 τα μινωικά ανάκτορα καταστρέφονται ίσως από σεισμό (εκτός της Κνωσού).
  •       Τότε οι Μυκηναίοι καταλαμβάνουν την Κνωσό και κυριαρχούν στην Κρήτη.

        

           
                

ΙΛΙΑΔΑ : ΡΑΨΩΔΙΑ Α 54 - 306 - ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΑΧΑΙΩΝ - Η ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΤΟΥ ΑΓΑΜΕΜΝΟΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΑΧΙΛΛΕΑ



Τόπος : Το στρατόπεδο των Αχαιών στην Τροία
Χρόνος : 10η μέρα της Ιλιάδας
Πρόσωπα : Αγαμέμνονας, Αχιλλέας, Αθηνά, Κάλχας, Νέστορας



Αφηγηματικές τεχνικές - Εκφραστικά μέσα



  • Τα άστοχα ερωτήματα (στ. 66) σε συνδυασμό με τους δισταγμούς του Κάλχαντα επιβραδύνουν (καθυστερούν) το χρόνο της αφήγησης.
  • Επική ειρωνεία : όταν οι ακροατές γνωρίζουν κάτι που οι ήρωες του έπους το αγνοούν (στ. 55 κ.εξ.)
  • Το σχήμα του αδυνάτου : όταν  ο ποιητής θέλει να τονίσει ότι δεν πρόκειται να συμβεί κάτι, το παραλληλίζει με κάτι που είναι αντίθετο στους φυσικούς νόμους. (ισχύει και στα δημοτικά τραγούδια)(στ. 235 κ.εξ.).



Χαρακτηρισμός προσώπων (Ηθογράφηση)



Αχιλλέας :    ανήσυχος για  την τύχη των Αχαιών, γνωρίζει τις θρησκευτικές υποχρεώσεις προς τον Απόλλωνα, υποστηρικτής του αδύναμου μάντη Κάλχα. Λογικός μπροστά στις απαιτήσεις του Αγαμέμνονα, δείχνει να ενδιαφέρεται μόνο για το καλό του στρατού. Αργότερα χάνει την ψυχραιμία του, νιώθει αδικημένος και περιφρονημένος από τον Αγαμέμνονα. 

Κάλχας :       φοβάται να εκφράσει τις προφητείες του μπροστά στον Αγαμέμνονα, λόγω και της θυσίας της Ιφιγένειας στην Αυλίδα, επιδιώκει να καλύψει την ανασφάλειά του με τη βοήθεια του Αχιλλέα. 

Αγαμέμνονας : δείχνει αλαζονική συμπεριφορά, δε σκέφτεται τη συμφορά που χτύπησε τους στρατιώτες του, αλλά εγωιστικά μόνο τον εαυτό του. Φέρεται με ασέβεια  στον Κάλχα, προσβάλλει έμμεσα και τη νόμιμη σύζυγό του. Περιφρονεί τον Αχιλλέα, στον οποίο ξεσπά όλη τη μανία του, ικανοποιώντας τον πληγωμένο εγωισμό του. Χάνει την αυτοκυριαρχία του, είναι αυταρχικός ως ηγεμόνας. Μιλάει με ευγένεια μόνο προς τον Νέστορα.

Νέστορας :     θεωρείται ο σοφότερος των Αχαιών, είναι συνετός και δίκαιος κριτής των γεγονότων. Χρησιμοποιεί λογικά επιχειρήματα, έχει πείρα ζωής, που τον καθιστά  πειστικό, ειλικρινή και δίκαιο με όλους. Τοποθετεί το συλλογικό συμφέρον πάνω απ’ όλα.



(Επιλογή σχολίων από το βοήθημα Βολονάκη)



                             

Δευτέρα, 29 Σεπτεμβρίου 2014

Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ (1794-1799) ΚΑΙ Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΝΑΠΟΛΕΟΝΤΑ - (ΙΣΤΟΡΙΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ)


 ΕΝΟΤΗΤΑ 4.



Η τελευταία φάση της γαλλικής επανάστασης και η εποχή του Ναπολέοντα


  • Η  γ’ και τελευταία φάση της γαλλικής επανάστασης(1794 - 1799):

Θερμιδοριανοί : έχουν την εξουσία μετά την εκτέλεση του Ροβεσπιέρου →
                                        → Ψηφίζουν νέο Σύνταγμα (1795) : η Εκτελεστική εξουσία  ανατίθεται στο Διευθυντήριο (5μελές συμβούλιο).

  • Η   εποχή  του  Ναπολέοντα (1799 - 1815):

o       Ο Ναπολέων Βοναπάρτης καταλαμβάνει την εξουσία και σταδιακά γίνεται Αυτοκράτορας.
o       Προωθεί μεταρρυθμίσεις στη διοίκηση, εκπαίδευση και οικονομία.
o       Ναπολεόντειος Κώδικας (1804) : κάποιες από τις αρχές της γαλλικής επανάστασης γίνονται νόμοι του κράτους.

  • Η Ναπολεόντεια πολιτική :

o        Ο Ναπολέων θέτει υπό τον έλεγχο της Γαλλίας  μεγάλο μέρος της Ευρώπης.
o       Υπάρχουν όμως αντιδράσεις και στο εσωτερικό της Γαλλίας και από πολλές ευρωπαϊκές δυνάμεις.
o       1812 : επίθεση στη Ρωσία, ήττα του Ναπολέοντα
o       1815 : μάχη του Βατερλό → τέλος της κυριαρχίας του Ναπολέοντα.




  • Γαλλική επανάσταση και εποχή του Ναπολέοντα: μια αποτίμηση

Mια εποχή σταθμός στην ευρωπαϊκή αλλά και στην παγκόσμια ιστορία
 Γιατί :

o       Η αστική τάξη ανέρχεται στην εξουσία.
o   Προωθείται η φιλελεύθερη οικονομία, η οικονομία της ελεύθερης αγοράς.
o       Οι αρχές του Διαφωτισμού έγιναν πολιτικά αιτήματα και, σε ένα βαθμό, δικαιώθηκαν.
o       Η απολυταρχία γκρεμίστηκε στη Γαλλία και κλονίστηκε στην υπόλοιπη Ευρώπη.
o    Αναπτύχθηκε η ιδέα ότι τα όρια του έθνους και του κράτους πρέπει να συμπίπτουν. Γεννήθηκε η έννοια της πατρίδας.
o       Η εκκλησία διαχωρίστηκε από το κράτος.
o       Τα προνόμια των ευγενών και του κλήρου καταργήθηκαν.
o       Ο λαός αναδείχτηκε σε κινητήρια δύναμη της ιστορίας και σε αποκλειστική πηγή εξουσίας.
o       Αναπτύχθηκαν νέες ιδέες - κινήματα : φιλελευθερισμός, εθνικισμός, σοσιαλισμός.


  • Το συνέδριο της Βιέννης (1815) :

o    Οι νικητές του Ναπολέοντα είχαν ως στόχους : την ανασυγκρότηση της απολυταρχίας και την καταστολή των επαναστατικών ιδεών
o       1815 : ίδρυση της Ιερής Συμμαχίας : Ρωσία, Αυστρία, Πρωσία.
o    1815 - 1830 : Εποχή της Παλινόρθωσης, ωστόσο οι αρχές της γαλλικής επανάστασης έχουν πια τεράστια απήχηση στους ευρωπαϊκούς λαούς.

  


Πέμπτη, 25 Σεπτεμβρίου 2014

"Ο ΚΥΚΛΑΔΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ" - (ΙΣΤΟΡΙΑ Α' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ )




Ο κυκλαδικός  πολιτισμός :
  •  Ο κυκλαδικός πολιτισμός αναπτύχθηκε την 3η και 2η χιλιετία π.Χ. στις Κυκλάδες.
  • Ευνοήθηκε ιδιαίτερα από την προνομιακή γεωγραφική θέση των νησιών και την ανάπτυξη της ναυτιλίας.
  • Οι κάτοικοι των Κυκλάδων μεταφέρουν με τα καράβια τους εμπορεύματα, ιδέες, τεχνικές γνώσεις, θρησκευτικές αντιλήψεις.
Οι  οικισμοί που βρέθηκαν :
  •  Αναπτύσσονταν αυτόνομα, δεν υπήρχε κεντρική εξουσία.
  •  Αρχικά χτίζονται κοντά στη θάλασσα ή σε χαμηλούς λόφους.
  • Αργότερα άλλοι οχυρώνονται , άλλοι καταστρέφονται και ξαναχτίζονται με τείχη ή μακριά από τη θάλασσα.

Κατά τη 2η χιλιετία π.Χ. (2.000 - 1.000) :
  • Οι Κυκλαδίτες έχουν σχέσεις εμπορικές με την ηπειρωτική Ελλάδα και την Κρήτη.
  • Ο σημαντικότερος οικισμός είναι το Ακρωτήρι στη Θήρα (Σαντορίνη).
  • Γύρω στο 1.600 πολλοί οικισμοί καταστρέφονται από σεισμό και οι Κυκλάδες υποτάσσονται στους άρχοντες της μινωικής Κρήτης και μετά το 1.450 στους Μυκηναίους.

Κυκλαδική τέχνη :
  • Οι Κυκλαδίτες δημιουργούν μαρμάρινα ειδώλια (μικρά αγάλματα), με σχηματοποιημένες μορφές γυναικών , πολεμιστών, μουσικών κτλ.
  • Επίσης κατασκευάζουν πήλινα και μαρμάρινα αγγεία.



              


Τετάρτη, 24 Σεπτεμβρίου 2014

"ΤΟ ΤΕΧΝΑΣΜΑ ΤΟΥ ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗ"- ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ : ΕΝΟΤΗΤΑ 2η

                        Μετάφραση :                               
                    

Όταν ο στόλος των Περσών πλησιάζοντας στην Αττική από την πλευρά του Φαλήρου έκρυψε τις γύρω παραλίες, οι Πελοποννήσιοι φοβισμένοι σκέφτονταν να αποπλεύσουν για τον Ισθμό της Κορίνθου.

Ενώ λοιπόν η κατάσταση είχε έτσι ο Θεμιστοκλής σχεδίαζε το τέχνασμα με το Σίκιννο. Αυτός ήταν Πέρσης αιχμάλωτος, συμπαθής στο Θεμιστοκλή και παιδαγωγός των παιδιών του. Αυτόν στέλνει κρυφά στον Ξέρξη, λέγοντας ότι ο Αθηναίος στρατηγός, ο Θεμιστοκλής, παίρνοντας το μέρος του Πέρση βασιλιά, του στέλνει πρώτος την πληροφορία ότι οι Έλληνες προσπαθούν να ξεφύγουν. Επίσης τον συμβουλεύει να τους επιτεθεί και να εξοντώσει το στόλο τους, ενώ βρίσκονται σε σύγχυση χωρίς πεζικό.

Ο Ξέρξης τα δέχθηκε αυτά, πιστεύοντας ότι είχαν λεχθεί με φιλική διάθεση, ευχαριστήθηκε και έδωσε διαταγή στους κυβερνήτες των πλοίων να περικυκλώσουν τα νησιά με διακόσια πλοία, για να μην ξεφύγει κανείς από τους εχθρούς.

Για ασκήσεις δείτε :

http://users.sch.gr/panosloupasis/arxaia_b_gym_enotita_2.pdf (Πάνος Λουπάσης)

και http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/Theoria%20arxaia/metafraseis%20b%20gym/b02xm.htm (Ελληνικός Πολιτισμός)


Τρίτη, 23 Σεπτεμβρίου 2014

ΙΛΙΑΔΑ : ΡΑΨΩΔΙΑ Α 1 - 53 ΤΟ ΠΡΟΟΙΜΙΟ - Η ΙΚΕΣΙΑ ΤΟΥ ΧΡΥΣΗ



 
Τόπος : Το στρατόπεδο των Αχαιών στην Τροία, η ακρογιαλιά
Χρόνος : 1η μέρα της Ιλιάδας
Πρόσωπα : Αγαμέμνονας, Χρύσης


Ενότητες - Πλαγιότιτλοι

α) στ. 1 - 11 : Επίκληση στη Μούσα - Το θέμα της Ιλιάδας είναι ο θυμός του  Αχιλλέα - Η οργή του Απόλλωνα.

β) στ. 12 - 24 : Ο ιερέας του Απόλλωνα Χρύσης ζητά από τον Αγαμέμνονα την κόρη του, Χρυσηίδα.

γ) στ. 25 - 43 : Ο Αγαμέμνονας αρνείται να δώσει τη Χρυσηίδα στον πατέρα της και τον διώχνει με προσβλητικό τρόπο.

δ) στ. 44 - 53 : Ο Χρύσης ζητά από τον Απόλλωνα να εκδικηθεί και ο θεός στέλνει λοιμό στους Αχαιούς.


Αφηγηματικές τεχνικές - Εκφραστικά μέσα

  • Ο θυμός του Αχιλλέα  είναι ο συνδετικός κρίκος για τα γεγονότα που θα ακολουθήσουν. Ο ποιητής προϊδεάζει τους ακροατές για την εξέλιξη της υπόθεσης, αλλά με την τεχνική του θα κρατήσει αμείωτη την αγωνία τους σε όλη τη διάρκεια του έπους.

  • Ο ποιητής είναι ένας παντογνώστης αφηγητής : γνωρίζει τα πάντα και βρίσκεται παντού. Η αφήγηση είναι τριτοπρόσωπη (διήγηση).

  • Επίσης χρησιμοποιείται : διάλογος (ζωντάνια, δραματική ατμόσφαιρα) και περιγραφή (π.χ. στ. 3-4, 45 κ.εξ.).

  • Προοικονομία : είναι η αφηγηματική τεχνική με την οποία ο ποιητής προετοιμάζει συστηματικά τα επεισόδια που θα ακολουθήσουν στην εξέλιξη της πλοκής του έργου (στ. 2, 22) .

  • Κλιμάκωση της δραματικότητας («νόμος των τριών») : εντοπίζεται στους τρεις λόγους του Χρύση και του Αγαμέμνονα και στα θύματα του Απόλλωνα (σκύλοι, μουλάρια, άνθρωποι).

  • Άλλα εκφραστικά μέσα : προσωποποίηση (στ. 1), παρομοίωση (στ. 48), μεταφορές (π.χ. στ. 8, 26 κτλ.), τυπικά επίθετα (π.χ. «ο θείος Αχιλλέας», «γρήγορα καράβια» κτλ.), εικόνες (π.χ. στ. 4-5, 12- 16 κτλ.), αντιθέσεις (π.χ. στ. 23-25 κτλ.).

  (Επιλογή σχολίων από το βοήθημα Βολονάκη)